close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • ŁOTWA

  • Łotwa

    •  

       Informacje o kraju


       

       

      1. Informacje ogólne

       

      1.1. Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, języki urzędowe.

       

      Położenie geograficzne: Łotwa jest państwem o zdecydowanej przewadze obszarów nizinnych, położonym na wschodnim wybrzeżu Morza Bałtyckiego. 57% jej terytorium leży na wysokości poniżej 100m. n.p.m. Jedynie na nieznacznej części obszarów wysokość przekracza 150m. n.p.m. przy średniej wysokości dla całego kraju - 87m. n.p.m. Najwyższym szczytem jest Gaizinkalns (311,6m.) znajdujący się na Wyżynie Widzemskiej.

      Łotwa graniczy z Litwą, Białorusią, Rosją oraz Estonią, a łączna długość jej granic lądowych wynosi 1368km. Długość linii brzegowej to 498 km.

       

      Ludność: Liczba ludności Łotwy wynosi 2,04 mln., z czego około 70% znajduje się w grupie wiekowej 15-64. Gęstość zaludnienia to 35 mieszk./km⊃2;. Łotwa od kilku lat charakteryzuje się ujemnym przyrostem naturalnym w wysokości około 5-8‰.

      Łotwa podzielona jest od 1 lipca 2009 na 109 powiatów (novads) i 9 miast wydzielonych.

      Skład etniczny Łotwy według danych oficjalnych: Łotysze 60,5%; Rosjanie 26,6%; Białorusini 3,5%; Ukraińcy 2,4%; Polacy 2,3% (45,9 tys.); Litwini 1,3%; inne narodowości 3,4%.

       

      Obszar: Powierzchnia Łotwy wynosi 64 559 km⊃2;.

       

      Stolica: Stolicą Łotwy jest Ryga, licząca 650,5 tyś. mieszkańców (aglomeracja liczy 1 020 tyś. mieszkańców). Miasto położone jest nad rzeką Dźwiną (łot. Daugava), w pobliżu jej ujścia do Morza Bałtyckiego w Zatoce Ryskiej. Miasto ma port morski, lotniczy oraz rozbudowany węzeł kolejowy. Posiada liczne zabytki, w tym z czasów średniowiecza. Starówka ryska jest wpisana na listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Stanowi ona jedno z największych w Europie skupisk architektury secesyjnej.

       

      Języki urzędowe: Językiem urzędowym na Łotwie jest język łotewski, jednak bez problemu można się również porozumiewać w języku rosyjskim. Pozostałe języki to angielski, niemiecki, białoruski oraz liwski i łatgalski (regionalne). Wśród młodzieży zauważalna jest tendencja odchodzenia od języka rosyjskiego oraz wzrostu odsetka osób władających językiem angielskim.

       

      1.2. Warunki klimatyczne.

      Łotwa charakteryzuje się ciepłym umiarkowanym przejściowym klimatem pomiędzy morskim i kontynentalnym. Średnie temperatury roczne wahają się pomiędzy 4,5°C i 6,5°C. Średnia temp. w styczniu od –2°C na wybrzeżu do –7°C na wschodzie, w lipcu 16–18°C; absolutne minimum wynosi ok. –31°C, maksimum 35°C. Roczna suma opadów od 550–600 mm. na wybrzeżu i nizinach, do 700–800 mm. na wysoczyznach. Większość opadów przypada na okres od lipca do listopada. Łotewski klimat charakteryzuje się wyjątkowo długim okresem jesienno-zimowym.

       

      1.3. Główne bogactwa naturalne.

      Głównym bogactwem naturalnym Łotwy są lasy. Wskaźnik lesistości kraju wynosi 52%, dlatego też dość mocno rozwinięty jest przemysł drzewny. Łotwa znajduje się w strefie lasów mieszanych. Jakość gleb jest oceniana jako uboga, przeważają bowiem gleby piaszczyste. 10% powierzchni kraju zajmują torfowiska (gł. wysokie).

      Zapotrzebowanie Łotwy na gaz ziemny w całości jest zaspokajane importem (gł. z Rosji). Import stanowi również podstawowe źródło pozyskiwania ropy naftowej. Łotwa posiada unikalne naturalne podziemne składowiska gazu ziemnego (Inčukalns – jedyne aktywne).

       

      1.4. System walutowy, kurs i wymiana.

      Walutą narodową Łotwy od 1 stycznia 2014 roku jest euro (symbol: €). Banknoty: 5, 10, 20, 50, 100, 200, 500 EUR. Euro dzieli się na 1, 2, 5, 10, 20, 50 centów; 1, 2 €. Walutę najlepiej wymieniać w bankach lub kantorach. Występują spore różnice w kursach kupna/sprzedaży. W centrach miast (w ich turystycznie popularnych rejonach) kurs może być znacznie zaniżony/zawyżony i uzależniony od ilości sprzedawanej/kupowanej waluty. Sporadycznie można również dokonać wymiany złotego (głównie w Rydze). W powszechnym użyciu są karty kredytowe i płatnicze.

       

      1.5. Religia.

      Według danych Centralnego Urzędu Statystycznego RŁ struktura wyznaniowa Łotwy przedstawia się następująco: protestanci 17% (gł. luteranie, zachodnia część kraju); katolicy 14% (gł. Polacy oraz Łotysze we wschodniej części kraju); prawosławni 8% (gł. Rosjanie); wyznawcy judaizmu 1%; inne 60% (gł. bezwyznaniowcy).

       

      1.6. Infrastruktura transportowa (połączenia, przejścia graniczne, lotniska, porty).

      Codziennie z wyjątkiem czwartków są dwa kursy autobusowe z Rygi do Warszawy. Niektóre rejsy są bezpośrednie, niektóre z przesiadką w Kownie (zależnie od przewoźnika: Ecolines lub Eurolines). Średni czas podróży to ok. 12 godzin. Cena biletu to ok. 25 EUR w jedną stronę.

      Pomiędzy Rygą a Warszawą istnieją również połączenia lotnicze obsługiwane przez PLL LOT i Air Baltic. Lotnisko znajduje się w odległości ok. 10 km od centrum Rygi. Z lotniska można dojechać do centrum taksówką, autobusem lub mikrobusem.

      W chwili obecnej działają dwa przejścia graniczne z Białorusią (Silene-Urbani, Paternieki-Grigorovscina) oraz trzy na granicy z Federacją Rosyjską (Terechovo-Buracki, Grebnevo-Ubilinka, Vientuli-Ludonka).

      Przez terytorium Łotwy biegnie odcinek drogowy trasy Via Baltica (E67). Ograniczenie prędkości w terenie zabudowanym wynosi 50 km/h, poza nim - 90 km/h. Łotwa jest w trakcie budowy systemu radarowej kontroli prędkości.

      Główne porty morskie to Ryga, Ventspils i Liepaja. Wszystkie objęte są systemami ulg i zwolnień podatkowych.

       

      1.7. Obowiązek wizowy.

      Wraz z przystąpieniem Łotwy do strefy Schengen 21 grudnia 2007 roku zniesiony został obowiązek wizowy oraz kontrola graniczna dla państw z obszaru porozumienia.

      Aby wjechać na terytorium Łotwy obywatele państw trzecich muszą posiadać ważny dokument podróży oraz wizę (o ile istnieje taki wymóg). Osoby te podlegają kontroli granicznej, muszą uzasadnić cel swojej podróży, zobowiązane są do posiadania środków pozwalających na utrzymanie się w okresie planowanego pobytu, nie mogą być to osoby którym nie udzielono zgody na wjazd oraz muszą być osobami nie budzącymi podejrzeń co do ew. zakłócania porządku i ładu publicznego. Po spełnieniu w/w warunków można swobodnie poruszać się do terytorium Łotwy, jak i całego obszaru porozumienia z Schengen.

       

       

       

      1.8. Wykaz świąt państwowych.

      • 1 stycznia – Nowy Rok
      • Wielkanoc – 4 dni (od piątku do poniedziałku)
      • 1 maja – Święto pracy/Dzień Zwołania Zebrania Konstytucyjnego
      • 4 maja – Święto Odzyskania Niepodległości
      • 23 czerwca – Święto Ligo
      • 24 czerwca – Dzień Jana
      • 18 listopada – Święto Niepodległości
      • 24 grudnia – Wigilia
      • 25,26 grudnia – Boże Narodzenie
      • 31 grudnia - Sylwester

       

       

       

      System administracyjny


       

       

       

      2.   System administracyjny.

       

      2.1. Ustrój polityczny.

      Łotwa jest republiką. Obowiązuje Konstytucja z 1922r., przywrócona w części w 1990r., w pełni w 1993r., z wieloma zmianami. Głową państwa jest prezydent, wybierany przez sejm na 4-letnią kadencję.

       

      2.2. Władza ustawodawcza.

      Władza ustawodawcza należy do 1-izbowego parlamentu (łot. Saeima), wyłanianego w wyborach powszechnych, bezpośrednich, równych i proporcjonalnych, w głosowaniu tajnym, na 4-letnią kadencję. Liczy 100 posłów.

       

      2.3. Władza wykonawcza.

      Władzę wykonawczą sprawuje rząd; prezydent wyznacza premiera, a ten — ministrów; premier i ministrowie muszą mieć zaufanie Sejmu, przed którym ponoszą odpowiedzialność polityczną. Wymiar sprawiedliwości sprawują niezawisłe sądy terytorialne i Sąd Najwyższy; istnieje również Sąd Konstytucyjny.

       

      2.4. Struktura administracji gospodarczej.

      Nadrzędną instytucją odpowiedzialną za rozwój gospodarczy kraju jest Ministerstwo Gospodarki. Podlegają mu następujące instytucje:

      • Komisja ds. Regulacji Usług Społecznych
      • Centralny Urząd Statystyczny RŁ
      • Państwowa Agencja „Łotewskie Narodowe Biuro ds. Akredytacji”
      • Rada ds. Konkurencyjności
      • Państwowa Agencja ds. Budownictwa, Energetyki i Mieszkalnictwa
      • Państwowa Agencja „Łotewskie Narodowe Centrum Metrologii”
      • Centrum Ochrony Praw Komsumenckich
      • Łotewska Agencja Inwestycji i Rozwoju
      • Państwowa Agencja Rozwoju Turystyki
      • Państwowa Agencja Budowlana
      • Państwowa Spółka Akcyjna „Latvenergo”, sieci przesyłowe – spółka „Augstsprieguma tīkls” (spółka córka Latvenergo)
      • Łotewskie Gazownictwo S.A. („Latvijas Gaze”, pozycja monopolistyczna)
      • Państwowa Spółka Akcyjna „Agencja Prywatyzacji”
      • Państwowa Spółka Akcyjna „Łotewska Agencja Gwarancji”
      • Łotewskie Centrum Standaryzacji

       

      Za rozwój łotewskich inwestycji odpowiada Łotewska Agencja Inwestycji i Rozwoju (LIAA). Pracodawcy zrzeszeni są w Konfederacji Pracodawców Łotwy. Natomiast za rozwój łotewskiego przemysłu i handlu odpowiada Łotewska Izba Przemysłowo Handlowa, która posiada oddziały regionalne w następujących miastach Łotwy: Cesis, Daugavpils, Jelgava, Liepaja, Rezekne, Valmiera, Ventspils, Jekabpils.

       

      2.5. Sądownictwo gospodarcze.

      Na Łotwie nie ma wydzielonego sądownictwa gospodarczego. Łotwa posiada trzystopniowy system sądowniczy: sądy rejonowe i miejskie (najniższa instancja), sądy okręgowe oraz Sąd Najwyższy. Wszystkie sprawy gospodarcze rozpatrywane są z powództwa cywilnego, wg. Kodeksu Cywilnego RŁ odpowiednio wg. miejsca zamieszkania lub miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, poprzez poszczególne instancje.

       

       

       

      Gospodarka


       

      3. Gospodarka

       

      3.1. Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej

       

      Według danych Centralnego Urzędu Statystycznego RŁ w pierwszym kwartale 2014 roku wzrost gospodarczy Łotwy wyniósł 2,8%. W porównaniu do analogicznego okresu roku 2013 odnotowano spadek o 0,3 pkt. proc. Z kolei w porównaniu do ostatniego kwartału ubiegłego roku odnotowano spadek na poziomie 1,3 pkt. proc. W całym roku 2014 możliwe jest nieznaczne spowolnienie w porównaniu do roku 2013 wynikające głównie ze słabnącej dynamiki eksportu. Według szacunkowych danych tempo wzrostu łotewskiej gospodarki w roku 2014 wyniesie ok. 3,8% PKB. Zasadniczy wpływ na dobry wynik łotewskiej gospodarki w I kwartale 2014r. miał 25%-owy wzrost obrotów w budownictwie oraz 2,6%-owy wzrost obrotów w handlu detalicznym. Odnotowano także 2%-owy spadek poziomu produkcji przemysłowej gł. ze względu na problemy jednego z największych zakładów produkcyjnych – huty „Liepajas Metalurgs”. Wraz ze spadkiem obrotów w przemyśle przetwórczym (eksportującym prawie dwie trzecie produkcji) odnotowano także spadek obrotów w łotewskim eksporcie. Jego dynamika wyniosła 2,28% (7,7% na koniec 2013 roku), importu zaś -2,55% (-0,2% na koniec 2013 roku).

      Inflacja w I kwartale br. była utrzymywana na poziomie zerowym dzięki czemu rosła siła nabywcza społeczeństwa (w przedmiotowym okresie wynagrodzenia wzrosły o 7,7% w porównaniu do I kwartału 2013r.).

      Odnotowano znaczący wzrost wartości bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) na Łotwie. Najbardziej wzrosła wartość inwestycji rosyjskich. Skumulowana wartość BIZ na Łotwie na koniec I kwartału 2014 roku wyniosła 11.425,16 mln EUR. 

      Po raz kolejny odnotowano poprawę sytuacji na łotewskim rynku pracy. Na koniec I kwartału 2014r. bez zatrudnienia pozostawało 118,5 tys. osób aktywnych zawodowo w grupie wiekowej 15-64, co dawało ogólny wskaźnik bezrobocia na poziomie 12,1%. Bezrobocie w ostatnim kwartale 2013 roku wynosiło 13,1%.

      Pomimo spadku dynamiki obrotów w łotewskim eksporcie handel zagraniczny nadal miał znaczący wpływ na wysoką dodatnią dynamikę wzrostu łotewskiej gospodarki w pierwszym kwartale 2014r. roku. Bardzo wyraźnie spadły obroty handlowe z Rosją. Udział Polski wśród najważniejszych partnerów handlowych Łotwy w jej eksporcie wynosił 7,6% (4 miejsce; wzrost o 1,3 pkt. proc. w porównaniu do analogicznego okresu roku 2013). Polska w I kwartale 2014 roku zajmowała 3 miejsce wśród najważniejszych partnerów handlowych w łotewskim imporcie z udziałem na poziomie 10,8% (wzrost o 1,6 pkt. proc. w porównaniu do analogicznego okresu roku 2013).

      Średnie wynagrodzenie brutto na Łotwie na koniec I kw. 2014 roku wynosiło 742 EUR. W porównaniu do analogicznego okresu roku 2013 odnotowało wzrost o 53 EUR (7,7%). Średnie wynagrodzenie brutto w sektorze publicznym wynosiło – 770 EUR, w sektorze prywatnym – 727 EUR. Warto pamiętać, iż według szacunkowych danych za 2013r. udział szarej strefy w łotewskiej gospodarce wynosi około 21,3% PKB.

         

      Główne trendy łotewskiej gospodarki:

       

      ● stosunkowo wysokie tempo wzrostu PKB,

      ● malejąca stopa bezrobocia,

      ● zerowa inflacja,

      ● spadek dynamiki obrotów handlu zagranicznego,

      ● ogólna stabilizacja sytuacji gospodarczej.

       

      3.2. Tabela głównych wskaźników makroekonomicznych

       

       

      Wyszczególnienie

      2011

      2012

      2013

      I kw. 2014

      1. PKB wartość globalna (w mln EUR)

      20.149,33

      22.083,64 

      23.315,48 

      5.335,94 

      2. PKB per capita (w EUR)

      9.772,28 

      10.855,09 

      11.577,00 

      2.668,00 

      3. Tempo wzrostu PKB w %

      105,5

      105,6

      104,1 

      102,8

      4. Relacja deficytu budżetowego do PKB w %

      3,5

      1,25

      0,91

      2,51 (nadwyżka)

      5. Relacja całkowitego długu publicznego do PKB w %

      42,57 

      40,65

      38,10

      38,22

      6. Stopa inflacji w %

      4,4

      2,3 

      0,0

      0,0

      7. Stopa bezrobocia (15-64) w %

      14,6

      14,1

      11,5

      12,1

      8. Wartość obrotów handlu zagranicznego (w tys.  EUR)

      19 349 966 

      22 189 495

      22 505 865

      5 330 642

      9. Wartość eksportu (w tys. EUR)

      8 554 264

      9 814 738

      10 018 392

      2 390 905

      10. Wartość importu (w tys. EUR)

      10 795 702

      12 374 757

      12 487 473

      2 939 737

      11. Relacja deficytu na rachunku obrotów bieżących bilansu płatniczego do PKB w %

      1,21

      1,25

      0,82

      4,58

      12. Wartość rocznego napływu zagranicznych inwestycji bezpośrednich (w mln EUR)

      1.114,11

      774,66

      1.214,00

      460,08

      13. Wartość łotewskich inwestycji bezpośrednich za granicą flow (w mln EUR)

      66,02

      178,77

      229,61

      -72,99

      14. Skumulowana wartość zagranicznych inwestycji bezpośrednich (w mln EUR)

      9.372,88 

      10.014,60

      11.471,90

      11.425,16

      15. Skumulowana wartość łotewskich inwestycji bezpośrednich za granicą (w mln EUR)

      686,53

      833,09

      1.073,60

      1.000,65

       

      3.3. Główne sektory gospodarki (o największym znaczeniu/udziale w PKB)

       

      Sektorami gospodarki łotewskiej o największym udziale w PKB w I kwartale 2014 roku były: usługi - 63,8%, w tym handel hurtowy i detaliczny – 13,7%; transport i logistyka – 10,6%; handel nieruchomościami – 10,2%; działalność naukowo-techniczna – 6,3%. Pozostałe sektory: produkcja - 12,4%, rolnictwo, przemysł wydobywczy i energetyczny (gł. produkcja energii elektrycznej) – 5,2%, rolnictwo, leśnictwo i rybołówstwo – 4,4%, budownictwo – 3,6%. Łotwa w ciągu ostatnich kilku lat przekształciła się z państwa przemysłowo-rolniczego w gospodarkę o dominującym udziale sektora usług gł. w handlu i transporcie. Rząd prowadzi politykę mającą na celu stabilizację gospodarki narodowej po okresie głębokiego kryzysu gospodarczego, pobudzanie produkcji krajowej, realizację restrykcyjnej polityki fiskalnej oraz zmniejszanie deficytu bilansu handlowego (polityka proeksportowa).

       

      3.4. Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze ekonomicznym (OECD, WTO itd.)

       

      Łotwa aktywnie stara się uzyskać członkostwo w OECD. W sierpniu 2004 roku powstał dokument opracowany przez Radę Ministrów RŁ dot. kierunków polityki dalszej współpracy z OECD. Wskazuje on na priorytety Łotwy, szczególnie te, które powinny zostać rozstrzygnięte na szczeblu rządowym: wyznaczenie koordynatora ds. OECD, udział przedstawiciela Łotwy w komitetach, zespołach roboczych oraz programach OECD, wytyczenie priorytetów we współpracy z OECD oraz utrzymanie ich w zgodności z interesami Łotwy w UE, doskonalenie mechanizmów przepływu informacji pomiędzy łotewskimi instytucjami rządowymi zgodnie z zaleceniami Rady OECD, uzyskiwanie bieżącej informacji nt. procesów zachodzących w OECD. Priorytety te będą obowiązywać do momentu uzyskania przez Łotwę statusu pełnoprawnego członka OECD. Zawiera on także gwarancję dostępności niezbędnych środków finansowych i administracyjnych dla dalszej współpracy z organizacją. W 2009 roku Łotwa podjęła starania o przyznanie statusu państwa-obserwatora w ramach OECD ICCP, co odebrano jako znaczący postęp w dotychczasowej współpracy Łotwy z OECD. 30 maja 2013r. Łotwa otrzymała zaproszenie do rozpoczęcia negocjacji w sprawie przystąpienia do OECD. Zdaniem łotewskiego MSZ jest to zwieńczenie wielu lat starań oraz wyraz pozytywnej oceny działań antykryzysowych rządu. W grudniu 2013 roku rozpoczęto proces negocjacyjny, który potrwa około 2 lat.

      Łotwa jest także członkiem WTO i Rady Państw Morza Bałtyckiego. Priorytety Łotwy w WTO stanowią: sfinalizowanie rundy negocjacji z Doha oraz nadzorowanie globalnych przedsięwzięć protekcjonistycznych.

       

      3.5. Relacje gospodarcze z UE

       

      Łotwa popiera wszelkie inicjatywy dotyczące liberalizacji rynku wewnętrznego UE oraz jego ujednolicenia. Wykazuje również ciągłą inicjatywę intensyfikowania stosunków gospodarczych z UE. Wynika to z założenia programowego rządu dot. konieczności zmniejszenia wysokiego ujemnego salda bilansu handlowego. UE wciąż pozostaje najważniejszym partnerem handlowym Łotwy (na koniec I kwartału 2014 roku 72,3% udział w eksporcie, 77,6% udział w imporcie). Wśród najważniejszych grup towarowych łotewskiego eksportu do UE należy wymienić przede wszystkim wyroby przemysłu drzewnego, metalurgicznego oraz farmaceutycznego. Łotewski import z UE opiera się głównie na wyrobach przemysłu rolno-spożywczego, kosmetycznego, motoryzacyjnego oraz mechanicznego. Najważniejszymi partnerami handlowymi Łotwy są: Litwa, Estonia, Niemcy, Rosja, Polska oraz Szwecja.

       

       

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

      4.   Dwustronna współpraca gospodarcza

       

      4.1. Gospodarcze umowy dwustronne.

      Umowy o wolnym handlu z krajami, które tak jak Łotwa przystąpiły do UE przestały obowiązywać z dniem 01.05.2004 r., podobnie jak ze Szwajcarią, Islandią, Lichtensteinem i Norwegią, które wraz z krajami UE są członkami Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

      Łotwa podpisała umowy o wzajemnej ochronie i popieraniu inwestycji z Francją, Norwegią, Polską, Finlandią, Szwajcarią, Tajwanem, Szwecją, Holandią, Wielką Brytanią, Izraelem, Danią, Austrią, Czechami, Kanadą, Estonią, Niemcami, Turcją, Litwą, Republiką Korei, USA, Rosją i Wietnamem.

      Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania obowiązują z Danią, Estonią, Litwą, Norwegią, Polską, Finlandią, Szwecją, Czechami, Islandią, Holandią, Białorusią, Ukrainą i Kanadą.

      Pomiędzy Polską i Łotwą obowiązują również dwustronne umowy o transporcie morskim i drogowym.

       

      4.2. Handel zagraniczny.

      W okresie od stycznia do maja 2014 r. wartość polskiego eksportu na Łotwę wyniosła 590,42 mln EUR (493,77 mln EUR I-V.2013), natomiast wartość importu z Łotwy wyniosła 118,10 mln EUR (110,56 mln EUR I-V.2013). Wartość polsko-łotewskich obrotów handlowych w okresie I-V.2014 roku wyniosła 708,52 mln EUR (604,33 mln EUR w analogicznym okresie roku 2013). Z danych Centralnego Urzędu Statystycznego RŁ wynika, iż w okresie I-III br. udział Polski wśród najważniejszych partnerów handlowych Łotwy w jej eksporcie wynosił 7,6% (4 miejsce; wzrost o 1,3 pkt. proc. w porównaniu do analogicznego okresu roku 2013). Polska w I kwartale 2014 roku zajmowała 3 miejsce wśród najważniejszych partnerów handlowych w łotewskim imporcie z udziałem na poziomie 10,8% (wzrost o 1,6 pkt. proc. w porównaniu do analogicznego okresu roku 2013). W okresie I-V.2014r. utrzymywaliśmy wysoką nadwyżkę w bilansie handlowym z Łotwą – 472,32 mln EUR. Dynamika polsko-łotewskich obrotów handlowych wyniosła – 117,24% (eksport na Łotwę – 119,57%, import z Łotwy – 106,82%). W strukturze polskiego eksportu na Łotwę dominowały: urządzenia mechaniczne i elektryczne (30,59%), produkty przemysłu chemicznego (11,48%), gotowe artykuły spożywcze (8,86%) oraz wyroby nieszlachetne i wyroby z metali nieszlachetnych (8,14%). W polskim imporcie z Łotwy dominowały z kolei: produkty mineralne (24,76%), wyroby nieszlachetne i wyroby z metali nieszlachetnych (23,06%), drewno i wyroby z drewna (12,60%) oraz produkty przemysłu chemicznego (9,56%).

       

      4.3. Inwestycje (wzajemne).

      Skumulowana wartość polskich BIZ stock na Łotwie na koniec I kwartału 2014 roku wyniosła 3,65 mln EUR, z czego 2,82 mln EUR zainwestowano w handel hurtowy i detaliczny, 0,51 mln EUR w produkcję, 0,2 mln EUR w działalność naukowo-techniczną, 0,12 mln EUR w usługi finansowe i ubezpieczenia.

      Skumulowana wartość łotewskich BIZ stock w Polsce na koniec I kwartału 2014 roku wyniosła 43,58 mln EUR, przy czym zdecydowaną większość inwestycji poczyniono w handel hurtowy i detaliczny (40,1 mln EUR). Pozostałe inwestycje: 2,7 mln EUR – usługi finansowe i ubezpieczenia, 0,6 mln EUR – nieruchomości, 0,18 mln EUR – produkcja.

       

      4.4. Współpraca regionalna.

      Łotwa należy do Związku Miast Bałtyckich. Organizacja ta skupia ponad 90 miast - ze strony polskiej są to: Chojnice, Elbląg, Gdańsk, Gdynia, Koszalin, Łeba, Malbork, Pruszcz Gdański, Reda i Sopot. Z łotewskich miast w skład Związku wchodzą: Cesis, Jekabpils, Jelgava, Jurmala, Lipawa, Rezekne, Ryga oraz Venstpils.

      Obowiązujące dwustronne polsko-łotewskie umowy dot. współpracy regionalnej:

       

      1. Tczew – Urząd okręgu Aizkraukle

      2. Warszawa – Urząd m. Rygi

      3. Rypin – Urząd m. Bauska

      4. Konin (Urząd Miejski w Koninie) – Rada Powiatu Dobele

      5. Zarząd okręgu Białobrzegi – Rada Powiatu Daugavpils

      6. Powiat Kętrzyn – Rada Powiatu Gulbene

      7. Sokołów Podlaski – Urząd m. Jekabpils

      8. Bydgoszcz - Urząd m. Jekabpils

      9.Czerwionka-Leszczyny - Urząd m. Jekabpils

      10.Białogard – Urząd m. Akniste (rejon Jekabpils)

      11.Hajnówka – Rada Powiatu Kraslava

      12. Siców – Urząd okręgu Kraslava

      13. Poddębice - Urząd okręgu Kraslava

      14. Aleksandrów Łódzki – Urząd okręgu Kraslava

      15. Urząd Gminy Stegna – Rada Gminy Nica

      16. Rada Powiatu Seinaty – Rada Powiatu Ludza

      17. Urząd miejski Godzianów - Rada Powiatu Ludza

      18. Nowa Sarzyna – Urząd m. Olaine

      19. Dzierzgoń – Urząd Powiatu Salaspils

      20. Odolanów – Urząd m. Saulkrasti

      21. Chocz - Rada gminy Allażi

      22. Gmina Blizanów - Rada gminy Adaži

      23. Urząd m. Andrychów – Urząd m. Tukums

      24. Aleksandrów Kujawski – Urząd m. Valka

      25. Zduńska Wola – Urząd  m. Valmiera

      26. Miastkowo – Rada gminy Naujiena

      27. Kętrzyn, powiat – Rada Gminy Lejasciems

      28. Kętrzyn, gmina – Rada Gminy Stradi

      29. Tarnowo Podgórne - Urząd okręgu Lizani

      30. Jedwabne – Rada Gminy Višķi

      31. Stargard – Urząd m. Saldus

      32. Konstancin-JeziornaCesis

      33. CzęstochowaRezekne

      34. SianówRezekne

      35. Gmina MakówLudza

      36. ChoczSigulda

      37. Województwo Małopolskie – Region Planowania Łatgalii

       

      4.5. Współpraca samorządów gospodarczych.

      Polsko-łotewska współpraca samorządów gospodarczych oparta jest na umowie zawartej w 1998 roku pomiędzy Polską Izbą Przemysłowo-Handlową w Warszawie oraz Łotewską Izbą Przemysłowo-Handlową w Rydze i jej regionalnymi oddziałami. Podstawą ścisłej polsko-łotewskiej współpracy są organizowane regularnie misje gospodarcze dla przedsiębiorców prywatnych i innych instytucji. Ostatnie polskie misje miały miejsce w I kwartale 2014 roku (firmy z sektora produkcji rolno-spożywczej). Owocami wieloletniej polsko-łotewskiej współpracy samorządów gospodarczych są m. in. inwestycja firmy Severstallat w polski przemysł metalurgiczny, utworzenie Dominante Industrial Park w Kekavie, zwiększanie udziału polskich przedsiębiorców w łotewskim rynku meblarskim, spożywczym, odzieżowym, motoryzacyjnym.

       

       

      Dostęp do rynku


       

      5.   Dostęp do rynku.

      5.1. Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług (bariery).

      Po przystąpieniu Łotwy do UE przyjęła ona dorobek prawny UE. Zarówno dla inwestorów, jak i dla handlowców Łotwa stała się częścią Unii Europejskiej również w sferze podatków i ceł jako element Jednolitego Rynku UE. Handel Łotwy z innymi członkami UE leży w gestii instytucji UE, ale i ustawodawstwa Łotwy.

      Wyjątki w swobodnym przemieszczaniu towarów w obrębie rynku UE dotyczą głównie dostaw produktów mineralnych i rolno-spożywczych oraz innych towarów podlegających licencjonowaniu.

       

      5.2. Dostęp do rynku pracy. Świadczenie usług i zatrudnianie obywateli RP.

      Obywatele krajów UE mogą pozostawać na Łotwie do 90 dni w ciągu sześciu miesięcy w danym roku. Powyżej 90 dni (licząc od dnia pierwszego wjazdu) należy zarejestrować się w Urzędzie ds. Obywatelstwa i Migracji, aby otrzymać pozwolenie na pobyt. Jeżeli obywatel Polski chce zawrzeć umowę o pracę lub być zatrudnionym na podstawie innej umowy cywilno-prawnej (również jako członek zarządu spółki kapitałowej), albo jako samozatrudniony, itp. nie potrzebuje pozwolenia na pracę. Rodziny mogą otrzymać pozwolenie na pobyt razem z obywatelem kraju UE lub EOG niezależnie czy są obywatelami UE, czy nie. Dla członków rodzin obywateli UE pozwolenie na pobyt wydawane jest bezpłatnie.

      Nie podlegają obowiązkowemu ubieganiu się o zezwolenie na pobyt osoby, które przebywają na Łotwie w celach turystycznych do 90 dni, jak również pracownicy sezonowi oraz osoby, które są zatrudnione na Łotwie, ale przebywają w innym kraju UE, gdzie wracają przynajmniej raz na tydzień oraz osoby przebywające na Łotwie do 6 miesięcy w ciągu danego roku (licząc od daty pierwszego wjazdu), jeżeli ich celem jest nawiązanie stosunku pracy. We wszystkich powyższych wypadkach dana osoba musi posiadać ważny dokument podróży. Obywatel UE i EOG może otrzymać pozwolenie na pobyt czasowy:

      • na okres umowy o pracę lub innej umowy cywilno-prawnej przekraczający 90 dni nie dłuższy jednak niż 1 rok,
      • na okres do 5 lat na podstawie umowy o pracę lub innej umowy cywilno-prawnej, na podstawie której jest zatrudniony na Łotwie jako pracownik przez okres dłuższy niż jeden rok,
      • na okres do 5 lat jeżeli praca polega na samozatrudnieniu,
      • na okres określony w umowie o dostarczanie usług na Łotwie, jeżeli jest dostawcą lub odbiorcą usług lub pracownikiem firmy handlowej zarejestrowanej w UE,
      • na okres studiów, ale nie dłużej niż na 1 rok,
      • na okres do 5 lat jeżeli ma niezbędne do utrzymania środki finansowe tak, aby nie musiał korzystać z pomocy społecznej i przewyższają one minimalny dochód uprawniający obywatela Łotwy do pobierania zasiłku socjalnego.

       

      W pierwszych dwóch wypadkach osoba zatrudniona na terytorium RŁ powinna również przedstawić kopię umowy o pracę lub jej odpowiednik. Jeżeli sprawa dotyczy samozatrudnienia należy przedstawić kopię zaświadczenia o rejestracji firmy oraz kopię dokumentów poświadczających prawo do wykonywania danej działalności, jeżeli takie pozwolenie jest wymagane. Jeżeli działalność dotyczy świadczenia usług, to należy przedłożyć kopię umowy cywilno-prawnej dot. świadczenia tych usług lub faktu otrzymywania z tego tytułu wynagrodzenia. Jeżeli dana osoba jest pracownikiem firmy handlowej zarejestrowanej w UE, to powinna oprócz dokumentów określonych wyżej, przedstawić dokument poświadczający legalną pracę w tej firmie oraz dokumenty zaświadczające, że firma handlowa, która jest dostawcą usług, deleguje go służbowo na Łotwę. Osoba studiująca powinna przedstawić kopię umowy poświadczającej ten fakt oraz kopię ubezpieczenia społecznego ważnego przez co najmniej 1 rok i obejmującego wszystkie grupy ryzyka.

       

      5.3. Nabywanie i wynajem nieruchomości.

      Na Łotwie nie ma ograniczeń dotyczących zakupu nieruchomości przez obcokrajowców. Wyjątek stanowią nieruchomości znajdujące się bezpośrednio w pasie przygranicznym lub w strefie nadmorskiej. W takich wypadkach obcokrajowiec będący osobą fizyczną lub prawną może dokonać zakupu nieruchomości wyłącznie na podstawie zawarcia z RŁ międzynarodowej umowy o popieraniu i ochronie inwestycji.

      W wypadku zakupu nieruchomości na Łotwie przez osoby prawne obowiązują takie same przepisy, jak te dotyczące zakupu gruntów: minimum 50% ich kapitału podstawowego musi należeć do obywatela RŁ, obywatela UE, samorządu RŁ lub państwa łotewskiego. W wypadku zakupu gruntów obowiązywał dodatkowo okres przejściowy od 1 maja 2004 roku do 30 kwietnia 2011 roku nie pozwalający na zakup gruntów rolnych i lasów obywatelom UE oraz osobom prawnym zarejestrowanym na terenie UE. Nie dotyczy to tych obywateli UE, którzy podejmują działalność rolniczą na terenie RŁ na zasadzie samozatrudnienia oraz zamieszkują na Łotwie nie krócej niż przez okres trzech lat, bądź prowadzą działalność rolniczą na Łotwie przez okres nie krótszy niż trzy lata.

      Zakup gruntów na Łotwie odbywa się na podstawie zapisów Kodeksu Cywilnego RŁ.  

       

      5.4. System zamówień publicznych.

      Sprawy zamówień publicznych na Łotwie reguluje Biuro Nadzoru Zakupów Publicznych, będące instytucją państwową, podlegającą Ministerstwu Finansów RŁ. Biuro funkcjonuje na podstawie Ustawy o Zakupach Publicznych, uchwalonej przez Sejm RŁ dnia 5 lipca 2001r. oraz stosownych przepisów Rady Ministrów. Z dniem 1 maja 2006r. system zamówień publicznych na Łotwie działa zgodnie z wymogami  Dyrektywy Parlamentu Europejskiego 2004/18/EK. Obowiązują trzy podstawowe rodzaje zakupów: dostawy, usługi oraz prace budowlane. Stosowane metody zakupów:

      • Przetarg otwarty (dla wszystkich zainteresowanych);
      • Przetarg zamknięty – z udziałem zaproszonych uczestników oraz uczestników, którzy zaproponowali najniższe ceny;
      • Przetarg cenowy – ze wszystkich złożonych ofert zostaje wybrana oferta najbardziej atrakcyjna finansowo;
      • Procedura negocjacji;
      • Przetarg szkiców.
      • Przetargi poniżej 10 000 EUR nie są nadzorowane przez Biuro Nadzoru Zakupów Publicznych, a przez inne instytucje państwowe, najczęściej samorządowe. Podział przetargów ze względu na sumę:
      • Przetarg cenowy lub procedura negocjacji - jest stosowana w wypadku, gdy przewidywana umowna cena dostaw lub usług wynosi od 10 000 do 50 000 EUR;
      • Przetarg otwarty lub zamknięty - jest stosowany w wypadku, gdy przewidywana umowna cena dostaw lub usług przekracza 50 000 EUR, zaś odnośnie prac budowlanych powyżej 120 000 EUR;
      • Procedura negocjacji - stosowana jest w szczególnych wypadkach przewidzianych w Ustawodawstwie Biura Nadzoru Zakupów Publicznych.

       

      5.5. Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej.

      W wypadku ochrony praw własności przemysłowej, tj. patentów, znaków towarowych, wzorów użytkowych, niezbędne jest złożenie wniosku w Łotewskim Biurze Patentowym. W toku dalszego postępowania przeprowadzana jest ekspertyza, składająca się z jednego i/lub dwóch etapów. W sprawach o ustanowienie patentu wymagane są dwie publikacje: pierwsza, która ma miejsce jeszcze przed wydaniem patentu oraz druga odbywająca się równocześnie z wydaniem patentu. W sprawach o ustanowienie znaku towarowego lub designu wymagana jest tylko jedna publikacja - równocześnie z wydaniem potwierdzenia ze strony Biura Patentowego. Uzyskanie rejestracji w wypadku własności przemysłowej wymaga uiszczenia podatku. Dla osób fizycznych przewidziane są ulgi podatkowe. Uzyskanie rejestracji patentu przy pełnej ekspertyzie trwa powyżej 20 miesięcy, natomiast w wypadku znaków towarowych - około jednego roku. Najkrócej trwa rejestracja w Biurze Patentowym dot. designu – około 2-3 miesiące.

      Jeżeli chodzi o ochronę praw własności intelektualnej tj. np. praw autorskich, to nabywane są one automatycznie wraz z momentem zakończenia prac nad dziełem. Dla jego potwierdzenia wskazana jest publiczna jego publikacja ze wskazaniem nazwiska autora (np. wydanie książki lub płyty). Niekiedy jednak w toku postępowania sądowego występują problemy z udowodnieniem rzeczywistych praw autorskich. W sprawach o ustanowienie praw autorskich Łotwa aktywnie współpracuje z instytucjami UE, wypełniając wszelkie unijne dyrektywy. Aktywna współpraca w w/w kwestii prowadzona jest także z Ministerstwem Kultury RŁ.

       

       

       

      Przydatne linki i kontakty


       

      6.   Przydatne kontakty i linki

       

      6.1. Administracja gospodarcza.

       

      • Ministerstwo Gospodarki, Brīvības 55, LV-1519 Rīga, tel. +371 67013101, fax: 67280882, www.em.gov.lv , e-mail: pasts@em.gov.lv
      • Komisja ds. Regulacji Usług Społecznych, Brīvības 55, Rīga LV-1519, tel: 371-67097200,   fax:67097277, e-mail: sprk@sprk.gov.lv, www.sprk.gov.lv
      • Centralny Urząd Statystyczny RŁ, Lāčplēša 1, Rīga LV-1301, tel: 371 67366803, fax: 67830137, e-mail: info@csb.gov.lv, www.csb.lv
      • Państwowa Agencja „Łotewskie Narodowe Biuro ds. Akredytacji”, K.Valdemāra 157, Rīga LV-1013, tel.371-67362990, e-mail: latak@latak.gov.lv , www.latak.gov.lv
      • Rada ds. Konkurencyjności, Blaumaņa 5a, Rīga LV-1011, tel.371-67282865, fax:371-67242141, e-mail: counsil@kp.gov.lv , www.kp.gov.lv
      • Państwowa Agencja ds. Budownictwa, Energetyki i Mieszkalnictwa, Mucenieku 3, Rīga LV-1050, tel:371-67041900,  fax:67041934, e-mail: bema@ma.gov.lv , www.bema.gov.lv
      • Centrum Ochrony Praw Konsumenckich, K.Valdemāra 157, Rīga LV-1013, tel:371 67388624, fax:67388634, e-mail: ptacptac@gov.lv , www.ptac.gov.lv
      • Łotewska Agencja Inwestycji i Rozwoju, Pērses iela 2, Rīga LV-1442, tel.371-67039499, fax:67039401, e-mail: liaa@liaa.gov.lv , www.liaa.gov.lv
      • Państwowa Agencja Rozwoju Turystyki na Łotwie, Pils laukums 4, Rīga LV-1050, tel: 371-67229945, fax:67358128, e-mail: tda@latviatourism.lv , www.tava.gov.lv
      • Państwowa Agencja Budowlana, K.Barona 99, Rīga LV-1012, tel: 371-67278285, fax:67276374
      • Łotewskie Narodowe Centrum Metrologii, K.Valdemāra 157, Rīga LV-1013, tel: 371-67374791, fax:67362805, e-mail: info@lnmc.lv , www.lnmc.lv
      • „Latvenergo”, sieci energetyczne, Pulkveża Brieża 12, Rīga LV-1230, tel: 371-67325865, fax:67728880, e-mail: info@latvenergo.lv , www.latvenergo.lv
      • Łotewskie gazownictwo S.A., A.Briāna 6, Rīga LV-1001, tel: 371-67369117, fax:67821406, e-mail: latvijas.gaze@lg.lv , www.lg.lv
      • „Agencja Prywatyzacji”, K.Valdemāra 31, Rīga LV-1887, tel: 371-67021358, fax:67830363, e-mail: info@mail.lpa.bkc.lv , www.lpa.bkc.lv
      • „Łotewska Agencja Gwarancji”, Tirgońu iela 11/13, Rīga LV-1050, e-mail: lga@lga.lv , www.lga.lv
      • Łotewskie Centrum Standaryzacji, Kr. Valdemāra 157, Rīga LV-1013, tel: 371-67371308, fax: 67371324, e-mail: lvs@lvs.lvwww.lvs.lv
      • Ministerstwo Finansów RŁ, Smilšu iela l, LV-1919 Rīga, tel.: +371 67095405, fax: 67095503, www.fm.gov.lv ,
      • Ministerstwo Transportu RŁ,Gogoļa iela 3, LV-1743 Rīga, tel.: +371 67028205, fax: 67820630, www.sam.gov.lv .
      • Ministerstwo Rolnictwa RŁ,Republikas laukums 2, LV-1981 Rīga, tel.: +371 67027010, fax: 67027512, www.zm.gov.lv .
      • Centralny Bank Łotwy, Kr. Valdemara iela 2a, Riga LV-1050, tel. +371 67022300, fax: +371  67022420,  www.bank.lv , e-mail: info@bank.lv
      • Skarb Państwa, Smilšu iela 1, Riga LV-1919,  tel. +371 67094222,  fax:+371 67094220,  www.kase.gov.lv, e-mail: kase@kase.gov.lv
      • Państwowa Służba Dochodowa, Smilšu iela 1, Riga LV-1978,  tel. +371 67028703,  fax: +371 67028704,  www.vid.gov.lv, e-mail: kanceleja.ca@vid.gov.lv
      • Rejestr Przedsiębiorstw RŁ, Perses iela  2, LV-1011 Riga,  tel. +371 67031703, fax: +371 67031793, www.ur.gov.lv, e-mail: info@ur.gov.lv
      • Biuro Nadzoru Zakupów, Eksporta iela 6, Riga LV-1010,  tel. +371  67326719, fax: +371 67326720,  www.iub.gov.lv, e-mail: pasts@iub.gov.lv
      • Komisja Rynku Finansowego i Kapitałowego, Kungu iela 1, LV-1050, Riga,  tel: +371 67774800, fax: +371  67225755, www.fktk.lv , e-mail: fktk@fktk.lv

      6.2. Samorządy gospodarcze.

       

      • Łotewska Izba Przemysłowo-Handlowa, Kr. Valdemara 35, Rīga LV-1010, tel.: +371-67225595, fax: 67820092, e-mail: info@chamber.lv,  www.chamber.lv .
      • Konfederacja Pracodawców Łotwy, Vīlandes 12, Rīga LV-1010, tel.+371-67225162, fax:67224469, e-mail: lddk@lddk.lv , www.lddk.lv
      • Stowarzyszenie Samorządów Lokalnych Łotwy, Maza Pils iela 1, LV-1050, Riga tel.371 67226536, 29446566, fax: +371 67212241, www.lps.lv , e-mail: lps@lps.lv  

      6.3. Oficjalna prasa ekonomiczna.

       

      DIENAS BIZNESS
      Nakład: 11.000 egzemplarzy. Dziennik ogólnokrajowy w języku łotewskim. Adres: Tērbatas 30, Rīga LV-1011, tel. 371-67084444, fax: 67084446, www.db.lv, e-mail: bizness@db.lv .

       

      BIZNESS&BALTIJA
      Nakład: 12 000 egzemplarzy. Dziennik ogólnokrajowy w języku rosyjskim. Adres: Kr.Valdemāra 149, Rīga LV-1013, tel. 371-67033047, fax: 67033040 www.bb.lv,       e-mail: info@.bb.lv .

      TELEGRAF
      Nakład: 10 000  egzemplarzy. Dziennik ogólnokrajowy w języku rosyjskim. Adres: Elijas iela 17, Riga LV-1050, tel. +371 67886500, fax: +371 67886515, http://www.telegraf.lv, e-mail: telegraf@telegraf.lv

       

      6.4. Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym.

      www.delfi.lv,

      www.em.gov.lv,

      http://www.telegraf.lv/index.php?gid=33,

      http://www.diena.lv/lat/business,

      www.bns.lv,

      www.letta.lv,

      www.lursoft.lv

      http://www.baltic-course.com/

      1 lipca 2013 (ostatnia aktualizacja: 14 lipca 2014)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: