close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • IRAN

  • Iran

    •  

       Informacje o kraju


       

      Położenie geograficzne: na Bliskim Wschodzie, nad Morzem Kaspijskim, Zatoką Perską i Zatoką Omańską.
      Ludność:  79,9 mln
      Obszar: 1 648 195 km2
      Stolica: Teheran
      Język urzędowy: perski
      Religia: dominująca i państwowa islam (szyizm), wśród mniejszości znajdują się sunnici, wyznawcy chrześcijaństwa, zoroastryzmu i judaizmu.

      Główne bogactwa naturalne:
      gaz ziemny, ropa naftowa, węgiel kamienny, ruda miedzi, ruda żelaza, cynk, siarka

      System walutowy:
      1 rial irański (IRR), kurs oficjalny (dla transakcji międzybankowych dostępny jedynie wybranym podmiotom) 1 EUR = 40 112 IRR, 1 USD = 33 515, kurs rynkowy (w kantorach) 1 EUR = 46 900 IRR, 1 USD = 38 900 IRR (stan na 21.09.2017). Walutę można swobodnie wymienić w kantorach od soboty do czwartku w godz. 11:00 – 16:00 (w czwartek do 13:00). Przy wymianie należy okazać dowód tożsamości (obcokrajowcy paszport).

      Infrastruktura transportowa:
      Lotniskiem obsługującym większość lotów międzynarodowych jest Teheran Imam Khomeini International Airport (IKA). Część lotów międzynarodowych jest także obsługiwanych przez lotnisko Teheran Mehrabad (THR) oraz lotniska w dużych irańskich miastach: Isfahan, Shiraz. Iran posiada gęstą sieć połączeń krajowych, obsługiwanych przez kilkanaście irańskich linii – lotniska obsługujące loty krajowe znajdują się praktycznie w każdym dużym irańskim mieście.

      Iran posiada drogowe przejścia graniczne z Turcją (Bazargan, Sero), Azerbejdżanem (Astara), Armenią (Nour Dooz) , Turkmenistanem (Bajgiran, Sarkhas), Irakiem (Marivan, Mehran), Afganistanem (Taybad)  oraz Pakistanem (Mirjaveh).

      Główne porty Iranu to: leżący nad Zatoką Perską Bandar Abbas, leżący nad Zatoką Omańską Chabahar oraz leżący nad Morzem Kaspijskim Bandar Anzali.

      Obowiązek wizowy:
      Obywatele RP objęci są obowiązkiem wizowym podczas podróży do Iranu. O wizę należy ubiegać się w Ambasadzie Iranu w Warszawie lub po przylocie na lotnisku Imam Khomeini (IKA). Posiadacze paszportów dyplomatycznych mogą przebywać w Iranie w terminie nie dłuższym niż 30 dni bez obowiązku wizowego.

      Wykaz świąt państwowych:
      11 lutego – Rocznica Rewolucji Islamskiej
      20 marca – Rocznica Nacjonalizacji Przemysłu Naftowego
      21-23 marca – Irański Nowy Rok
      1 kwietnia – Dzień Republiki Islamskiej
      (Ponadto szereg ruchomych świąt religijnych)

       

      System administracyjny


       

      Ustrój polityczny: republika islamska
      Władza ustawodawcza: Islamskie Zgromadzenie Konsultacyjne
      Władza wykonawcza: Prezydent Hassan Rouhani / rząd Hassana Rouhaniego
      Struktura administracji gospodarczej: b/d
      Sądownictwo gospodarcze: b/d

       

       

      Gospodarka


       

      Według szacunków Międzynarodowego Funduszu Walutowego PKB Iranu w 2016 roku wyniosło 412,2 mld USD, co plasuje ją na drugim miejscu w rejonie Bliskiego Wschodu, Azji Centralnej oraz Północnej Afryki, za gospodarką Arabii Saudyjskiej. Przewidywany przez MFW wzrost PKB Iranu wyniesie +3,3%, natomiast prognozowany wzrost w 2018 r. wyniesie +4,3%.

      Zniesienie sankcji nałożonych na Iran w związku z programem nuklearnym zgodnie z porozumieniem Joint Comprehensive Plan of Action (JCPOA) spowodowały umiarkowany wzrost gospodarczy, jednakże słabość systemu bankowego, strukturalne wąskie gardła oraz wstrzemięźliwość zagranicznych banków w odnawianiu stosunków z irańskim systemem finansowym ograniczają wzrost w sektorach innych niż przemysł nafotwy.

      Według szacunków Irańskiego Centrum Statystycznego przeciętny poziom inflacji wyniósł w ostatnich dwunastu miesiącach 10,3%. Bezrobocie wynosi 12,4%, grupą najbardziej dotkniętą bezrobociem są młode, wykształcone kobiety – w tej grupie stopa bezrobocia sięga 45%.

      Wyszczególnienie

      Rok poprzedni

      Rok ostatni dostępny

      PKB wartość globalna

      367,09 mld USD (2013)

      412,2 mld USD (2016)

      PKB per capita nominalna / PPP

      4769 USD (nominalna), 16 165 USD (PPP) (2013)

      5383 USD (nominalna), 19 050 USD (PPP) (2017)

      Tempo wzrostu PKB w %

      +4,2% (2014)

      +3,3% (2016)

      Relacja deficytu/nadwyżki finansów publicznych do PKB w %

      -1,6% (2015)

      -0,4% (2016)

      Relacja całego długu publicznego do PKB w %

      b/d

      11,9% (2016)

      Stopa inflacji

      9% (2015)

      10,3% (2016)

      Stopa bezrobocia

      11% (2015)

      12,4 % (2016)

      Wartość obrotu handlu zagranicznego

      83968 mln USD (2015)

      87614 mln USD (2016)

      Wartość eksportu

      42429 mln USD (2015)

      43930 mln USD (2016)

      Wartość importu

      41539 mln USD (2015)

      43684 mln USD (2016)

      Relacja deficytu/nadwyżki na rachunku obrotów bieżących bilansu płatniczego do PKB w %

      2,7% (2015)

      6,5% (2016)

      Wartość rocznego napływu zagranicznych inwestycji bezpośrednich

      b/d

      256,36 mln USD (2015)

      Wartość rocznego odpływu zagranicznych inwestycji bezpośrednich

      b/d

      b/d

      Skumulowana wartość zagranicznych inwestycji bezpośrednich w kraju urzędowania (inward)

      b/d

      b/d

      Skumulowana wartość zagranicznych inwestycji bezpośrednich kraju urzędowania za granicą (inward)

      b/d

      b/d

      Wszystkie dane w tabeli: Międzynarodowy Fundusz Walutowy, Bank Światowy oraz Plan and Budget Organization of Iran

      Struktura gospodarki wg udziału w PKB: usługi (51%), przemysł (39,9%), rolnictwo (9,1%).

      Sektor naftowy:

      Irańska administracja jako priorytet traktuje pozyskanie inwestycji zagranicznych w obszarze naftowym, w celu zwiększenia poziomu wydobycia ropy i gazu, a zatem zwiększenia możliwości eksportowych Iranu w tym obszarze. Priorytetem jest pozyskanie partnerów na eksploatację dzielonych z Irakiem złóż ropy naftowej oraz dzielonego z Katarem złoża gazu South Pars znajdującego się w Zatoce Perskiej. Od momentu zawarcia porozumienia Joint Comprehensive Plan of Action ws. redukcji irańskiego programu nuklearnego można zaobserwować bardzo wysokie zainteresowanie zagranicznych koncernów naftowych aktywnością w Iranie. Dotychczas najwyższym kontraktem zawartym przez europejską firmę, jest kontrakt francuskiego TOTAL-u na eksploatację jednego z sektorów złoża South Pars – wartość kontraktu szacowana jest na 1 mld EUR.

      Sektor rolnictwa:

      W sektorze rolnictwa zatrudnione jest około 30% aktywnej siły roboczej Iranu. Ze względu na uwarunkowania klimatyczne jedynie około 11% procent gruntów jest zdatna do uprawy. W znacznej mierze leżą one w północno-zachodnim Iranie u wybrzeży Morza Kaspijskiej (prowincje Gilan oraz Mazandaran). Iran jest importerem netto żywności, jednakże osiągnął wysoki poziom samowystarczalności w produkcji pewnych  produktów (pszenica, mleko, ryby, mięso). Średniej wielkości gospodarstwa rolne (10-50 ha) produkują około 75% żywności wytworzonej w Iranie.  44% gruntów ornych jest sztucznie nawadnianych. Najczęściej nawadniane uprawy: pszenica (31% całości nawadnianych upraw), pasze (10%), orzechy ziemne (7,5%), ryż (7%), jęczmień (7%) oraz warzywa (6,5%). Iran jest największym na świecie producentem: szafranu, pistacji, miodu, berberysu pospolitego oraz owoców jagodowych, a także drugim na świecie producentem daktyli. Ponadto wśród największych upraw znajdują się: ryż, jęczmień, kukurydza, buraki cukrowe, bawełna, herbata, owoce (m.in. jabłka i cytrusy) oraz rośliny strączkowe.

      Przemysł samochodowy:

      Dwaj najwięksi producenci samochodów w Iranie to Iran Khodro oraz Saipa – te dwie firmy dostarczają na rynek ok. 90% samochodów wyprodukowanych w kraju. Produkcja w większości opiera się na licencjach francuskich oraz południowokoreańskich (PSA Group, Renault oraz Kia) – produkowane modele to Peugeot 206, Peugeot 405, Renault Tondar (Dacia Logan) oraz Saipa Saba (Kia Pride). Ponadto produkowane są samochody dostawcze, pick-upy oraz autobusy (Oghab Scania – wyprodukowane w ramach joint-venture ze Scanią). W 2010 r. lokalna produkcja samochodów wyniosła ponad 1,3 mln. Iran eksportuje samochody do m.in. Iraku, Rosji oraz Turkmenistanu. W wyniku zniesienia sankcji rozpoczęciem montażu nowych modeli w Iranie zainteresowane są m.in. PSA Group (Peugeot, Citroen) oraz Renault.

      Przemysł górniczy:

      Mimo, iż sektor górnictwa stanowi ok. 4% PKB Iranu, Iran jest 15 na świecie krajem pod względem wielkości złóż kopalin. Wydobywane są m.in.: węgiel, ruda żelaza, miedź, ołów, cynk, chrom oraz uran.  Złoża kopalin znajdują się w centralnym Iranie w prowincjach Kerman, Yazd oraz Południowym Khorasanie (w okolicy miasta Tabas). Szacuje się, że złoża węgla w Iranie to ok. 1,9 mld ton. Obecnie Iran posiada przestarzałą infrastrukturę w przemyśle wydobywczym, jednakże w związku z planowanym wzrostem wydobycia, zamierza przeprowadzić stosowne inwestycje w tym obszarze.

      Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze ekonomicznym:

      Organizacja Współpracy Gospodarczej (ECO), OPEC, Gas Exporting Countries Forum (GECF), Światowa Organizacja Handlu (WTO) – obserwator.

      Relacje gospodarcze z UE:

      Eksport p.cz. UE do Iranu wyniósł w 2016 r. 7,22 mld euro.

      Import p.cz. UE z Iranu w 2016 r. wyniósł 4,61 mld euro.

       (Dane: Eurostat)

       

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

      Gospodarcze umowy dwustronne:
      W czerwcu 2017 r. ratyfikowana została umowa o współpracy gospodarczej.
      Handel zagraniczny:
      Polski eksport do Iranu wyniósł w 2016 r. 80,8 mln euro.
      Polski import z Iranu wyniósł w 2016 r. 114,4 mln euro.
      (Dane: Eurostat)
      Inwestycje:
      W 2013 r. irański inwestor kupił Hutę Szkła Gospodarczego „Irena” w Inowrocławiu. Szacuje się, że transakcja była warta 9,7 mln złotych.

       

      Dostęp do rynku


       

      Utrudnienia w dostępie do irańskiego systemu bankowego:

      16 stycznia 2016 r. na mocy porozumienia Joint Comprehensive Plan of Action The Society for Worldwide Interbank Financial Communication (SWIFT) wznowiło obsługę transakcji z większością irańskich banków. Obecny stan prawny nie zabrania bankom z państw UE z bankami w Iranie. W  praktyce, tylko niektóre banki europejskie (ok. 20) zdecydowały się na wznowienie relacji bankowych z Iranem.

      W Polsce transakcje z bankami irańskimi prowadzone są przez PKO Bank Polski oraz Bank Gospodarstwa Krajowego. Obsługiwane są transakcje w euro.

       

      Przydatne linki i kontakty


       

      http://en.iccima.ir  – Irańska Izba Handlu, Przemysłu, Górnictwa i Rolnictwa

      http://eng.tpo.ir – Trade Promotion Organization of Iran

      http://www.irica.gov.ir/Portal/Home/Default.aspx?CategoryID=68bde3d2-c2d5-411f-a8b8-2b50ce202c04 – Urząd Celny Islamskiej Republiki Iranu

      http://en.iranfair.com – Iran International Exhibitions – strona organizacji organizującej targi handlowe (na stronie dostępny kalendarz targów)

      http://www.cbi.ir/default_en.aspx - Irański Bank Centralny (CBI) – na stronie dostępny jest bieżący oficjalny kurs riala irańskiego względem euro oraz dolara amerykańskiego.

      http://www.msz.gov.pl/pl/p/msz_pl/aktualnosci/wiadomosci/informacja_dla_przedsiebiorcow_zainteresowanych_wspolpraca_z_iranem_

      16 kwietnia 2015 (ostatnia aktualizacja: 11 października 2017)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: