close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • IRLANDIA

  • Irlandia

    •  

       Informacje o kraju


       

       

      Położenie geograficzne

      Położenie geograficzne: Irlandia, Éire, Ireland - państwo w północno-zachodniej części kontynentu europejskiego. Irlandia podzielona jest na 26 hrabstw. Na północnym wschodzie graniczy z Irlandią Północną (będącą częścią Wielkiej Brytanii), która składa się z 6 hrabstw. Północne i zachodnie wybrzeża Irlandii oblewa Ocean Atlantycki, wschodnie i południowowschodnie - Morze Irlandzkie.

       

      Nazwa kraju

      Oficjalną nazwa to Republika Irlandzka – the Republic of Ireland (ang), Poblacht na hÉireann (irl).
      Obok oficjalnej nazwy funkcjonuje: Éire (w języku irlandzkim) oraz Ireland (w języku angielskim).

       

      Ludność

      Irlandia jest krajem jednolitym narodowościowo, 84.5% mieszkańców stanowią Irlandczycy.
      Liczba mieszkańców wyspy wynosi 4,761,865, a średnia gęstość zaludnienia 67 osoby/km2.

      W latach 2011-2016 –liczba ludności wzrosła o 3,8%, a o 11% wzrosła populacja małych miast
      i jest to najszybciej rosnąca kategoria, o 6% wzrosła populacja dużych miast. Miasta zamieszkuje 64.8 % populacji.   

      Przyrost naturalny (2011-2016) wyniósł 3,8%.

      Około 67.3% społeczeństwa jest w wieku pomiędzy 15-64 lata. Średnia wieku wynosi 37,3 lat.

      Przeciętna długość życia 81  (dla mężczyzn 79  lat, kobiet 83 lata.)

       

      Obszar 70,273 km2      

                                       

      Stolica

      Dublin – liczba mieszkańców – 1 904 806

       

      Języki urzędowe

      angielski i irlandzki (gaelic)

       

      1.2. Warunki klimatyczne.

      Ciepły Golfstrom i południowo-zachodnie wiatry znad Atlantyku powodują, że klimat Irlandii jest łagodny
      i podobny na terenie całego kraju. Najzimniejsze miesiące roku to styczeń i luty ze średnią temperaturą pomiędzy 4 a 7st C. Lipiec i sierpień są najcieplejsze ze średnią temperaturą w granicach 16st. C. Najbardziej słoneczne miesiące to maj i czerwiec. Średnie roczne opady deszczu w Irlandii to 1200mm. 60% wszystkich opadów przypada na okres pomiędzy sierpniem a styczniem. 

       

      1.3. Główne bogactwa naturalne.

      Bogactw mineralnych jest niewiele, ich wydobycie ogranicza się przede wszystkim do gazu ziemnego, cynku, ołowiu, srebra i torfu. Energetyka w 75% opiera się głównie na wykorzystaniu potencjału hydroenergetycznego i torfu oraz na importowanym węglu i ropie naftowej.

       

      1.4. System walutowy, kurs i wymiana.

      Od 2002 r. jednostką monetarną w IE jest euro (EUR) = 100 eurocentów.

       

      1.5. Religia.

      Dominującą religią wśród ludności Irlandii jest katolicyzm (78% społeczeństwa).  

       

      1.6. Infrastruktura transportowa.

      Międzynarodowe porty lotnicze to Dublin, Shannon, Knock, Kerry, Donegal.

      Lotnisko w Dublinie obsługuje około 180 połączeń i 28 mln pasażerów (2016 r.).

      Porty irlandzkie: Dublin (promy do Hollyhead w Wielkiej Brytanii), Rosslare (promy do Pembroke w Walii
      i Cherbourg & Roscoff we Francji), Dun Laoighre (promy do Hollyhead w Wielkiej Brytanii), Belfast (promy do Stranraer w Szkocji), Cork (promy do Swansea w Walii). Wszystkie porty obsługują także towarowe linie dalekomorskie.

       

      1.7. Obowiązek wizowy.

      Obywatele polscy korzystają z prawa do swobodnego przepływu osób w ramach Unii Europejskiej/Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Dokumentem podróży uprawniającym do bezwizowego wjazdu i pobytu na terytorium Irlandii jest paszport bądź dowód osobisty. Prawo swobodnego przemieszczania się i pobytu uzyskuje też członek rodziny obywatela UE, niezależnie od jego przynależności państwowej. 

       

      1.8. Wykaz świąt państwowych.

       

       

      2017

      Nowy Rok

      1 stycznia

      Dzień Św. Patryka – Święto Narodowe

      17 lutego

      Wielkanoc

      16 i 17 kwietnia

      Święto Narodowe

      1 maja

      Bank Holiday

      4 czerwca

      Bank Holiday

      7 sierpnia

      Bank Holiday - Halloween

      30 października

      Dzień Bożego Narodzenia i Drugi Dzień Świąt

      25 i 26 grudnia

       

       

      System administracyjny


       

      2.1. Ustrój polityczny.

      Republika, demokracja parlamentarna.

      Konstytucja irlandzka określa system polityczny oraz definiuje władzę i funkcje Prezydenta, rządu i parlamentu. Definiuje również  i określa strukturę władzy sądowniczej, a także opisuje podstawowe prawa obywatelskie. Prawo Unii Europejskiej jest nadrzędne nad irlandzkim. 

       

      2.2. Władza ustawodawcza.

       

      Dwuizbowy parlament (Oireachtas).

      Izba niższa - Dáil Éireann (Izba Reprezentantów) składa się ze 158 członków wybranych w wyborach bezpośrednich przez obywateli irlandzkich oraz brytyjskich mieszkających na stałe w Irlandii (status rezydenta), którzy ukończyli 18 lat. Zgodnie z prawem, wybory do Dáil Éireann odbywają się przynajmniej raz na pięć lat, na bazie ordynacji proporcjonalnej. Parlament może zostać w rozwiązany na wniosek Taoiseach'a (Premiera). Izba Reprezentantów jest odpowiedzialna za uchwalanie ustaw. Poza tworzeniem prawa zajmuje się zatwierdzaniem rządu, jak również kontroluje władzę wykonawczą.

      Izbą wyższą jest Senat (Seanad Eireann). Pełni on głównie rolę doradczą. Senatorowie są również wybierani co pięć lat, ale nie bezpośrednio: spośród 60 senatorów 11 jest nominowanych przez Premiera, a 43 jest wybieranych przez tzw. panele - grupy społeczno-zawodowe (m.in. przez Panel Kultury, Rolnictwa, Pracy). Pozostałych 6 członków senatu wybierają dwie uczelnie wyższe - National University of Ireland oraz Trinity College.

      Ostatnie wybory odbyły 26 lutego 2016 r.

      Podział głównych z 158 mandatów w Dáil Éireann (izba niższa parlamentu): Fine Geal – 50, Fianna Fáil – 44,  Sinn Féin - 23, niezależni – 23 i reszta na mniej znaczące partie -18.

      Kolejne wybory powszechne odbędą się w 2021 roku.

      Głową państwa jest prezydent, wybierany w wyborach bezpośrednich co siedem lat spośród obywateli irlandzkich, którzy ukończyli 35 lat. Kandydat na prezydenta musi uzyskać nominację od co najmniej
      20 członków Oireachtas, albo od władz samorządowych - co najmniej czterech hrabstw lub miast, przy czym były, bądź aktualnie urzędujący prezydent może się samodzielnie nominować na kandydata. Jednak jeśli nominację uzyska tylko jeden kandydat, wówczas, w wypadku konsensusu większych partii politycznych samo głosowanie może się nie odbyć i nominat zostaje prezydentem (sytuacja taka miała miejsce do tej pory sześciokrotnie). Jedna osoba może pełnić funkcję prezydenta przez dwie kadencje. Prezydent nie pełni żadnych funkcji wykonawczych. Jego obowiązkiem jest stanie na straży konstytucji i oficjalne reprezentowanie państwa. 27 października 2011 r. odbyły się w Irlandii wybory prezydenckie (urzędująca przez dwie kadencje Mary McAleese zakończyła swoje 14-letnie urzędowanie na tym stanowisku). Zwycięzcą okazał się kandydat Partii Pracy Michael D. Higgins, który  11 listopada 2011 r. zainaugurował swą kadencję jako 9 prezydent Irlandii. Konstytucja nie przewiduje funkcji wiceprezydenta.

       

       

      2.3. Władza wykonawcza.

      Władzę wykonawczą sprawuje rząd, który jest odpowiedzialny przed parlamentem. Na jego czele stoi premier mianowany przez prezydenta, a wcześniej zatwierdzony przez Izbę Reprezentantów. Premier nominuje innych członków rządu (zwykle od 7 do 15 ministrów). Nominuje także wicepremiera. Wicepremier może pełnić jednocześnie funkcję ministra (obecnie wicepremier S. Coveney jest jednocześnie ministrem spraw zagranicznych i handlu).

      Na szczeblu lokalnym władzą wykonawczą są samorządy lokalne, które są administrowane przez 114 władz lokalnych. Są one odpowiedzialne, między innymi, za: mieszkalnictwo i budownictwo, transport drogowy
      i bezpieczeństwo, kanalizację, inicjatywy dotyczące rozwoju i kontrolę nad nimi, rekreację, ochronę środowiska, rolnictwo, edukację i pomoc społeczną. Samorząd jest finansowany częściowo przez rząd centralny,
      a częściowo z własnych źródeł, w tym z podatków lokalnych.

      W wyniku wyborów 26 lutego 2016 r. władzę sprawuje Fine Gael.

       

      2.4. Struktura administracji gospodarczej.

      Polityczna koordynacja promocji gospodarczej kraju leży w gestii Departamentu Spraw Zagranicznych
      i Handlu. Koordynacją wszelkich działań w zakresie kontaktów i promocji gospodarczej i turystycznej zajmuje się w DSZ Wydział Dwustronnych Relacji Ekonomicznych (Bilateral Economic Relations Division). DSZ współpracuje ze wszystkimi ministerstwami i placówkami zagranicznymi, a także z rządowymi agencjami powstałymi w celu promocji gospodarczej Irlandii. Departament Finansów Irlandii jest odpowiedzialny za koordynację działań w sprawach gospodarki, planowania kwestii socjalnych, w tym planowania na poziomie regionalnym.  

      Ponadto w Irlandii działają następujące wyspecjalizowane agencje:  

      · Enterprise Ireland – odpowiada za rozwój przemysłu irlandzkiego.

      · FAS – organizacja do spraw zatrudnienia i edukacji.

      · Forfas – (National Economic Development Authority and Advisory Board) - zespół doradców do spraw rozwoju gospodarczego, przemysłu, innowacyjności, nauki i nowych technologii.

      · IDA – (Industrial Development Agency) - agencja do spraw inwestycji zagranicznych. Posiada swoje oddziały w kilku krajach na świecie.

      · Inter-Trade Ireland – promuje relacje biznesowe zarówno wśród firm prywatnych, jak i sektora państwowego na terenie całej Irlandii (Republiki i Irlandii Północnej).

      · An Bord Bia (Agencja Promocji Żywności) – promocja i rozwój eksportu irlandzkich firm z sektora produktów żywnościowych i napojów.

      · Bord Lascaigh Mhara (Agencja Promocji Towarów Rybnych) – promocja i rozwój eksportu irlandzkiego przemysłu rybnego.

      · Chambers Ireland – reprezentuje ponad 12 tys. irlandzkich przedsiębiorstw i firm, wspiera sektor MŚP, prowadzi międzynarodową promocję gospodarczą firm zrzeszonych w stowarzyszeniu.

       

      2.5. Władza sądownicza

       

      Irlandia ma niezależne władze sądownicze, zorganizowane w 24 sądy rejonowe, osiem sądów okręgowych, Sąd High Court (który może także rozpatrywać sprawy jako Sąd Specjalny do Spraw Kryminalnych) oraz sądy specjalne, w tym gospodarcze. Sądem, który podejmuje decyzje ostateczne jest, Sąd Najwyższy (Supreme Court). Pełni on także rolę arbitra w sprawie interpretacji konstytucji. Sąd Najwyższy składa się z Sędziego Głównego, siedmiu innych sędziów oraz Prezesa Sądu Najwyższego. Sędziowie są mianowani przez Prezydenta na wniosek rządu.

      Sadownictwo oparte jest na prawie zwyczajowym i ustawodawstwie uchwalanym przez parlament zgodnie
      z konstytucją, przyjętą w referendum w 1937 roku (ostatnio modyfikowaną w 1999 r.).

       

      Gospodarka


       

      3.1. Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej.

       

      Irlandia jest jednym z najszybciej rozwijających się krajów Unii Europejskiej. Struktura zatrudnienia wskazuje wiodące dla gospodarki gałęzie, gdzie zdecydowanie dominują usługi (63%), na następnym miejscu jest przemysł (27%), a na końcu rolnictwo. Rolnictwo stanowi ważny sektor gospodarki narodowej. Sadownictwo, rybołówstwo, uprawa roślin i hodowla zwierząt służą pozyskaniu żywności oraz surowców dla  przemysłu rolno-spożywczego.  Gospodarka Irlandii jest mała, nowoczesna i swój rozwój zawdzięcza w dużej mierze uzależnieniu od handlu międzynarodowego oraz rynku globalnego, co czyni ją szczególnie wrażliwą na otoczenie zewnętrzne. Po kilku latach kryzysu (2007 r) Irlandia powróciła na ścieżkę dynamicznego wzrostu, który w 2015 r. wyniósł 26,3%. Wynik ten ponad trzykrotnie przewyższył prognozy. Dynamiczny wzrost następuję dzięki atrakcyjnemu opodatkowaniu (12,5% CIT) oraz elastycznemu podejściu do kwestii rezydencji dla celów podatkowych, jak również ułatwieniom w rejestracji, które przyciągają inwestorów zagranicznych, zwłaszcza w sektorze technologicznym.

      Gospodarka Irlandii kontynuuje wzrost, choć już nie tak dynamiczny.  W 2016 r. irlandzki PKB wyniósł 5,2%,
      co pod względem tempa rozwoju gospodarki jest najlepszym rezultatem wśród krajów strefy euro. Na rozwój gospodarczy Irlandii wypływa utrzymująca się jego spora przewaga rosnącego eksportu nad importem. Dobra koniunktura napędza również nowe miejsca pracy, co przyczynia się do spadku bezrobocia.

      Według rankingu globalnej konkurencyjności (Global Competitiveness Report 2017-2018) wydawanego przez Światowe Forum Ekonomiczne (World Economic Forum) wyniki gospodarcze  Irlandii nieznacznie się obniżyły do 5,16 pkt. w stosunku do 5,18 pkt. w roku 2016, co daje 24. lokatę wśród 137. państw objętych badaniem.
      W gronie państw strefy euro Irlandia zajmuje 8. miejsce, a w ramach całej UE: 11.

       

      Irlandia została wysoko oceniona m.in. pod względem: bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ)
      i transferu technologii, wpływu regulacji dot. BIZ na przedsiębiorstwa, liczby czynności związanych z otwarciem firmy, niezawisłości sądowniczej, powszechności występowania inwestycji zagranicznych, ochrony własności intelektualnych, jakości systemu edukacji, etycznej postawy przedsiębiorstw, siły ochrony inwestorów, powierzania zarządzania profesjonalistom, dostępności specjalistycznych szkoleń zawodowych, wysokości płac i produktywności, udziału eksportu w PKB, współpracy uczelni wyższych i przemysłu w procesie badań
      i rozwoju.

      Wśród głównych problemów występujących w Irlandii autorzy rankingu wskazali na ograniczenia infrastrukturalne, wysokie stawki podatkowe, niską wydajność administracji rządowej oraz dostęp do finansowania.

      Jednak Komisja Europejska w ramach corocznego przeglądu gospodarek państw członkowskich EU w 2017 r. ostrzega Irlandię przed występującą niestabilnością wskaźników ekonomicznych, których wzrost jest spowodowany operacjami księgowymi dużych kooperacji finansowych i farmaceutycznych, a nie spowodowany faktycznymi inwestycjami.

       

      Wzrost gospodarczy 

      Produkt Krajowy Brutto (PKB) w pierwszym półroczu 2017 r. wzrósł o 1,4%. Z kolei Produkt Narodowy Brutto (PNB) zmniejszył się w tym samym okresie o 4,6%.  W porównaniu wyników za II kwartał br. do II kwartału 2016 r. PKB Irlandii zwiększył się o 5,8%, a PNB zmniejszył się o 1,4%. 

       

      Pod koniec pierwszego półrocza 2017 r. gospodarka irlandzka w większości sektorów odnotowała wzrosty;
      w branży IT i łączności (+21%), rolnictwie, leśnictwie i rybołówstwie (+15,7%), budownictwie (+12,7%) oraz przemyśle (+6,4%). Jedynie w usługach finansowych odnotowano spadek (-4,5%).. Inwestycje kapitałowe zwiększyły się o 39,9%, a wydatki rządowe wzrosły o 0,6%. Jedynie w budownictwie i nieruchomościach nastąpiły niewielkie spadki (odpowiednio -0,3% i -0,1%). Niewielki spadek miał miejsce w zakresie spożycia indywidualnego (-1,1%), ale całkowity popyt wewnętrzny zwiększył się o 19,1%.

       

      Obroty towarowe

      Eksport w 2016 r. wyniósł 116.916 mln EUR i był o 4% wyższy niż w 2015 roku (dane irlandzkiego GUS - Central Statistical Office - CSO). Irlandzki import w tym samym czasie spadł o 0,7% do poziomu 69.604 mln EUR. Na koniec grudnia 2016 r. nadwyżka obrotów irlandzkiego handlu zagranicznego wyniosła 47.312 mln EUR, co oznacza wzrost w stosunku do roku poprzedniego o 11,9%.

      W 2016 r. największy udział w eksporcie miały środki chemiczne i towary pochodne (56,8%), a w ramach
      tej sekcji dominowały produkty medyczne i farmaceutyczne oraz chemia organiczna. Ważnymi kategoriami
      w strukturze eksportu pozostawały również maszyny i urządzenia transportowe (16,3%), artykuły różne (12,5%) oraz żywność i zwierzęta żywe (8,6%).

      W okresie styczeń-grudzień 2016 r. głównymi rynkami zbytu dla towarów irlandzkich były Stany Zjednoczone (25,8%) oraz kraje Unii Europejskiej (51%) z dominującym udziałem Zjednoczonego Królestwa (Wielka Brytania łącznie z Irlandią Północną) oraz Belgii. Na dalszych miejscach klasyfikowały się: Niemcy, Szwajcaria, Niderlandy, Francja, Chiny, Hiszpania i Japonia. W irlandzkim eksporcie Polska zajmowała 13. pozycję i jej udział wynosił 1,18%.

      W 2016 r. w irlandzkim imporcie największy udział odnotowano w zakresie maszyn i urządzeń transportowych (39,3%), środków chemicznych i towarów pochodnych (21,5%), artykułów różnych (11,8%) oraz żywności
      i zwierząt żywych (9,6%).

      Głównymi dostawcami towarów na rynek irlandzki w tym okresie były: Zjednoczone Królestwo (23,8%), USA (16,5%), Francja, Niemcy, Chiny, Niderlandy, Szwajcaria, Włochy, Belgia i Japonia. Polska była 14. partnerem handlowym Irlandii w imporcie, a jej udział w całości irlandzkiego importu wyniósł 0,81%.

      W ubiegłym roku w ramach regionu Europy Środkowo-Wschodniej Polska była największym rynkiem zbytu dla towarów irlandzkich, jak i dostawcą towarów do Irlandii. Według danych irlandzkich sprzedaż produktów
      z Polski do Irlandii w porównaniu do 2015 r. wzrosła o 5,6%.

       

       

      Rynek pracy

      W 2016 r. liczba bezrobotnych spadła o ponad 35 tys. osób. Od 2012 r. rząd Irlandii realizuje roczne plany działania na rzecz tworzenia nowych miejsc pracy (ang. Action Plan for Jobs). Pod tą nazwą kryją się inicjatywy mające na celu poprawę środowiska biznesowego, wspieranie firm tworzących nowe miejsca pracy oraz likwidowanie barier hamujących wzrost zatrudnienia. Początkowo rząd irlandzki przez okres 5 lat, czyli
      do końca 2016 r., zamierzał zwiększyć zatrudnienie o 100 tys. osób. Cel ten został zrealizowany prawie dwa lata przed terminem. Od czasu ogłoszenia pierwszego programu w 2012 r. do końca 2016 r. bezrobocie
      w Irlandii spadło z 15,2% do 6,9% i stworzono prawie 190 tys. nowych miejsc pracy. Dobre wyniki gospodarki irlandzkiej zachęciły rząd do wyznaczenia bardziej ambitnych celów. Zaplanowano, że do 2020 r. powstanie 200 tys. miejsc pracy z czego 135 tys. poza Dublinem, co oznaczać będzie, że łączna liczba zatrudnionych ma osiągnąć prawie 2,2 mln osób.

      Według danych CSO w czerwcu 2017 r w Irlandii zarejestrowanych było 268.726 osób pobierających różnego rodzaju zasiłki dla bezrobotnych. Wśród nich było 222.706 obywateli Irlandii (ich liczba w stosunku do czerwca 2016 r. zmniejszyła się o 14,4%).  Wśród osób pobierających zasiłki z innych krajów dominowali obywatele Unii Europejskiej (38.121 osób), a wśród nich obywatele nowych krajów członkowskich UE (24.921 osób)
      i Zjednoczonego Królestwa (10.259 osób).

      Wśród pobierających zasiłki wysoki odsetek stanowią osoby pozostające w dłuższym okresie czasu bez pracy w pełnym wymiarze godzin (osoby pracujące nie więcej niż 3 dni w tygodniu mogą pobierać zasiłki). W czerwcu 2017 r. odnotowano 115.205 osób bez pracy na pełen etat dłużej niż 12 miesięcy. Osoby te stanowiły 42,9% ogółu pobierających zasiłki z tytułu bezrobocia. W stosunku do czerwca 2016 r. liczba takich osób spadła
      o 28.566 tj. o 19,9%.

      Procentowy udział osób bezrobotnych w czerwcu 2017 r. wyniósł 6,3%. W ciągu 12 miesięcy bezrobocie spadło o 2 punkty procentowe. Dane potwierdzają pozytywny trend w gospodarce irlandzkiej, gdzie od pięciu lat maleje liczba osób pobierających zasiłki, a poprawia się sytuacja na rynku pracy.

       

      Inflacja

      W październiku 2017 r. wskaźnik inflacji (ang. Consumer Price Index - CPI) utrzymuje się na stabilnym wzroście rocznym 0,6% co oznacza utrzymanie cen na tym samym poziomie. Z kolei wskaźnik cen detalicznych mierzony szeroko stosowanym w Unii Europejskiej wskaźnikiem HICP (ang. Harmonised Index of Consumer Prices), który nie uwzględnia m.in. wpływu zmian kosztów kredytów hipotecznych, w skali 10 miesięcy 2017 r. wynosi 0,5%.

       

      Nastroje konsumenckie

      W 2016 nastąpiła poprawa także w zakresie konsumpcji indywidualnej. Według danych CSO w 2016 r. sprzedaż detaliczna w Irlandii wzrosła w wyrażeniu wartościowym o 4,3%, a w ujęciu ilościowym o 6,7%. Przykładem ożywienia konsumpcji były m.in. wyniki sprzedaży samochodów. W 2016 roku zarejestrowano
      w Irlandii ponad 182 tys. nowych pojazdów silnikowych. Wśród nich 142.688 stanowiły auta osobowe (wykorzystywane do celów prywatnych), a 28.117 auta dostawcze. W porównaniu z 2015 rokiem oznacza to wzrost o 17,8% jeśli chodzi o samochody osobowe i o 22,6% jeśli chodzi o samochody dostawcze.

      Jednak już w badaniach nt. nastrojów konsumentów w Irlandii przeprowadzanych przez bank KBC oraz irlandzki Instytut Badań Społeczno-Ekonomicznych (ESRI) wyniki nie były tak jednoznaczne. W grudniu 2016 r. wskaźnik opracowany przez obie instytucje osiągnął 96,2 punktów (w porównaniu z 103,9 pkt. w grudniu 2015 r.). Analitycy niewielki spadek tłumaczyli tym, że oczekiwania co do wpływu poprawiającej się gospodarki irlandzkiej na sytuację materialną ludności były znacznie wyższe. W ubiegłym roku Irlandia nie doświadczyła żadnych dramatycznych wydarzeń, które mogłyby negatywnie wpływać na warunki irlandzkich gospodarstw domowych. Jednak szeroko komentowane zagrożenia dla zielonej wyspy związane z Brexitem oraz wygraną Donalda Trumpa na urząd prezydenta USA najwidoczniej musiały odcisnąć swoje piętno na nastrojach miejscowych konsumentów.

       

      Inwestycje

      Irlandzkie bezpośrednie inwestycje za granicą w 2016 r.

      Według danych CSO skumulowana wartość bezpośrednich inwestycji firm irlandzkich za granicą na koniec 2016 r., zmniejszyła się o 36,7 mld w stosunku do roku poprzedzającego, stanowiąc 798,8 mld EUR. Kwota
      ta składa się z kapitału własnego wraz z reinwestowanymi zyskami w wysokości 725 mld EUR oraz 74 mld EUR pozostałego kapitału.

      Spadek w porównaniu do 2015 r. wynika głównie z odpływu kapitału irlandzkiego z takich rynków jak Luksemburg (-27 mld EUR), USA (-13 mld EUR),  Szwajcaria (-12 mld EUR).

      Największe inwestycje irlandzkie ulokowane są w krajach europejskich tj. Luksemburg (397,6 mld EUR), Zjednoczone Królestwo (94,4 mld EUR) i Królestw Niderlandów (54,8 mld EUR). Inne ważne lokalizacje to USA (91 mld EUR) oraz centra offshore w krajach Ameryki Środkowej (60 mld EUR).

      Inwestycje firm irlandzkich za granicą koncentrują się głównie na sektorze usług (708 mld EUR), przy stosunkowo niewielkim udziale w sektorze produkcyjnym (61 mld EUR). 

      Według rankingu Central Intelligence Agency (CIA) w  2016 r. IRL była 7 krajem inwestorem BIZ (stocks outward)

       

      Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Irlandii w 2016 r.

      Skumulowana wartość inwestycji zagranicznych w Irlandii w 2016 r. zmniejszyła się o 16,1 mld EUR
      w stosunku do poprzedzającego roku i wyniosła 799,7 mld EUR.

      Spadek w porównaniu do 2015 r. wynika głównie z odpływu kapitału amerykańskiego (-123 mld EUR), który częściowo został zrównoważony przez większy napływ inwestycji z krajów europejskich (+117 mld EUR).

      Największymi inwestorami w Irlandii są firmy pochodzące z USA (232,3 mld EUR), Królestw Niderlandów (109 mld EUR), centrów finansowych offshore w krajach Ameryki Środkowej (71,4 mld EUR), Luksemburga (68,8 mld EUR), Zjednoczonego Królestwa (61,3 mld EUR) i Szwajcarii (58 mld EUR)

      Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Irlandii koncentrują się na sektorze usług głównie bankowości
      i ubezpieczeń (475 mld EUR) oraz sektorze produkcyjnym głównie żywności, napojów i wyrobów tytoniowych (324 mld EUR).

      Według rankingu Central Intelligence Agency (CIA) w  2016 r. IRL była 9 krajem przyjmującym BIZ (stocks inward) na świecie.

      W IRL swoją siedzibę posiada ponad 1,000 wiodących korporacji transnarodowych: Amazon, Apple, Accenture, Microsoft, Dell, IBM, Intel, Google, Twitter, Yahoo, eBay, Facebook, LinkedIn, Adobe, itd.

      Do najważniejszych zagranicznych inwestorów w IE należą firmy amerykańskie (46% ; 349 mld Euro w 2015r.) oraz z Luksemburga (69 mld Euro w 2015r.)

       

      Problemy rynku nieruchomości

      Wśród problemów, z jakim nadal będzie borykała się gospodarka irlandzka, należy również wymienić ograniczoną podaż na rynku nieruchomości. Po załamaniu się sektora budowlanego w 2007 r. budownictwo mieszkaniowe uległo drastycznemu zmniejszeniu. O ile jeszcze w 2009 r. pojawiały się sygnały o dużej ilości mieszkań niezamieszkałych, budowanych w celach spekulacyjnych z perspektywą późniejszego  wzrostu ich cen, to od 2015 roku agencje nieruchomości sygnalizują, iż baza dostępnych lokali jest na wyczerpaniu.
      Z kolei zainteresowanie domami lub apartamentami utrzymuje się corocznie na poziomie około 20 – 25 tys.
      W rezultacie ceny nieruchomości gwałtownie rosną. Popyt na nieruchomości znacznie przewyższa podaż,
      co skutkuje wzrostem cen. W 2016 r. średni wzrost cen domów w Dublinie w stosunku do ubiegłego roku wyniósł 5,8% (apartamentów o 7,9%). Poza Dublinem w skali roku ceny domów wzrosły o 12%. Natomiast tylko przez dziesięć miesięcy 2017 r. odnotowany został 13,7% wzrost cen. Szacuje się, że w ciągu 3 trzech lat wzrosną o 20%.

      Rząd irlandzki stara się przeciwdziałać tej sytuacji i w 2016 opublikował plan działania w kierunku przeciwdziałania kryzysowi w budownictwie i bezdomności „Rebuilding Ireland”, a obecnie pracuje nad jego aktualizacją.

      Z drugiej strony w obliczy nadchodzącego Brexit stara się przyciągnąć firmy Londyńskiego City do Dublina. Spora część firm wykazuje duże zainteresowanie, jednakże część z nich rezygnuje, że względu na problem
      w mieszkalnictwie i niemożliwość ulokowania swoich pracowników. Dodatkowo rośnie problem bezdomności we wrześniu 2017 r. odnotowano 8 500 przypadków, w tym ok. 3 000 dzieci.

       

      Handel zagraniczny.

      Według danych CSO irlandzki eksport po 9 miesiącach 2017 r. wyniósł 90,1 mld EUR i był o 1,8% wyższy niż
      w analogicznym okresie roku 2016. Irlandzki import zwiększył się w tym samym czasie o 0,9% do poziomu
      55,1 mld EUR. Nadwyżka obrotów irlandzkiego handlu zagranicznego w na koniec września br. wyniosła
      35 mld EUR.

      Po III kwartałach 2017 r. największy udział w eksporcie miały środki chemiczne i towary pochodne (56,1%), a w ramach tej sekcji dominowały produkty medyczne i farmaceutyczne oraz chemia organiczna. Ważnymi kategoriami w strukturze eksportu pozostają również maszyny i urządzenia transportowe (15,8%), artykuły różne (12,4%) oraz żywność i zwierzęta żywe (9,3%).

      Po dziewięciu miesiącach 2017 r. głównymi rynkami zbytu dla towarów irlandzkich były Stany Zjednoczone (27,1%), a w krajach Unii Europejskiej (51,1%) dominowały Zjednoczone Królestwo (Wielka Brytania łącznie
      z Irlandią Północną) oraz Belgia. Na dalszych miejscach klasyfikowały się: Niemcy, Szwajcaria, królestwo Niderlandów, Chiny, Francja, Hiszpania i Włochy. W irlandzkim eksporcie Polska zajmowała 13. pozycję i jej udział w całości irlandzkiego eksportu wyniósł 1%. W stosunku do analogicznego okresu w 2016 r. sprzedaż do Polski zmniejszyła się o 14,3%.

      Na koniec września 2017 w irlandzkim imporcie największy udział odnotowano w zakresie maszyn i urządzeń transportowych (37,4%), środków chemicznych i towarów pochodnych (23,9%), artykułów różnych (10,8%) oraz żywności i zwierząt żywych (9,4%).

      Głównymi dostawcami towarów na rynek irlandzki w tym okresie były: Zjednoczone Królestwo (24,2%), USA (20%), Francja, Niemcy, Chiny, Niderlandy, Włochy, Belgia, Hiszpania i Japonia. Polska była 15. partnerem handlowym Irlandii w imporcie, a jej udział w całości irlandzkiego importu wyniósł 0,8%. W stosunku
      do analogicznego okresu w 2016 r. sprzedaż polskich towarów do Irlandii zwiększyła się o 10,7%.

      W ramach regionu Europy Środkowo-Wschodniej Polska była największym rynkiem zbytu dla towarów irlandzkich, a także dostawcą towarów na rynek irlandzki.

       

      3.2. Tabela głównych wskaźników makroekonomicznych.

       

      http://www.cso.ie/indicators/Maintable.aspx - ogólne dane

       

      Wskaźnik

      Jedn.

      2015

      2016

      2017 (2Q)

      PKB (wzrost gospodarczy)

      %

      0,8

      1,7

      1,8

      PKB (wartość)

      mld euro

      647

      669

      71,1

      Deficyt budżetowy

      % PKB

      -2,6

      -1,8

      -1,2

      Dług publiczny (UGiW)

      % PKB

      69.0

      68.8

      67.8

      Konsumpcja gospodarstw domowych

       

      %

       

      0,1

       

      1,5

       

      1,7

      Inwestycje sektora przedsiębiorstw (brutto)

       

      %

       

      1,5

       

      3,8

       

      4,5

      Eksport (bez energii)

      %

      4

      4,6

      4,8

      Import

      %

      3,8

      4,9

      5,3

      Bezrobocie

      %

      7,4

      7,2

      7

      Inflacja (CPI)

      %

      0,3

      - 0,1

      0,9

      Produkcja przemysłowa

      %

      1,9

      2,3

      2,6

      Wydajność pracy

      %

      1,5

      1,1

      1,3

       

       

      Aktualne prognozy gospodarcze 

      Prognozy rozwoju gospodarki irlandzkiej na kolejne lata na razie są optymistyczne, pomimo bardzo poważnego zagrożenia w postaci Brexitu. Centralny Bank Irlandii (CBI) w raporcie[1] przewiduje wzrost PKB w 2017
      o 3,3% i o 3% w 2018 roku. Bardziej optymistyczna jest prognoza przygotowana przez Komisję Europejską[2], która na bieżący rok szacuje wzrost o 3,4% i 3,3% w roku kolejnym. W najbliższych dwóch latach oczekiwana jest dalsza poprawa na rynku pracy. Według CBI stopa bezrobocia w latach 2017 – 2018 wyniesie odpowiednio 6,9% i 6,1%. W 2017 r. inflacja powinna utrzymywać się na poziomie 0,8%, a w kolejnym roku ma przyspieszyć do 1,2%.

      Zdaniem ekspertów CBI dalszy wzrost irlandzkiego dochodu narodowego będzie następstwem rosnącego eksportu, rosnących nakładów na środki trwałe oraz utrzymujących się pozytywnych nastrojów konsumentów indywidualnych. Szacuje się, że w 2017 r. konsumpcja wzrośnie o 2,5%, a w roku kolejnym o 2%. Wydatki sektora publicznego w 2017 r. i w roku następnym mają wzrosnąć o 2%.

      Z punktu widzenia interesów zagranicznych, w tym również polskich eksporterów sprzedających swoje towary do Irlandii istotny jest prognozowany poziom irlandzkiego importu. W raporcie CBI przewiduje, że w 2017 import wzrośnie o 4,9%, a w kolejnym roku o 4,7%.

       

      Dane makroekonomiczne na okres 2017-2019 – prognozy (%)

       

       

      2017

      2018

       

      2019

      Wzrost PKB

       

      4,8

       

      3,9

      3,1

      Inflacja

       

       

      0,3

       

      0,8

       

      1,2

       

      Stopa bezrobocia

       

       

      6,1

       

      5,5

       

      5,3

      Deficyt budżetowy

       

       

      0,4

       

      0,2

       

      0,2

      Dług publiczny

       

       

      69,9

       

      69,1

       

      67,2

       

       

      3.4. Przynależność do organizacji międzynarodowych o charakterze ekonomicznym.

       

      Do najważniejszych organizacji międzynarodowych o charakterze ekonomicznym, których IE jest członkiem należą: 

      • Bank Światowy;
      • Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW);
      • Światowa Organizacja Handlu (WTO);
      • Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD);
      • Organizacje systemu narodów zjednoczonych;
      • Unia Europejska (UE) oraz system Unii Gospodarczej i Walutowej (UGW);

        Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju (IBRD)

      • Światowa Organizacja Zdrowia (WHO)

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

      4.1. Ramy prawno-traktatowe współpracy gospodarczej

       

      Stosunki gospodarcze między Polską a Irlandią regulowane są m.in. przez: Traktat Akcesyjny z 16 kwietnia 2003 r., Umowę o Rozwoju Współpracy Gospodarczej, Przemysłowej  i Naukowo-Technicznej z 13 czerwca 1977 r., Umowę między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Irlandii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, sporządzoną w Madrycie dnia 13 listopada 1995 r. . (Dz.U. 1996 r. nr 29, poz. 129).

       

       

      4.2. Wymiana handlowa z Polską

       

      Wymiana handlowa polsko – irlandzka w latach 2010 – 2016 (w mln EUR).

       

       

      2010

      2011

      2012

      2013

      2014

      2015

      2016

      Obroty

      1.289,9

      1.174,7

      1.377,2

      1.518,3

      1.702,7

      2.093,5

      2.169,0

      Eksport

      449,7

      397,4

      480,9

      505,3

      524,1

      625,5

      674,3

      Import

      840,2

      777,3

      896,3

      1.013,0

      1.178,6

      1.467,9

      1.494,7

      Saldo

      -390,5

      -379,9

      -415,4

      -507,7

      -654,5

      -842,4

      -820,4

      Źródło: System Insigos MR

       

      Polsko–irlandzkie obroty handlowe w 2016 r., w porównaniu z rokiem 2015, zwiększyły się o 75,5 mln EUR tj. o 3,6% do poziomu 2.169 mln EUR[1]. Polski eksport do Irlandii wzrósł w 2016 r. o 7,8% do poziomu 674,3 mln EUR, zaś import z Irlandii zwiększył się o 1,8% i wyniósł 1.494,7 mln EUR. Dzięki przewadze dynamiki polskiego eksportu nad importem poprawie uległo saldo polskich obrotów handlowych z Irlandią. Deficyt zmniejszył się z 842,4 mln EUR w 2015 r. do 820,5 mln EUR w roku 2016.

      W relacjach handlowych Polski z krajami UE jest to najwyższy wynik ujemnego salda, a wśród wszystkich krajów na całym świecie Irlandia zajmuje dziewiąte miejsce.

      W porównaniu do sytuacji sprzed roku w 2016 r. polski eksport do Irlandii zwiększył się o 48,7 mln EUR. Wzrost eksportu nastąpił w grupie wyrobów przemysłu elektromaszynowego (o 50 mln EUR), lekkiego (o 5,5 mln EUR), chemicznego (o 5,3 mln EUR), drzewno-papierniczego (o 2,8 mln EUR), wyrobów ceramicznych (o 2,3 mln EUR) i różnych (gł. mebli, materacy i art. pościelowych) (o 5,2 mln EUR),. Niewielki wzrost odnotowano w zakresie skór (o 0,2 mln EUR). Spadek eksportu wystąpił natomiast w artykułach rolno-spożywczych (o 14,6 mln EUR), wyrobach metalurgicznych (o 4,1 mln EUR) oraz w grupie produktów mineralnych (o 3,9 mln EUR).

      W 2016 r. nieznacznie zmieniła się struktura polskiego eksportu do Irlandii. Wzrost udziału odnotowano w grupie wyrobów przemysłu elektromaszynowego (z 36% do 40,8%), które umocniły swoją dominującą pozycję w polskim eksporcie do Irlandii. Drugą najważniejszą kategorią były artykuły rolno-spożywcze (27,1%).

      W polskim eksporcie do Irlandii w 2016 r. najważniejszymi grupami towarowymi były komputery (78,9 mln EUR), mięso drobiowe (35,8 mln EUR), samochody osobowe (34,8 mln EUR), statki (30,9 mln EUR), samochody ciężarowe (23,6 mln EUR), papierosy (20,6 mln EUR), przetwory spożywcze (17,6 mln EUR), meble do siedzenia i spania (13,9 mln EUR), przetwory mięsne (13,9 mln EUR), wyroby stolarskie (13,6 mln EUR), węgiel (13,5 mln EUR), pozostałe meble (12,2 mln EUR), przyrządy do analizy (11,2 mln EUR), wędliny (9,2 mln EUR), monitory i telewizory (8 mln EUR), pieczywo i ciasta (7,5 mln EUR), leki (7,4 mln EUR), przyrządy do pomiaru (6,7 mln EUR), lampy (6,5 mln EUR). Towary te stanowiły 54% wartości polskiego eksportu do Irlandii.

      Wśród ważniejszych grup towarowych w polskim eksporcie do Irlandii wysoką dynamiką charakteryzowała się m.in. sprzedaż mięsa drobiowego, samochodów osobowych i ciężarowych, papierosów, mebli, wyrobów stolarskich, przyrządów do analizy, lamp, piwa, wyrobów ze szkła. Spadek sprzedaży odnotowano natomiast m.in. w eksporcie przetworów mięsnych, węgla, wędlin, pieczywa i ciast, leków, mięsa wieprzowego, opon.

      O wadze rynku irlandzkiego dla polskiej gospodarki świadczy fakt, iż dla szeregu polskich towarów rynek ten jest jednym z najważniejszych rynków zbytu. I tak Irlandia w 2016 r. była:

      • szóstym odbiorcą polskich wędlin
      • siódmym rynkiem zbytu aparatury kontrolno-pomiarowej
      • ósmym odbiorcą maszyn do przetwarzania danych z Polski
      • dziewiątym rynkiem zbytu polskiego węgla i piwa
      • dziesiątym rynkiem zbytu makuchów
      • trzynastym rynkiem zbytu mięsa drobiowego i przetworów mięsnych
      • czternastym odbiorcą przetworów spożywczych z Polski  i wyrobów stolarskich dla budownictwa

       

      Polsko-irlandzka współpraca handlowa w okresie styczeń-wrzesień 2017 r.

       

      Polsko–irlandzkie obroty handlowe po 9 miesiącach 2017 r., w porównaniu z analogicznym okresem 2016 zwiększyły się o 50,2 mln EUR tj. o 3,1% do poziomu 1,7 mld EUR. Polski eksport do Irlandii zwiększył się o 21% do poziomu 613,9 mln EUR, zaś nasz import z Irlandii spadł o 5,1% i wyniósł 1.056,5 mln EUR. W konsekwencji lepszej dynamiki naszego eksportu do Irlandii od importu z tego kraju poprawie uległo saldo polskich obrotów handlowych z Irlandią. Deficyt zmniejszył się z 605,6 mln EUR na koniec września 2016 r. do 442,6 mln EUR na koniec września 2017 r.

      W porównaniu do sytuacji sprzed roku po dziewięciu miesiącach 2017 r. polski eksport do Irlandii zwiększył się o 106,6 mln EUR.

      Wzrosty sprzedaży wystąpiły w następujących pozycjach: wyroby przemysłu elektromaszynowego (+74,5 mln EUR), artykuły rolno-spożywcze (+41,3 mln EUR), wyroby przemysłu drzewno-papierniczego (+3,9 mln EUR), lekkiego (+2 mln EUR) oraz wyroby metalurgiczne (+0,1 mln EUR). Spadek eksportu wystąpił z kolei w takich kategoriach jak: produkty mineralne (-9,9 mln EUR), wyroby przemysłu chemicznego (-4,1 mln EUR), wyroby różne (-1,1 mln EUR) oraz ceramiczne (-0,1 mln EUR).

      Pod względem struktury polskiego eksportu do Irlandii najważniejszą kategorią są wyroby przemysłu elektromaszynowego (44,1%), a na drugim miejscu znajdują się artykuły rolno-spożywcze (30,1%).

      Wśród ważniejszych grup towarowych w polskim eksporcie do Irlandii wysoką dynamiką charakteryzowała się m.in. sprzedaż komputerów, papierosów, statków, wyrobów stolarskich dla budownictwa, mebli, izolowanych drutów i kabli, narzędzi lekarskich, ekstraktu słodowego i przetworów z mąki, telewizorów i monitorów, mięsa wołowego, zestawów ubraniowych, transformatorów, zmywarek.

      Spadek odnotowano natomiast m.in. w eksporcie samochodów ciężarowych i osobowych, przetworów spożywczych, mebli, przetworów z mięsa, wędlin, pieczywa i wyrobów cukierniczych, węgla.

       

      Struktura towarowa polskiego importu z Irlandii wykazuje większą w stosunku do eksportu koncentrację. Prawie 81% importu przypada na dwie grupy towarowe: wyroby przemysłu chemicznego oraz elektromaszynowego. W imporcie z Irlandii dominują wyroby wysoko przetworzone i wysoko zaawansowane technologicznie.

       

      Po 9 miesiącach 2017 r. udział Irlandii w obrotach polskiego handlu zagranicznego wyniósł 0,56% i był niższy niż przed rokiem, kiedy to kształtował się na poziomie 0,60%. W polskim eksporcie udział Irlandii w ciągu roku wzrósł do 0,41% (z 0,37%), a w imporcie spadł do 0,71% (z 0,84%). Po III kwartałach 2017 r. Irlandia była 30. najważniejszym partnerem handlowym Polski w eksporcie i 28. w imporcie.

       

      4.3. Współpraca inwestycyjno-kapitałowa

       

      Inwestycje irlandzkie w Polsce 

      W celu poprawy swojej pozycji konkurencyjnej irlandzkie firmy przenoszą do Polski część swojej produkcji. Przemawiają za tym m.in. koszty pracy, które w Irlandii należą w dalszym ciągu do najwyższych w Europie. Zjawiska tego nie jest nawet w stanie zrekompensować obowiązujący w Irlandii bardzo niski (12,5%) podatek korporacyjny (CIT).

      Bardzo trudno jest jednak ocenić dokładną liczbę irlandzkich firm zaangażowanych inwestycyjnie w Polsce. Z danych z 2016 r. PAIiIZ wynika, że jest ich ok. 14. Większość z nich to małe i średnie przedsiębiorstwa zarówno produkcyjne  jak i usługowe (konsulting, doradztwo podatkowe i personalne, działalność deweloperska).

      Najwięksi inwestorzy irlandzcy w Polsce (wg. List of Major Foreign Investors in Poland – December 2015, PAIiIZ, 8.06.2016 r.)

      Cement Roadstone Holding (CRH) – produkcja materiałów budowlanych (m.in. Grupa Ożarów S.A., Olsztyńskie Kopalnie Surowców Mineralnych Sp. z o.o. i Zakłady Przemysłu Wapienniczego Trzuskawica S.A.);

      JFC Manufacturing Ltd - produkcja wyrobów z plastiku (Dąbrówka),

      Kingspan Group PLC – produkcja wyrobów plastikowych (Rokitnica) i systemów płyt warstwowych dla budownictwa (Lipsko),

      South Western Business Process Servicess Poland (Łódź) – usługi biznesowe - finanse i księgowość.

      ABP Food Group -  przejęła zakład uboju bydła w Pniewach (2011 r) i zakład przetwórstwa mięsnego w Kłosowicach (2013 r.);

      AA Euro Recruitment Group Ltd - Agencja pośrednictwa pracy AA Euro Recruitment – Warszawa

      FINEOS Corp. Ltd. - Usługi informatyczne i usługi pokrewne - FINEOS Polska Sp. z o.o. – Gdańsk

      Headcount Solutions Ltd -  usługi wsparcia administracyjnego i działalności biznesowej (outsourcing), Headcount Solutions Polska Sp. z o. o. – Warszawa

      Perspektywy napływu irlandzkich inwestycji do Polski w najbliższych latach w dużej mierze będą zależały od kształtowania się koniunktury gospodarczej zarówno w skali globalnej, jak i na rynku irlandzkim. Nastroje w gospodarce irlandzkiej zdecydowanie poprawiają się. W 2016 r. Irlandia przodowała wśród całej UE pod względem tempa wzrostu gospodarki.

      Polska ma realne szanse na wzrost napływu irlandzkich inwestycji do Polski. Rosną powiązania biznesowe pomiędzy obydwoma krajami, głównie za sprawą przygotowywania się Irlandii do Brexit. Ważnym argumentem dla firm mogą być duże inwestycje infrastrukturalne w związku z nowymi funduszami UE na lata 2014-2020, których Polska jest największym beneficjentem.

       

      Inwestycje polskie w Irlandii

       Według danych Narodowego Banku Polskiego[2] skumulowane zaangażowanie inwestycyjne firm polskich w Irlandii na koniec 2015 r. wyniosło 13 mln EUR wobec -8,6 mln EUR w roku 2014. W samym roku 2015 r. polskie firmy zainwestowały w Irlandii 33,7 mln EUR.

      Poziom kapitału zainwestowanego w Irlandii przez polskie firmy w żaden sposób nie odpowiada poziomowi wzajemnych stosunków gospodarczych przy potencjale polskiej gospodarki oraz przy szacowanej na ok. 150 tys. liczbie polskich obywateli pracujących i mieszkających w Irlandii.  

       

      W Irlandii nie odnotowuje się większych polskich inwestycji. Z uwagi na wysokie koszty produkcji i stosunkowo niewielki rynek zbytu polscy przedsiębiorcy nie wykazują jak na razie zainteresowania inwestycjami w Irlandii w sferze produkcyjnej. Ostatnią większą inwestycję  zrealizowała spółka akcyjna PZ Cormay produkująca odczynniki i sprzęt diagnostyczny. Firma w 2011 r. przejęła irlandzką firmę Innovation Enterprise z Cork działającą w tej samej branży pod rozpoznawalną i cenioną na świecie marką Audit Diagnostics. Niestety w 2016 r. spółka została postawiona w stan likwidacji.

      Na rynku irlandzkim można znaleźć wiele firm dystrybucyjnych zajmujących się sprzedażą towarów importowanych z Polski. Funkcjonuje 14 sklepów i punktów sprzedaży (wyspy handlowe) kosmetyków polskiej marki Inglot. Znaną polską marką jest również Fakro, której okna dachowe dystrybuowane są za pośrednictwem irlandzkiego partnera Tradecraft Building Products Ltd. Gęstą sieć sprzedaży w Irlandii udało się także rozwinąć firmie Komandor oferującej szafy wnękowe na wymiar. Firma posiada tu 18 autoryzowanych dilerów.

      Duży napływ polskich obywateli do Irlandii oraz odmienność miejscowej kuchni sprawiły, że w wielu miastach irlandzkich powstały polskie sklepy, jak również niektóre sieci oferują produkty spożywcze z Polski (np. Tesco, Lidl).  

       

      W Irlandii funkcjonują polskie ośrodki medyczne (Dublin, Waterford, Galway, Limerick i Cork) obsługiwane przez polski personel medyczny, pacjentami których oprócz Polaków są również Irlandczycy i inne narodowości.

      W związku z popytem na różnego typu usługi świadczone w języku polskim zauważalny jest wzrost liczby kancelarii prawnych, firm doradztwa zawodowego, finansowego, rachunkowego itp., których założycielami (lub współzałożycielami) są polscy obywatele. Wiele firm irlandzkich od kilku lat prowadzi też obsługę w języku polskim m.in. wybrane agencje ubezpieczeniowe czy kancelarie prawne.

      W ostatnim okresie coraz bardziej widoczny w Irlandii jest wzrost aktywności polskich przedsiębiorców sektora technologicznego. Przyciągają ich tu m.in. korzystne warunki dla prowadzenia działalności gospodarczej, programy zachęt uruchomiane przez rząd Irlandii dla pobudzenia branży ICT oraz obecność czołówki najważniejszych graczy w tej branży, którzy posiadają w tym kraju swoje centrale lub bazy operacyjne na Europę.

       

      Ocenia się, że funkcjonuje kilkaset firm, których właścicielami są polscy obywatele. Ich dokładną liczbę jest bardzo trudno określić. Dane Companies Registration Office – CRO (odpowiednik KRS) wskazują ok. 400 firm, które w swojej nazwie posiadają słowo sugerujące polskie pochodzenie.  Sytuacja wynika z faktu, że osoby prowadzące samodzielną działalność gospodarczą tzw. „sole trader” nie mają obowiązku rejestracji firmy w CRO. Większość polonijnych biznesów działających w Irlandii to niewielkie firmy handlowe (sklepy – w tym z polską żywnością, cukiernie, hurtownie), przedsiębiorstwa remontowo-budowlane, transportowe oraz firmy działające w szeroko pojętym sektorze usług (zakłady fryzjerskie i kosmetyczne, solaria, firmy świadczące usługi informatyczne). Z uwagi na obecność w Irlandii znacznej liczby polskich obywateli można spodziewać się wzrostu polskiego zaangażowania inwestycyjnego zwłaszcza wśród firm o charakterze usługowym i handlowym. Przeszkoda jednak w przyciągnięciu dużych polskich inwestycji jest wysoki koszty siły roboczej oraz stosunkowo niewielki rynek odbiorców.

       


      [1] Dane ostateczne dostępne będą w sierpniu 2017 r. i mogą znacząco różnić się od danych wstępnych.

      [2] Polskie inwestycje bezpośrednie za granicą w 2015 r. Aneks statystyczny. NBP, październik 2016 r.

       

      Dostęp do rynku


       

      Nie występują praktycznie żadne ograniczenia ani bariery w wymianie handlowej.

       

      Od 1 maja 2004 r. Irlandia otworzyła swój rynek pracy i usług dla obywateli polskich i firm polskich. Od tego dnia firmy delegujące do Irlandii pracowników polskich w ramach trans-granicznego świadczenia usług nie podlegają obowiązkowi notyfikowania zamiaru świadczenia usług na terytorium IRL.

       

      W związku z otwarciem z dniem 1 maja 2004 r. rynku pracy IRL dla obywateli Polski, przepisy wprowadzające ww. obowiązek notyfikowania usług transgranicznych nie dotyczą pracowników polskich oraz pozostałych państw, które posiadają prawo do swobodnego świadczenia pracy w IRL.

       

      Nie istnieją żadne poważniejsze bariery we wzajemnej współpracy gospodarczej. Polskie firmy traktowane są w Irlandii zgodnie z zasadami traktowania narodowego, co oznacza, że władze tego kraju stosują do nich te same przepisy i reguły, co do firm miejscowych.

      Jeszcze przed kryzysem gospodarczym działające na rynku irlandzkim polskie firmy budowlane sygnalizowały ograniczenia wprowadzone przez urząd skarbowy (Revenue) odnośnie czasu pobytu pracowników na zasadzie oddelegowania do maksymalnie 60 dni w ciągu roku. Od 1 stycznia 2006 r. został wprowadzony w sposób jednoznaczny obowiązek przejścia wszystkich osób zatrudnionych w Irlandii powyżej 60 dni w roku na irlandzki system wynagrodzeń (Irish payroll). Nie oznacza to jednak konieczności rejestrowania działalności gospodarczej w Irlandii. Firmy świadczące usługi na terenie Irlandii mają natomiast obowiązek zarejestrować się w Urzędzie Skarbowym (Revenue) jako pracodawca lub wystąpić do urzędu z wnioskiem o zwolnienie z tego obowiązku. Wymagania postawione przez Urząd Skarbowy odnośnie obowiązku rejestracji jako pracodawca lub zwolnienia z niego nie są przejrzyste i uzależnione są m.in. od rodzaju wykonywanej pracy czy ilości osób zatrudnionych w Irlandii. W związku z tym zalecane jest zasięgnięcie wcześniejszej informacji w Revenue lub w firmie świadczącej usługi księgowe. Sygnalizowany wyżej wymóg dotyczy wszystkich firm zagranicznych i nie może być w związku z tym traktowany jako przejaw dyskryminacji wobec polskich przedsiębiorców.

      Pewnym utrudnieniem dla polskich przedsiębiorców może być stosowany w Irlandii podatek o nazwie Relevant Contracts Tax (RCT). Jego istota sprowadza się do tego, że główny wykonawca kontraktu, który korzysta z usług podwykonawcy rozliczając się z nim potrąca z wynagrodzenia podwykonawcy część kwoty należnej dla irlandzkiego urzędu skarbowego. Wymóg ten został wprowadzony w celu wzmocnienia obowiązku rozliczenia się z fiskusem. Podatek ten występuje w trzech obszarach działalności: budownictwo, leśnictwo, przetwórstwo mięsa. Ma on zastosowanie w przypadku firm będących rezydentami i nierezydentami podatkowymi w Irlandii. Stawki RCT to: 0%, 20% i 35%. Standardowa stawka to 20%, jednak dla firm nieznanych irlandzkiemu urzędowi skarbowemu lub wobec których ma poważne zastrzeżenia czasami stosuje najwyższą stawkę – 35%. Podwykonawcy, którzy nie mają obowiązku rejestracji działalności w Irlandii, aby odzyskać potrąconą kwotę podatku RCT muszą wypełnić formularz IC1 (dla działalności gospodarczej) lub IC3 (dla sp. z o.o.) i uzyskać potwierdzenie we właściwym dla miejsca rejestracji firmy urzędzie skarbowym w Polsce. Skomplikowana procedura zwrotu podatku RCT jest uciążliwa, ale dotyczy wszystkich firm, stąd nie może być traktowana jako przejaw dyskryminacji polskich przedsiębiorców.

       

      4.5. Współpraca regionalna. 

       Irlandia w zasadzie nie ma kontaktów bezpośrednich z regionami w Polsce. Zresztą nie ma tu tradycji (z oczywistych względów) dotyczącej współpracy transgranicznej, z wyjątkiem Wielkiej Brytanii. Innym aspektem wpływającym na brak współpracy dwustronnej jest fakt, że Irlandia leży na uboczy Europy, jest niewielkim krajem i historycznie nie miała i nie ma obecnie bliższych związków gospodarczych z naszą częścią Europy. Do tej pory została podpisana umowa o miastach partnerskich między Stargardem Szczecińskim a miastem uniwersyteckim w Limerick.  Ponadto Malbork współpracuje z Kilkenny (umowa podpisana 17 marca 2017 r).

      Ze względu na ilość Polaków mieszkających w Irlandii podejmowane są próby zwiększenia liczby miast współpracujących, ale wszystkie projekty są we wczesnej fazie negocjacji.

       

      4.6. Współpraca samorządów gospodarczych.

       

      Polska-Irlandzka izba gospodarcza

      Irlandzko-Polska Izba Handlowa - niezależna organizacja non-profit, której celem jest promocja i rozwój handlu oraz inwestycji pomiędzy Irlandią a Polską. Irlandzko-Polska Izba Handlowa przeszła w roku 2015 proces rebrandingu, aby jeszcze bardziej uwypuklić coraz ważniejszą rolę, jaką odgrywa obustronna wymiana handlowa pomiędzy Irlandią a Polską. Posiada siedzibę w Warszawie.  (www.irishpolish.pl).  

       

      Irlandzka Izba Handlowa ds. Europy/Środkowo-Wschodniej „i-cham” (www.icham.ie)

       

       

       

      Przydatne linki i kontakty


       

      6.1. Administracja gospodarcza:

       

       

      6.2. Oficjalna prasa ekonomiczna:

       

       

      6.3. Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym:

       

       

      6.4 Izby handlowe:

       

      9 lipca 2013 (ostatnia aktualizacja: 11 grudnia 2017)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: