close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • SUDAN

  • Sudan

  •  

     Informacje o kraju


     

    1. Informacje ogólne
     
    1.1. Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, języki urzędowe

    Sudan jest krajem o powierzchni 1,89 mln km2, ze stolicą w Chartumie. Położony jest w północno-wschodniej Afryce (strefa czasowa: GMT+2) i graniczy z 7 krajami: Republika Środkowoafrykańska (175 km), Czad (1 360 km), Egipt (1 273 km), Erytrea (605 km), Etiopia (769 km), Libia (383 km), Sudan Południowy (2 184 km). Linia brzegowa Morza Czerwonego rozciąga się pomiędzy granicą z Egiptem, a Erytreą i wynosi około 850 km. Najwyższy punkt w Sudanie to góra Jabal Marrah 3 071 m n.p.m. Najniżej położone jest wybrzeże Morza Czerwonego. Szacuje się, iż w Sudanie mieszka 35,3 mln obywateli. Przyrost naturalny kształtuje się na poziomie 2,48% (BŚ). Ponad 40% ludności mieszka w rejonach zurbanizowanych.

    Arabski i angielski są oficjalnymi językami urzędowymi. Organizacje międzynarodowe szacują, że w Sudanie poza językami oficjalnymi funkcjonuje ponad 100 języków i dialektów, którymi posługuje się ponad 300 plemion (szacunki dot. Sudanu i Sudanu Pd.). Obecnie trwa program „arabizacji” ludności Sudanu. Arabowie są najliczniejszą grupą w Sudanie – stanowią 70% populacji. W dalszej kolejności Sudan zamieszkują grupy etniczne Fur, Beja, Nuba, Fallata.

     
    1.2. Warunki klimatyczne (z uwzględnieniem Sudanu Południowego)
    W związku z dużą powierzchnią kraju ilość deszczu waha się od 25 mm na północy do 1 500 mm rocznie na południu. Na północy kraju występuje znikoma ilość opadów i przeważają suche północne wiatry. Okazjonalnie deszcz występuje w rejonie wybrzeża. Środkowy Sudan znajduje się pod wpływem suchych północnych oraz wilgotnych południowych wiatrów, które odpowiedzialne są za suche zimy i wilgotne lata. W północnej części tego regionu, gdzie zlokalizowany jest Chartum od maja do sierpnia spotykane są burze piaskowe. Na południu panuje klimat równikowy. Deszcze występują prawie przez cały rok, a temperatury są wysokie przy dużej wilgotności powietrza.

    W Chartumie najgorętszy miesiąc to maj (26-42°C), a najchłodniej jest w styczniu (16-32°C).

    Opady deszczu występują głównie w sierpniu (średnio 72 mm). Przez pozostałą część roku deszcz prawie nie występuje – średnia roczna 200 mm.
     
    1.3. Główne bogactwa naturalne
    Głównym bogactwem naturalnym kraju jest ropa naftowa oraz złoto. W Sudanie są również niewielkie zasoby rud żelaza, miedzi, rudy chromu, cynku, wolframu oraz srebra.
     
    1.4. System walutowy, kurs i wymiana

    Waluta – funt sudański (SDG)

    1 SDG = 100 piastrów

    Oficjalny kurs wymiany: 6,67 SDG/USD

    Średni kurs równoległy: 21 SDG/USD  (lipiec 2017)

    W 2007 r. funt sudański zastąpił sudańskiego dinara.

     
    1.5. Religia
    Islam jest oficjalną religią w Sudanie. Kraj zamieszkuje również niewielka mniejszość Chrześcijańska (ok. 2%).
     
    1.6. Infrastruktura transportowa

    Całkowita długość dróg w Sudanie to 11 900 km, z czego status asfaltowych posiada 4 320 km. Najważniejsza droga łączy Chartum z Port Sudan (1 200 km). Pozostałe główne drogi to: z Chartumu do Elobeid, Kosti, Kadugli, i Demazin. Należy zaznaczyć, iż infrastruktura drogowa jest bardzo słabej jakości. Większość dróg w Sudanie to nieutwardzone trakty, które stają się nieprzejezdne podczas pory deszczowej. W Sudanie znajdują się 72 lotniska, z czego 15 posiada asfaltowe pasy startowe. W kraju zlokalizowanych jest 6 lądowisk dla helikopterów. Całoroczny transport wodny odbywa się po 1 723 km Nilu Białego i Błękitnego. W Sudanie położono 5 978 km torów kolejowych o różnym prześwicie.

     
    1.7. Obowiązek wizowy
     
    Między Polską, a Sudanem obowiązuje ruch wizowy. Nie ma możliwości otrzymania wizy na lotniskach ani w portach. Ze względu na brak sudańskiego przedstawicielstwa konsularnego w Polsce o wizę tranzytową lub pobytową można ubiegać się w urzędach konsularnych akredytowanych w innych krajach – np. w Berlinie ( http://www.sudanembassy.de/visa-services). Wiza kosztuje 40–45 EUR i udzielana jest na okres 30 dni, choć na miejscu można uzyskać jej przedłużenie. Posiadanie jakichkolwiek stempli izraelskich w paszporcie jest równoznaczne z odmową udzielenia wizy sudańskiej.
    Aby uzyskać wizę z prawem do pracy lub w celu podjęcia nauki albo stażu, należy do wniosku wizowego dołączyć pismo z instytucji oferującej zatrudnienie lub stosowny dokument z uczelni sudańskiej (cena i in. zasady dot. udzielania wiz mogą ulegać zmianom).
    Zabronione jest wwożenie lub wywożenie do/z kraju lokalnej waluty, a aktywa finansowe w innych walutach (czeki, gotówka, akredytywy etc.) przewyższające wartość 10 000 EUR muszą zostać zadeklarowane. By wywieźć aktywa finansowe przewyższające wartość 10 000 EUR należy przedstawić deklarację wypełnioną przy wjeździe. Od podróżujących samolotem na lotnisku w Chartumie do 2010 r. pobierano opłatę wyjazdową. Od 2010 r. opłata została wliczona w cenę biletu.
     
    1.8. Wykaz świąt państwowych
     
    Piątek i sobota to oficjalne dni weekendowe. Większość sklepów otwarta jest przez 7 dni w tygodniu. Urzędy czynne są w dni robocze w godzinach: · lato 7:30 – 14:30; · zima 8:00 – 15:00.
     
    Święta publiczne stałe:

    · 1 stycznia, Dzień Niepodległości;

    · 8 stycznia, koptyjskie Boże Narodzenie;

    · 30 czerwca, Dzień Rewolucji;

    Święta publiczne ruchome:

    · islamski nowy rok (22 września 2017);

    · koptyjska Wielkanoc (16 kwietnia 2017);

    · Koniec Ramadanu (26 czerwca 2017);

    Święto Ofiar (Eid al-Adha) ( 2 września 2017);

    Al-Mowlid Al Nabawi (Narodziny Proroka 1 grudnia 2017);

     

    System administracyjny


     

    2. System administracyjny

    2.1. Ustrój polityczny

    Sudan będąc angielsko-egipskim kondominium uzyskał niepodległość w 1956 r. Podczas okresu kolonialnego południe kraju, które było w większości nie-muzułmańskie i nie używało języka arabskiego, zarządzane było niezależnie od północy. Odkąd Sudan uzyskał niepodległość trapiony jest ciągłymi niepokojami społecznymi i konfliktami wewnętrznymi. W 2005 r. po 21 latach wojny domowej podpisano porozumienie (Comprehensive Peace Agrement – CPA) pomiędzy rządem Sudanu i Sudan People’s Liberation Movement (SPLM). W dn. 7 lutego 2011 r. Komisja Referendalna ogłosiła ostateczne wyniki referendum ws. statusu Sudanu Południowego, wg których spośród prawie 4 mln zarejestrowanych wyborców zagłosowało 97,58%. Za secesją Sudanu Płd. opowiedziało się 98,83%. Prezydent Sudanu Omar al-Baszir zaakceptował rezultaty wydając dekret prezydencki, w którym potwierdził gotowość rządu w Chartumie do uznania nowego państwa na Południu po upływie okresu przejściowego. W dn. 9 lipca 2011 r. Sudan Południowy ze stolicą w Jubie odłączył się od Sudanu.

    Sudan jest republiką federalną kierowaną przez National Congress Party (NCP).

     

    2.2. Władza ustawodawcza

    Władzę ustawodawczą sprawuje dwuizbowy parlament składający się z: Rady Stanowej (50 miejsc, członkowie wybierani w wyborach pośrednich przez parlamentarzystów krajowych na 6-letnią kadencję) oraz Zgromadzenia Narodowego (450 miejsc, 60% członków wybieranych jest w wyborach powszechnych, 25% miejsc przyznane jest dla listy kobiet, 15% miejsc dedykowane jest dla list partyjnych, kadencja trwa 6 lat). Najbliższe wybory prezydenckie i parlamentarne mają się odbyć 13-15 kwietnia 2015 r. Od 1956 r. w Sudanie władzę sprawuje islamska National Congress Party (NCP) - kierowana od 1989 r. przez Omara al- Bashira. W kwietniu 2015 r. odbyły się wybory powszechne prezydenta i Zgromadzenia Narodowego. Były to pierwsze wybory od sececji Sudanu Południowego. Urzędujący dotąd prezydent Omar El Baszir wygrał uzyskując 94% głosów. NCP wygrało zdecydowanie w wyborach do Zgromadzenia Narodowego uzyskując 83,4% głosów.

     

    2.3. Władza wykonawcza

    Prezydentem Sudanu jest Omar al-Baszir. Kontroluje on wojsko, siły bezpieczeństwa oraz parlament poprzez NCP. Międzynarodowy Trybunał Karny w marcu 2009 r. wystosował nakaz aresztowania prezydenta al-Baszira, którego oskarżono o zbrodnie wojenne, włączając ludobójstwo. Prezydent al-Baszir, który od 1989 r. pełnił zarazem rolę szefa rządu, mianował w marcu 2017 r. pierwszego wiceprezydenta, Bakri Hassana Saleha na stanowisko prezesa rady ministrów.

    Sudan jest formalnie państwem zdecentralizowanym i podzielonym na 15 regionów. Regiony mają swoją reprezentację w parlamencie i w urzędach państwowych. Pomimo struktury federalnej Sudan pozostaje w rzeczywistości państwem silnie scentralizowanym.

     

    2.4. Sądownictwo gospodarcze

    W Sudanie nie występuje system sądownictwa gospodarczego. Prawo oparte jest na kombinacji legislacji brytyjskiej oraz islamskiego prawa „szaria”. Struktura uwzględnia podział na sądy lokalne, narodowe oraz sąd konstytucyjny (mianowany przez prezydenta).

     

    Gospodarka


     

    3. Gospodarka
     
    3.1. Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej

    Polityka ekonomiczna w Sudanie jest kontynuacją założeń Comprehensive Peace Agreement (CPA) oraz Joint Assesment Mission (JAM). Oba dokumenty przedstawiają plan działań skoncentrowany na utrzymaniu relatywnie dobrych wskaźników makroekonomicznych oraz docelowo na poprawie jakości życia najbiedniejszej grupy społecznej. Stawiane wyzwania to również: sprawne i efektywne zarządzanie sektorem ropy, wydajne zarządzanie długiem zewnętrznym, poprawa jakości systemu finansowego oraz działań banku centralnego wspierającego wzrost gospodarczy.

    Według raportu Banku Światowego Doing Business na 190 analizowanych gospodarek Sudan w 2017 r. zajmuje 168 pozycję. Dla porównania Polska zajęła 24 miejsce. Rezultat stanowi spadek dla Sudanu w stosunku do roku 2015  o 8 pozycji . Najwięcej problemów zidentyfikowano w dziedzinach: rozpoczynanie działalności, pozyskanie kredytu, ochrona inwestorów mniejszościowych, uzyskanie pozwolenia na budowę, dostęp do energii elektrycznej oraz skomplikowany system podatkowy.

    Transparency International, badająca sytuację w 176 krajach pod kątem występowania zjawisk korupcyjnych umieściła Sudan na 170 pozycji (2016 r.). Negatywna ocena wiąże się głównie z faktem pogarszającej się przejrzystości, co do wielkości osiąganych przychodów oraz ich przepływu w sektorze ropy naftowej, uważanym za najbardziej podatny na korupcję. Pomimo istnienia znacznych zasobów bogactw naturalnych, Sudan jest jednym z najuboższych krajów w świecie. Według badań przeprowadzonych przez UNDP kraj, mimo powolnej poprawy, zajmuje 165 pozycję na 185 krajów pod względem rozwoju społecznego (Human Development Index 2016). Około 46,5% populacji żyje w ubóstwie – za mniej niż 1 USD dziennie, 62% ludności dotyka analfabetyzm (2016 r.).

     

    PKB

    Secesja Sudanu Południowego w 2011 r. stanowiła szok dla gospodarki Sudanu, co przełożyło się na znaczne pogorszenie parametrów makroekonomicznych po 2011 r. W latach poprzedzających rozdzielenie państw, gospodarka Sudanu charakteryzowała się wysokim wzrostem PKB oraz do 2008 r. relatywnie niską inflacją. Średni wzrost PKB w latach 2006–2011 wyniósł 7,3%, choć z perspektywy PKB na mieszkańca wzrost był już nieco niższy i wyniósł 4,7%, co jest konsekwencją znacznego przyrostu naturalnego (2,48%).

    Po gwałtownym spadku tempa rozwoju gospodarczego w 2016 r. do ok. 0,4% PKB w 2016 r., spowodowanego głównie kryzysem w rolnictwie spowodowanym efektem El Niño, Economist Inteligence Unit szacuje, że średni wzrost w 2017 r. wyniesie 2,9%.

     
    Rachunek obrotów bieżących

    Deficyt obrotów bieżących spadł w  2016 do 3,5% PKB z 4,9%w 2014 r. Prognozowany deficyt na 2017 r. wzrośnie do 4,2% PKB i wyniesie ok. 6,1 miliarda USD.

     

    Handel zagraniczny

    W latach 2000–2008 notowany był systematyczny wzrost obrotów handlu zagranicznego Sudanu. Tradycyjny eksport bawełny spadł na czwartą pozycję po eksporcie ropy, jadalnych nasionach, oliwy oraz mięsie. Po 2008 r. światowy kryzys finansowy (spadek cen ropy), a następnie secesja Sudanu Południowego (ograniczenie produkcji ropy) zaburzyły stabilnie rosnącą wcześniej wartość eksportu. Dodatkowo po 2010 r. odwrócił się trend rosnącej wartości importu, którego wcześniejszy wzrost w dużej mierze spowodowany był zakupem produktów komplementarnych do rozwoju petro-przemysłu.

    W 2016 r. obroty handlowe z zagranicą wyniosły 10,4 mld USD, a szacunki na 2017 r. zakładają 12,7 mld USD. Eksport towarów z Sudanu wyniósł w 2016 r. 3,1 mld USD, a na 2017 r, zakłada się wzrost eksportu do 3,7 mld USD

    Bezrobocie

    Bezrobocie w Sudanie od wielu lat pozostaje wysokie. Stopa bezrobocia, szacowana przez MFW na podstawie oficjalnych danych wyniosła powyżej 22% w 2015 r. i od tamtej pory nie zmniejsza się. Bezrobocie zwiększyło się od momentu secesji Sudanu Płd. i jest szczególnie wysokie wśród młodzieży (24%) i kobiet (26.5%).

    Bezpośrednie inwestycje zagraniczne

    Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Sudanie wyniosły 2,3 mld USD w 2016 r. wg MFW i ich wysokość nie zmieniła się w porównaniu z 2015 r. Zagraniczni inwestorzy najczęściej lokowali swój kapitał w sudańskim sektorze ropy naftowej. Secesja Sudanu Płd. wpłynęła na względnie niewielkie osłabienie BIZ oraz przesunięcie struktury w kierunku sektora non-oil.

    Inflacja

    Inflacja  wg. Centralnego Banku Sudanu osiągała wysokie wartości od 2012 r. W 2016 wyniosła średnio 17,6% Lecz szacunki na 2017 r. zakładają wzrost nawet powyżej 30%. (w maju 2017 r. wyniosła np. 35,5% rok do roku).

     
    Polityka monetarna

    Wyzwaniami dla polityki monetarnej Sudanu jest niska jakość aktywów banków (nonperforming loans), wolny wzrost kredytów w sektorze prywatnym, niski poziom rezerw walutowych oraz wysoka inflacja. W wyniku założonych celów, Sudański Bank Centralny często interweniuje na rynku walutowym celem stabilizacji kursu funta sudańskiego.

    Władze monetarne deklarują chęć podążania w kierunku płynnego kursu walutowego. Preferuje się jednak stopniowe odchodzenie od mechanizmu kursu regulowanego, aniżeli natychmiastową zmianę. Deprecjacja kursu skutkuje także inflacją, której władze starają się przeciwdziałać poprzez podnoszenie stóp rezerw bankowych, ograniczenie importu oraz wzrost eksportu (głównie złota i produktów rolnych). Ważną rolę odgrywają w tym procesie depozyty, jakie państwa przyjazne Sudanowi lokują w jego banku centralnym. MFW wśród swoich zaleceń w 2016 r sugeruje zacieśnienie polityki monetarnej i wsparcie rozwoju rynku finansowego. Fundusz w szczególności zwraca uwagę na szkodliwość finansowania budżetu poprzez zadłużanie się w banku centralnym.

     
    Międzynarodowe rezerwy walutowe

    Międzynarodowe rezerwy walutowe utrzymują się na niskim poziomie, głównie w związku ze zmniejszonymi wpływami z zagranicy oraz transakcjami walutowymi Sudańskiego Banku Centralnego. Szacuje się, że rezerwy brutto osiągną poziom 168 mln USD na koniec 2016 r. co zabezpiecza mniej niż miesiąca importu (MFW).

     

    Dług zewnętrzny

    Dług zewnętrzny w Sudanie wciąż pozostaje jedną z podstawowych barier rozwoju kraju. W 2016 r. dług publiczny szacowano na 52,6 mld USD, w tym tylko 13% to dług wewnętrzny.

     
    Deficyt budżetowy

    Deficyt budżetowy w 2016 r. wzrósł do 3,9% PKB z 3,3% w 2015 r.

     Reformy gospodarcze

    Od 1997 r. rząd Sudanu współpracuje z Międzynarodowym Funduszem Walutowym. Współpraca ta ma na celu wdrożenie reform gospodarczych, podtrzymanie stabilizacji ekonomicznej kraju, redukcję ubóstwa oraz osiągnięcie jak wyższej dynamiki rozwoju. Każdego roku MFW ocenia postęp realizacji założeń programu. W 2014 r. reakcje władz na rekomendacje Funduszu oceniono jako satysfakcjonujące. Sudan zaimplementował sugerowane reformy oraz poczynił postęp w takich dziedzinach jak odbudowywanie stabilności makroekonomicznej, liberalizacja gospodarki i racjonalne zarządzanie zasobami kapitałowymi. Fundusz z niepokojem odnotowuje brak decyzji władz Sudanu odnośnie przedłużenia na kolejny rok  programu SMP (Staff-monitored program).

     
    3.3. Główne sektory gospodarki
    Dekompozycja PKB Sudanu na najważniejsze sektory wskazuje, że przemysł stanowi 22,1% sudańskiej gospodarki, rolnictwo, leśnictwo i rybołówstwo 27,6% oraz usługi 50,2%. Jednocześnie aż 80% siły roboczej pracuje w rolnictwie, 7% w przemyśle oraz 13% w usługach. Rolnictwo niegdyś było głównym motorem wzrostu, jednak rozpoczęcie eksploatacji złóż ropy naftowej wprowadziło znaczące zmiany w strukturze PKB. Rozwój sektora ropy przyczynił się do znaczącego wzrostu wartości eksportu oraz inwestycji, co w rezultacie pociągnęło za sobą również wzrost importu. Secesja Sudanu Płd. w 2011 r. zmniejszyła wagę sektora ropy naftowej i zmusiła władze do poszukiwania wzrostu gospodarczego w innych sektorach – w tym m.in. w rolnictwie oraz eksporcie złota.
     
    Ropa naftowa
    Secesja Sudanu Południowego spowodowała, że Sudan stracił ok 75% produkcji ropy naftowej. O ile dochody ze sprzedaży ropy naftowej stanowiły ok 20% PKB, o tyle pokrywały one jednocześnie ok 50% dochodów budżetowych oraz ok. 65% międzynarodowych możliwości płatniczych rządu Sudanu (w tzw. „twardych walutach”). Dostosowanie do tak dużego i permanentnego szoku jest wyzwaniem i wymaga głębokich reform dostosowawczych. Uwarunkowania wewnętrzne (aktywność rebeliantów) oraz zewnętrzne (ograniczone wsparcie finansowe oraz spory z Sudanem Płd.) dodatkowo utrudniają to zadanie. Obydwa kraje w 2012 r. podpisały wstępną umowę o podziale dochodu
    ze sprzedaży ropy naftowej. Jej implementacja jest jednak utrudniona przez spory o przebieg granicy oraz wzajemne oskarżenia o wspieranie rebeliantów operujących w obydwu krajach. Udokumentowane zasoby ropy naftowej w Sudanie w 2012 r. wynosiły 1,5 mld baryłek, co stanowi 0,1% rezerw światowych (British Petroleum). Dla porównania zasoby Sudanu Płd. w tym samym roku szacowano na 3,5 mld baryłek. Wydobycie ropy spadło z 453 tys. baryłek dziennie w 2011 r. do 82 tys. b/d w 2012 r. W 2014 osiągnęło 130 tys. b/d lecz prognoza na 2015 r. mówi o spadku do ok. 110 tys. b/d.

    W 2015 r. Stany Zjednoczone utrzymały sankcje gospodarcze wobec Sudanu, jednocześnie uchylając je wobec Sudanu Południowego. Sankcje zabraniają obywatelom USA angażowania się w działalność gospodarczą powiązaną z sektorem ropy naftowej w Sudanie. W lipcu 2017 r. prezydent Donald Trump przedłużył o 3 miesiące okres przeglądu sankcji przeciwko Sudanowi, które zostały zawieszone na początku 2017 r. przez administrację jego poprzednika, Baraka Obamę. Władze sudańskie liczyły na ostateczne zniesienie embarga handlowego i innych sankcji, jak np. odmrożenie aktywów, lecz decyzję tą ma podjąć prezydent Trump w październiku 2017 r.

    Ograniczenie dostępu amerykańskiego kapitału do złóż otwiera je na wpływy z innych regionów, dzięki czemu sektor ropy jest zdominowany przez inwestorów z krajów azjatyckich. Najwięksi z nich to China National Petroleum Corporation (CNPC), India's Oil and Natural Gas Corporation (ONGC) oraz Malaysia's Petronas. Te firmy są największymi udziałowcami w konsorcjach

    Stany Zjednoczone odnowiły sankcje gospodarcze wobec Sudanu, jednocześnie uchylając je wobec Sudanu Południowego. Sankcje zabraniają obywatelom USA angażowania się w działalność gospodarczą powiązaną z sektorem ropy naftowej w Sudanie. Ich uzasadnieniem jest wciąż trwający konflikt w Darfurze. Ograniczenie dostępu amerykańskiego kapitału do złóż otwiera je na wpływy z innych regionów, dzięki czemu sektor ropy jest zdominowany przez inwestorów z krajów azjatyckich. Najwięksi z nich to China National Petroleum Corporation (CNPC), India's Oil and Natural Gas Corporation (ONGC) oraz Malaysia's Petronas. Te firmy są największymi udziałowcami w konsorcjach operujących Sudanie i Sudanie Płd.: Greater Nile Petroleum Operating Company (GNPOC), Petrodar oraz White Nile Petroleum Operating Company (WNPOC). Mimo, że większość złóż ropy znajduje się na południu to jej rafinowanie oraz eksport odbywają się glównie na północy kraju. Sudan posiada trzy rafinerie: blisko Chartumu, w Port Sudan oraz w el-Obeid (w południowej części kraju). Największa z nich znajduje się 70 km na północ od stolicy Sudanu. Jej możliwości przetwórcze sięgają 100 tys. b/d. Łącznie Sudan może przetwarzać w swoich rafineriach do 122 tys. b/d. Całkowita konsumpcja ropy w Sudanie i Sudanie Płd. jest równa ok 100 tys. b/d. W Sudanie Płd. nie ma rafinerii naftowych.
     
    Rolnictwo
    Do 1999 r. z sektora rolnego pochodziło większość sudańskiego eksportu. W 2008 r. stanowił on już jedynie około kilku procent. Należy zwrócić uwagę na fakt, iż na rolnictwo przypada 80% zatrudnienia w kraju. Sektor rolny, szczególnie na południu, reprezentują gospodarstwa o charakterze koczowniczym i pasterskim. Na północy można spotkać wielkopowierzchniowe, zmechanizowane farmy posiadające również własny system irygacji oparty na wodach Nilu. Sezam i żywiec są podstawowymi produktami eksportowymi sektora rolnego choć znaczenie bawełny znacznie spadło w ostatnich latach. Żywiec skierowany jest głównie do krajów Zatoki. Ważnym dobrem eksportowym Sudanu pochodzenia rolnego jest również guma arabska. W związku z uszczupleniem rozmiarów sektora ropy, od 2012 r. większą wagę przywiązuje się do rozwoju rolnictwa. Uwarunkowania geograficzne sprzyjają rozwojowi upraw w
    Sudanie, a produktywność branży jest niska, co przy napływających BIZ pozwala zakładać, iż sektor dysponuje wysokim potencjałem wzrostu. Zasadniczym hamulcem rozwoju sektora rolnego może być brak stabilizacji politycznej i gospodarczej, co ogranicza zainteresowanie kapitału zagranicznego.
     
    3.4. Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze ekonomicznym
     

    Liga Państw Arabskich

    Arab League

    www.arableagueonline.org

     Międzynarodowy Fundusz Walutowy

    International Monetary Fund – IMF

    www.imf.org

     Arabski Fundusz Walutowy

    Arab Monetarny Fund

    www.amf.org.ae

     Wspólny Rynek dla Wschodniej i Południowej Afryki

    Common Market for Eastern and Southern Africa - COMESA

    www.comesa.int

     Islamski Bank Rozwoju

    Islamic Development Bank

    www.isdb.org

     Afrykański Bank Rozwoju

    African Development Bank

    www.afdb.org

     Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa

    Food and Agriculture Organization – FAO

    www.fao.org

     World Intellectual Property Organization - WIPO

    www.wipo.int

     African Regional Intellectual Property Rights Organization

    www.aripo.org

     

    3.5. Relacje gospodarcze z UE28

    Zgodnie ze statystykami UE wymiana handlowa pomiędzy UE oraz Sudanem w 2014 r. wyniosła 1,003 mld EUR co jest spadkiem o 8,9% w porównaniu z 2013 r. Wśród partnerów handlowych UE Sudan zajmował odległe miejsce, które oddaliło się jeszcze po secesji Sudanu Południowego w 2011 r. W handlu z Sudanem UE konsekwentnie utrzymuje dodatni bilans, który wyniósł 591 mln EUR w 2014 r. Eksport krajów UE do Sudanu w 2014 r. wyniósł 797 mln EUR, co stanowi spadek o 12% w stosunku do roku poprzedzającego. Do Sudanu UE eksportowała głównie maszyny i urządzenia transportowe (39% całkowitego eksportu UE do Sudanu); żywność (18%) oraz produkty chemiczne (18%). Import EU z Sudanu w 2012 r. wyniósł 148 mln EUR, co było spadkiem aż o 56% w stosunku do 2011 r. UE importowała z Sudanu głównie produkty spożywcze i rolne (45% całości importu). Na drugim miejscu znajdowały się  surowce mineralne bez ropy (40% importu).

     

     

    Dwustronna współpraca gospodarcza


     

    4. Dwustronna współpraca gospodarcza Polski z Sudanem
     
    4.1. Gospodarcze umowy dwustronne
    1. Umowy bilateralne:
    - Umowa o współpracy kulturalnej i naukowo-technicznej między Rządem PRL a Rządem Republiki Sudanu – data podpisania 17.10.1967 r.
    - Umowa między Rządem PRL, a Rządem Demokratycznej Republiki Sudanu o komunikacji lotniczej między oraz poza ich odnośne terytoria – data podpisania 11.07.1980 r.
    2. Po wejściu Polski do Unii Europejskiej ramy współpracy gospodarczej pomiędzy Polską a Sudanem uregulowane zostały umową ACP-EC-Partnership Agreement (lub The Cotonou Agreement), a obecnie Economic Partnership Agreement.
     
    4.2. Handel zagraniczny
     

    Wartość wymiany handlowej pomiędzy Sudanem i Polską w 2016 r. wyniosła 39,1 mln USD. Jest to wzrost w stosunku do 2015 r. (37 mln USD)

     4) Dwustronna współpraca gospodarcza 

      Polski eksport do Sudanu w 2016 r. wyniósł 13 mln USD. Import sudańskich towarów do Polski wzrósł natomiast z 25 mln w 2015 r. do 26,1 mln USD w 2016 r.

      Struktura towarowa w polskim eksporcie do Sudanu w 2016 r. wg działów CN:

    - gotowe art. spożywcze – 5,9 mln USD;

    - urządzenia mechaniczne i elektryczne – 2,9 mln USD;

    - produkty przemysłu chemicznego – 1,5 mln USD;

    Import z Sudanu to głównie cukier z trzcinowy. 

     

     

    Dostęp do rynku


     

     

    5.1.  Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług

     

    Po wejściu Polski do Unii Europejskiej ramy prawne regulujące współpracę gospodarczą pomiędzy Polską, a Sudanem stanowi umowa ACP-EC-Partnership Agreement ("The Cotonou Agreement"), a obecnie Economic Partnership Agreement. W związku z tym polskie towary wprowadzane na rynek Sudanu podlegają identycznym zasadom jak towary pozostałych krajów UE i nie napotykają na dodatkowe bariery.

     

    Sudan nie nakłada ograniczeń ilościowych na produkty importowane. Na rynek Sudanu mogą być wprowadzane wszystkie dobra poza tymi, które są zakazane ze względów społecznych lub bezpieczeństwa. Takimi produktami są: alkohol i wino, narkotyki, urządzenia do gier hazardowych, broń i amunicja. Produkty eksportowane na rynek sudański nie podlegają procedurom licencjonowania. Aby otrzymać dokument pozwalający na wprowadzenie towaru na rynek (official release order for the goods) importer musi opłacić cła i podatki importowe. Wymiana handlowa z Sudanem wymaga rejestracji importera lub eksportera w rejestrze importerów/eksporterów prowadzonym przez sudańskie Ministerstwo Handlu Zagranicznego.

     

     

    5.2.   Dostęp do rynku pracy

     

    Do podjęcia pracy w Sudanie wymagana jest wiza z prawem do pracy. Aby ją uzyskać, należy do wniosku wizowego dołączyć pismo z instytucji oferu­jącej.

     

     

    5.3.  Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej

     

    Sudan jest członkiem World Intellectual Property Organization oraz African Regional Intellectual Property Rights Organization. Prawo chroni przepisami patenty (nr 58/1971) oraz znaki handlowe (nr 8/1969). Nie istnieją przepisy zapewniające ochronę wzornictwu przemysłowemu. Prawo autorskie chronione jest ustawą nr 49/1974 z poprawkami wprowadzonymi w roku 1996. Sudan podpisał następujące umowy międzynarodowe chroniące własność przemysłową i intelektualną:

    • WIPO Convention, 1974 r..
    • Paris Convention (Industrial Property), 1984 r.
    • Berne Convention (Literary and Artistic Works), 2000 r..
    • PCT (Patents), 1984 r..
    • PLT (Patent Law Treaty), June 2000 r.
    • Madrid Agreement (International Registration of Marks), 1984 r.

     

    Administracją ochrony praw przemysłowych zajmuje się Ministerstwo Sprawiedliwości oraz Registrar General of Intellectual Property of Culture and Tourism. Office for the Protection of Intellectual Property zarządza prawami autorskimi. Za egzekucję przestrzegania praw własności przemysłowej odpowiada Industrial Property Tribunal. W przypadku praw autorskich jest to Copyright Tribunal.

     

    Przydatne linki i kontakty


     

     

    6.1.  Administracja gospodarcza.

     

     Sudański Bank Centralny                                           - www.bankofsudan.org

     Ministerstwo Finansów i Krajowej Gospodark      - www.mof.gov.sd

     Główny Urząd Statystyczny                                        - www.cbs.gov.sd

     Southern Sudan Centre for Census, Statistics          - www.ssccse.org

    and Evaluation

     Ministry of the Cabinet Affairs                                 - www.sudan.gov.sd

    Secretariat Affairs

     

    6.2.  Samorządy gospodarcze

     Sudanese Businessmen and Employers Federation    - http://www.sudabiz.org/english/index.htm

     Sudanese Chamber of Industries Association             - www.sudanindustries.org

     

    6.3.  Prasa

     Sudan Tribune                       www.sudantribune.com

     Sudan Vision                          news.sudanvisiondaily.com

     Radio Dabanga                     www.radiodabanga.org

    25 września 2013 (ostatnia aktualizacja: 14 sierpnia 2017)

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: