close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • WĘGRY

  •  

     Informacje o kraju


     

    1.1 Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, języki urzędowe

     

    Położenie geograficzne: Węgry (od 1 stycznia 2012 roku, zgodnie z nową konstytucją, przestała obowiązywać nazwa Republika Węgierska) leżą w Europie Środkowej pomiędzy 45o44' a 48o35' szerokości północnej oraz 16o07' i 22o54' długości wschodniej. Obowiązuje czas środkowo-europejski: GTM +1 godz. Czas letni: od ostatniej niedzieli marca do ostatniej niedzieli października. Węgry są nieomal w całości położone w nizinnej i równinnej Kotlinie Panońskiej. Na północy kraju znajdują się góry Wyszehradzkie, należące do Karpat Średniogórze Północne – (pasma gór Börzsöny, Cserhát, Mátra, Bukowych, Tokajskich), na zachodzie Przedgórze Alp (Góry Szoprońskie i Kőszeg). Względne różnice wysokości dochodzą do 900-1000 metrów. Najwyższe wzniesienie: Kékes (1014 m), najniższy punkt: Galyarét (78 m). Największe rzeki to: Dunaj [Duna] (długość na obszarze Węgier - 417 km), Cisa [Tisza] (596 km) oraz Drawa [Dráva] i Raba [Rába]. Na Węgrzech leży największe jezioro Europy Środkowej – Balaton (powierzchnia 596 km2). Niedaleko miejscowości Hévíz znajduje się drugie największe na świecie jezioro termalne. Regiony geograficzne (7 regionów w systemie klasyfikacji NUTS): Zachodni Kraj Zadunajski, Środkowy Kraj Zadunajski, Południowy Kraj Zadunajski, Środkowe Węgry, Północne Węgry, Wielka Nizina Południowa, Wielka Nizina Północna.

     

    Ludność: 9,823 mln obywateli. Gęstość zaludnienia ok. 105,6 osób/km2; ok. 68% ludności żyje w miastach. Struktura narodowościowa: Węgrzy ok. 90%, (według ustawy LXXVII z 1993 r. o prawach mniejszości narodowych i etnicznych) Romowie (mniejszość etniczna) oraz mniejszości narodowe - Niemcy, Słowacy, Chorwaci, Rumuni, Ukraińcy, Serbowie, Słoweńcy, Polacy, Grecy, Bułgarzy, Rusini, Ormianie. Węgierska Polonia liczy obecnie szacunkowo ok. 7 tys. osób. Liczba wszystkich samorządów mniejszości polskiej wynosi 43, a innych organizacji polonijnych ponad 20.

     

    Obszar: Powierzchnia Węgier wynosi 93.030 km2, w tym wody śródlądowe o łącznej powierzchni 690 km2 (0,74%).

     

    Stolica: Budapeszt (obszar 525 km2, ludność ok. 1,759 mln osób). 2/3 miasta położone jest na lewym brzegu Dunaju po stronie Pesztu, a 1/3 po stronie Budy. Inne większe miasta (2016): Debreczyn / Debrecen (203 tys. mieszkańców), Segedyn / Szeged (163 tys.), Miszkolc / Miskolc (158 tys.), Pecz / Pécs (145 tys.), Győr (130 tys.), Nyíregyháza (118 tys.), Kecskemét (112 tysięcy).

     

    Język urzędowy: węgierski. W kontaktach handlowych, w pierwszej kolejności, język angielski, a następnie niemiecki.

     

    1.2 Warunki klimatyczne

     

    Na Węgrzech dominuje klimat kontynentalny z wilgotną zimą i upalnym latem. Kraj położony jest w niecce karpackiej. Wpływ frontów atmosferycznych jest złagodzony, co sprawia, iż warunki klimatyczne są bardzo korzystne dla produkcji rolnej.

     

    1.3 Główne bogactwa naturalne

     

    Na Węgrzech występują stosunkowo różnorodne, choć mało zasobne złoża surowców mineralnych. Najważniejsze z nich: złoża boksytu, węgla, gazu ziemnego oraz gorące źródła wód leczniczych.

     

    1.4 System walutowy, kurs i wymiana

     

    Obowiązująca waluta miejscowa to forint (HUF). Dopuszczone są do obiegu monety o nominałach: 5, 10, 20, 50, 100, 200[1] oraz banknoty: 500, 1000, 2000, 5000, 10 000 i 20 000 HUF (oficjalny kurs forinta: http://www.mnb.hu/en/arfolyamok). Wymiany można dokonać w bankach oraz punktach wymiany walut, prowadzonych przez różne firmy na podstawie odpowiednich zezwoleń. W większości sklepów honorowane są karty kredytowe Visa, Visa Electron, EuroCard-MasterCard, Cirrus itp.

     

    1.5 Religia

     

    Na Węgrzech istnieje różnorodność religijna. Ponad 50% stanowią katolicy, ok. 15 % kalwini. Liczba wyznawców pozostałych religii (luteranie, unici, prawosławni, Żydzi, wolnomyśliciele) wyraża się wielkościami jednocyfrowymi lub poniżej 1%. Ok. 25% społeczeństwa to ateiści.

     

    1.6 Infrastruktura transportowa

     

    Łączna długość granic wynosi 2242 km, z czego 1586 km to granice wewnętrzne w ramach UE, 656 km to granice zewnętrzne UE. Węgry graniczą z Austrią, Słowacją, Ukrainą, Rumunią, Serbią, Chorwacją i Słowenią.

     

    Przejścia graniczne dla międzynarodowego ruchu osobowego i towarowego poza Schengen:

     

    - na granicy węgiersko-ukraińskiej:

    Barabás - Kosoń (drogowe: 7-19)

    Beregsurány - Łużanka (drogowe: 24 h)

    Eperjeske - Sołowka (kolejowe: 24 h)

    Lónya - Horonhlab (drogowe: 8-16)

    Tiszabecs - Wyłok (drogowe: 24 h)

    Záhony - Czop (drogowe, kolejowe: 24 h)

     

    - na granicy węgiersko-serbskiej:

    Hercegszántó - Bački Breg (drogowe: 24 h)

    Tompa – Kelebija (drogowe: 24 h)

    Kelebia - Subotica (kolejowe: 24 h)

    Röszke - Horgoš (drogowe, kolejowe: 24 h)

    Hercegszántó - Bački Breg (drogowe: 24 h)

    Tiszasziget – Đala (drogowe: 7-19)

     

     

    Źródło: http://www.police.hu/hirek-es-informaciok/hatarinfo

     

    - na granicy węgiersko-chorwackiej:

    Barcs - Terezino Polje (drogowe: 24 h)

    Berzence - Gola (drogowe: 24 h)

    Beremend – Baranjsko Petrovo Selo (drogowe: 0-24 h)

    Drávaszabolcs - Donji Miholjac (drogowe: 0-24 h)

    Gyékényes - Koprivnica (kolejowe: 0-24 h)

    Letenye - Goričan (drogowe: 0-24 h)

    Magyarbóly - Beli Manastir (kolejowe: 0-24 h)

    Mohács - Bezdan  (wodne: 0-24 h)

    Murakeresztúr - Kotoriba (kolejowe: 0-24 h)

    Udvar - Dubosevica (drogowe: 0-24 h)

     

    Komunikacja drogowa

     

    Węgry dysponują autostradami o łącznej długości 882 km. Długość sieci dróg wynosi 31 628 km. Długość dróg krajowych to 8297 km, a dróg szybkiego ruchu - 1272 km.

     

    Główne autostrady (www.autopalya.hu):

    M0 – obwodnica wokół Budapesztu,

    M1 – Budapeszt-Győr-Hegyeshalom (w kierunku Austrii i Słowacji),
    M3 – Budapeszt-Füzesabony-Nyiregyháza (w  kierunku Rumunii  i Ukrainy),
    M5 – Budapeszt-Kecskemét-Szeged (w kierunku Serbii),

    M6 – Budapeszt-Dunaujváros (w kierunku Chorwacji),
    M7 – Budapeszt-Siófok-Nagykanizsa (w kierunku Chorwacji).

     

    Ważne!

    Z początkiem 2015 roku zmieniły się zasady dotyczące systemu opłat za przejazd węgierskimi autostradami (doszły m.in. tzw. winiety komitackie [wojewódzkie] w cenie 5 tys. HUF na rok, uprawniające do korzystania także z dotychczas bezpłatnych odcinków dróg). Szczegóły dostępne są online (także w języku polskim) na http://www.nemzetiutdij.hu/Dijfizetes/.

     

     

    Samochody ciężarowe do 7,5 t oraz powyżej 7,5 t i powyżej 12 t objęte zostały opłatami nowego elektronicznego systemu opłat drogowych na Węgrzech HU-GO:

    http://www.budapeszt.msz.gov.pl/pl/informacje_konsularne/tir/oplaty_drogowe/

    https://www.hu-go.hu/articles/index/3196 (również w jęz. polskim).

     

    Dopuszczalna prędkość wynosi: autostrady – 130 km/godz., drogi szybkiego ruchu (ekspresowe) – 110 km/godz., inne drogi – 90 km/godz., obszar zabudowany – 50 km/godz.

     

    Infrastruktura kolejowa

     

    Węgry są gęsto pokryte szlakami kolejowymi. Długość linii kolejowych wynosi 7511 km (2008) – w tym 2622 km to linie międzynarodowe, 2567 km - linie zelektryfikowane, 36 km - linie szerokotorowe (przy granicy z Ukrainą) oraz 176 km - linie wąskotorowe. Największą firmą zarządzającą jest MÁV Zrt. (Węgierskie Koleje Państwowe).

     

    Infrastruktura lotnicza

     

    Węgry posiadają połączenia lotnicze z prawie wszystkimi stolicami Europy. Po upadku linii lotniczych Malév sytuacja na rynku lotniczym mocno się skomplikowała. Wzrosła ilość połączeń realizowanych przez tanie linie lotnicze, w tym Wizzair, Ryanair i inne. Ważniejsze porty lotnicze: Budapeszt - Lotnisko im. Ferenca Liszta (www.bud.hu) (obecnie funkcjonuje wyłącznie Terminal nr 2; Terminal nr 1 został zamknięty), Debrecen, Győr-Pér, Sármellék-Balaton, Pécs-Pogány (szczegółowe informacje: http://www.hungaryairport.hu).

     

    Transport wodny

     

    Długość dróg wodnych wynosi ok. 1600 km, z czego 85% wykorzystywane jest w systemie ciągłym, 15% tymczasowo. 53% to drogi koryta Dunaju i jego odnóg, 47% Cisy i jej odnóg. Połączenie szlakami wodnymi do Morza Czarnego i Morza Północnego.

     

    1.7 Obowiązek wizowy

     

    21 grudnia 2007 r. Węgry, wraz z ośmioma innymi nowymi członkami Unii Europejskiej, dołączyły do strefy Schengen – obszaru bez kontroli na granicach wewnętrznych, tworzonego przez 26 państwa. Kraje te przyjęły ujednolicone zasady wjazdu i krótkoterminowego pobytu na ich terytorium. Kontrole na lotniczych przejściach granicznych zostały zniesione z dniem 30 marca 2008 roku.

     

    1.8 Wykaz świąt państwowych

     

    Data

    Rodzaj święta

    1 stycznia

    Nowy Rok

    15 marca

    Rocznica Wiosny Ludów i walki o niepodległość 1848-1849; święto narodowe

    święto ruchome

    Wielki Piątek (od 2017 roku)

    święto ruchome

    Poniedziałek Wielkanocny

    1 maja

    Święto Pracy

    święto ruchome

    Zielone Świątki

    20 sierpnia

    Dzień Św. Stefana, święto powstania państwa węgierskiego, święto narodowe

    23 października

    rocznica proklamowania republiki i wydarzeń powstania 1956 roku, święto narodowe

    1 listopada

    Dzień Wszystkich Świętych

    25-26 grudnia

    Boże Narodzenie

     

     

     

    System administracyjny


     

    2.1 Ustrój polityczny

     

    Republika parlamentarna. Nowa konstytucja weszła w życie z dniem 1 stycznia 2012 roku.

     

    2.2 Władza ustawodawcza

     

    Władza ustawodawcza należy do jednoizbowego parlamentu – Zgromadzenie Krajowe (od maja 2014 roku 199 miejsc; wcześniej 386). Kadencja parlamentu trwa 4 lata. Ostatnie wybory do węgierskiego parlamentu odbyły się 6 kwietnia 2014 roku.

     

    Wynik wyborów, podział miejsc w parlamencie, partie polityczne i ich liderzy (według stanu z wyborów parlamentarnych w kwietniu 2014):

     

    Partia, koalicja

    Liczba głosów

    % głosów

    Liczba mandatów

    Fidesz-KDNP

    2 142 142

    43,55%

    133

    Összefogás (MSZP, DK, Együtt-PM, MLP) – sojusz Wspólnota

    1 289 311

    26,21%

    38

    Jobbik

    1 017 550

    20,69%

    23

    LMP

    268 840

    5,47%

    5

     

    • koalicja FIDESZ (Węgierska Partia Obywatelska – Związek Młodych Demokratów) – Viktor Orbán oraz KDNP (Chrześcijańsko-Demokratyczna Partia Ludowa) – Zsolt Semjén,
    • MSZP (Węgierska Partia Socjalistyczna) – Gyula Molnár,
    • DK (Kolacja Demokratyczna) – Ferenc Gyurcsány,
    • Együtt (Razem) – Viktor Szigetvári,
    • MLP (Węgierska Partia Liberalna) - Gábor Fodor,
    • Jobbik (Ruch na rzecz Lepszych Węgier) – Gábor Vona,
    • LMP (Polityka Może Być Inna) – Ákos Hadházi i Bernadett Szél.

     

    2.3 Władza wykonawcza

     

    Władza wykonawcza sprawowana jest przez prezydenta (pięcioletnia kadencja) i rząd.

     

    Prezydentem Węgier jest János Áder, który objął urząd 10 maja 2012 roku (jego poprzednik - Pál Schmitt - ustąpił ze stanowiska prezydenta Węgier 2 kwietnia 2012 roku). 13 marca 2017 János Áder wybrany został przez węgierskie Zgromadzenie Krajowe na drugą kadencję.

     

    Premierem Węgier jest Viktor Orbán (od 10 maja 2014 roku, obecnie trwa druga kadencja).

     

    2.4 Podział administracyjny

     

    Obecny podział administracji samorządowej Węgier jest trójstopniowy. Obszar państwa jest podzielony na komitaty [województwa] (megye; obecnie 19), które dzielą się na powiaty (dawniej járás, obecnie kistérség – 168), a te – na gminy (települések – miejskie város, obecnie 214, oraz wiejskie község i nagyközség, obecnie 2898). Rangę równą powiatom mają miasta na prawach komitatu (megyei jogú város, obecnie 23). Szczególny status, równy komitatowi, ma stołeczny Budapeszt (főváros), który dzieli się na dzielnice (kerület).

     

    1 stycznia 2013 roku zostały wprowadzone na Węgrzech nowe powiaty. W wyniku reformy państwo zostało podzielone na 175 jednostek powiatowych na terenie kraju oraz 23 jednostki w samym Budapeszcie. Węgierskie jednostki powiatowe nie pokrywają się funkcjonalnie z definicją polskich powiatów, gdyż powiaty w polskim systemie administracyjnym usytuowane są na szczeblu administracji samorządowej pomiędzy województwem a gminą i wpisują się w zakres samorządu terytorialnego, a powiaty węgierskie należą nie do administracji samorządowej, ale do administracji rządowej w terenie i stanowią najniższy szczebel tej administracji. Są również wyposażone w kompetencje przeznaczone dla administracji rządowej.

     

    W nomenklaturze EU dla celów statystycznych węgierski powiat plasuje się w kategorii LAU-1 (local administrative units).

     

    2.5 Struktura administracji gospodarczej

     

    Na Węgrzech historia ruchu izbowego sięga roku 1850 (dekret królewski). Pierwsza ustawa o izbach ukazała się w 1868 r. i obowiązywała do 1934 r. W swojej historii węgierski ruch izbowy przechodził różne fazy, łącznie z zawieszeniem działalności, upaństwowieniem majątku itp.  Przynależność do izb przemysłowo-handlowych jeszcze w niedawnej przeszłości była obligatoryjna, jednakże w 2000 roku obowiązek ten został zniesiony.

     

    Od stycznia 2012 roku wprowadzono ustawowy obowiązek zgłaszania się podmiotów gospodarczych do ewidencji prowadzonej przez właściwą dla siedziby firmy izbę przemysłowo-handlową oraz uiszczania corocznie - do 31 marca danego roku - opłaty rejestracyjnej w wysokości 5000 HUF (nie dającej co prawda praw członkowskich, ale umożliwiającej korzystanie z bezpłatnych usług doradztwa prawnego, finansowego, podatkowego izby, poszukiwania partnerów biznesowych oraz monitoringu przetargów i konkursów). Trwają prace nad wprowadzeniem obligatoryjnego członkostwa podmiotów gospodarczych w izbie, tj. połączenie faktu corocznego uiszczenia dotychczas obowiązkowej opłaty rejestracyjnej z jednoczesnym nabyciem praw członkowskich w izbie.

     

    Węgierska Izba Przemysłowo-Handlowa (Magyar Kereskedelmi és Iparkamara; MKIK) jest izbą o charakterze ogólnokrajowym. Na Węgrzech nie ma tradycji izb branżowych; przedstawiciele poszczególnych branż skupieni są w stowarzyszeniach branżowych, bądź radach producentów. Nie istnieją na Węgrzech izby bi- lub multilateralne. Tego typu organizacje funkcjonują jako stowarzyszenia zarejestrowane w oparciu o ustawę o prawie do zrzeszania się, o statusie użytku publicznego oraz o działalności i wspieraniu organizacji nierządowych (ustawa nr CLXXV z 2011 r.). Stowarzyszenia mogą używać w nazwie słowo „izba” w przypadku, jeśli wśród członków-założycieli znajduje się Węgierska Izba Przemysłowo-Handlowa (MKIK). Węgierska ustawa o izbach gospodarczych stwarza z kolei możliwość tworzenia mieszanych oddziałów izbowych w ramach MKIK. O powstaniu takiego oddziału decyduje uchwała Prezydium MKIK (jak na razie brak oddziału polsko-węgierskiego).

     

     

     

     

     

    Izby przemysłowo-handlowe na Węgrzech

     

    Węgierska Izba Przemysłowo-Handlowa (Magyar Kereskedelmi és Iparkamara) www.mkik.hu.

     

    Izby regionalne:

    Samorząd rolniczy:

     

     

    2.5 Władza sądownicza

     

    Sąd Najwyższy („Kúria”), 5 sądów apelacyjnych („Itélőtábla” Budapeszt, Szeged, Pécs, Győr, Debreczyn), sądy wojewódzkie („Törvényszék”), w tym w Budapeszcie Sąd Stołeczny i sądy powiatowe („Járásbíróság”): miejskie i dzielnicowe.

     

    Trybunał Konstytucyjny został utworzony w 1989 roku, obecnie działalność TK reguluje nowa ustawa CLI z 2011 roku. TK składa się z 15 sędziów wybieranych przez Zgromadzenie Narodowe na kadencję dwunastoletnią.

     

    2.6 Sądownictwo gospodarcze

     

    Przy Węgierskiej Izbie Przemysłowo-Handlowej (MKIK) działa stały Sąd Arbitrażowy (szczegóły: www.mkik.hu). Sądownictwo arbitrażowe reguluje ustawa nr LXXI z 1994 roku.

     

    Na podstawie zapisów ustawy o sądach arbitrażowych (LXXI z 1994 r.), o energii elektrycznej (LXXXVI z 2007 r.) oraz o zaopatrzeniu gazowym (XL z 2008 r.) Węgierski Urząd ds. Energii (MEH) 15 grudnia 2008 r. utworzył stały Sąd Arbitrażowy ds. Energetyki (EAVB), na którego stronie internetowej (http://www.eavb.hu/index.php?lang=en) zapoznać się można z angielsko- i niemieckojęzyczną wersją regulaminu arbitrażowego.

     

    Gospodarka


     

    3.1. Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej

     

    PKB Węgier w 2016 roku wzrósł o 1,8% - drugi szacunek. PKB Węgier w 2016 roku wzrósł o 1,8% - wynika z oczyszczonych z czynników sezonowych i kalendarzowych danych Centralnego Urzędu Statystycznego (KSH). Według danych surowych całoroczny wzrost PKB wyniósł 2%. W IV kwartale 2016 roku PKB wzrósł – po oczyszczeniu - o 1,5% r/r (1,6% - dane surowe), a w stosunku do poprzedniego kwartału o 0,4%. W zestawieniu z danymi z pierwszego szacunku dane drugiego szacunku nie zmieniły się. Urząd podał, że „do wzrostu w największej mierze przyczyniły się usługi rynkowe oraz rolnictwo, wydajność przemysłu wykazywała stagnację, a przemysł budowlany nadal hamował wzrost”. Analitycy zgodnie oceniają, że IV kwartał cechowały generalnie słabe wyniki sektorów produkcyjnych, przemysł w ostatnim kwartale roku w niewielkim stopniu się mógł przyczynić do podciągnięcia rocznego wzrostu, a napędzany przez środki unijne sektor budowlany na początku 2016 roku doznał tak olbrzymiego spadku, że w skali całego roku nie przyczynił się do wzrostu PKB mimo polepszających się sukcesywnie wyników. Jest to najsłabszy wynik ostatnich czterech lat. Na ten fakt złożyły się różne czynniki: spadek środków unijnych, który w znacznym stopniu wyhamował po stronie produkcyjnej przemysł budowlany, a po stronie spożycia poziom inwestycji (spadek o ponad 20%). Słabsze od założonych były też wyniki przemysłu, który w konsekwencji nie mógł stanowić przeciwwagi dla sił hamujących. Jedynym silnym motorem wzrostu była konsumpcja społeczeństwa.

     

    Wzrost PKB (analogiczny okres poprzedniego roku = 100)

     

    I kw.

    II kw.

    III kw.

    IV kw.

    I-II kw.

    I-III kw.

    I-IV kw.

    2013

    99,8

    101,7

    102,8

    103,9

    100,8

    101,5

    102,1

    2014

    104,2

    104,5

    103,8

    103,7

    104,4

    104,2

    104

    2015

    103,7

    102,9

    102,6

    103,4

    103,3

    103

    103,1

    2016

    101,1

    102,8

    102,2

    101,6

    102

    102,2

    102

    Dane surowe (nieoczyszczone) (r/r, %)

    Wzrost PKB (analogiczny okres poprzedniego roku = 100)

     

    I kw.

    II kw.

    III kw.

    IV kw.

    I-II kw.

    I-III kw.

    I-IV kw.

    2013

    100,5

    101,7

    102,6

    103,9

    101,1

    101,6

    102,2

    2014

    104

    104,5

    103,8

    103,5

    104,3

    104,1

    103,9

    2015

    103,7

    102,9

    102,6

    103,2

    103,3

    103

    103,1

    2016

    101,1

    102,5

    102

    101,6

    101,8

    101,9

    101,8

    Dane oczyszczone z czynników kalendarzowych (r/r, %)

    Wzrost PKB (analogiczny okres poprzedniego roku = 100)

     

    I kw.

    II kw.

    III kw.

    IV kw.

    I-II kw.

    I-III kw.

    I-IV kw.

    2013

    100,7

    101,7

    102,6

    103,9

    101,2

    101,7

    102,2

    2013

    104,1

    104,4

    104

    103,4

    104,2

    104,1

    103,9

    2014

    103,9

    102,8

    102,7

    103

    103,3

    103,1

    103,1

    2016

    101,4

    102,3

    102

    101,5

    101,8

    101,9

    101,8

    Dane oczyszczone z czynników kalendarzowych i sezonowych (r/r, %)

     

    Wzrost PKB (poprzedni kwartał = 100)

     

    I kw.

    II kw.

    III kw.

    IV kw.

    2013

    100,7

    100,8

    101,2

    101,1

    2014

    100,9

    101,2

    100,7

    100,5

    2015

    101,4

    100,1

    100,6

    100,9

    2016

    99,7

    101

    100,3

    100,4

    Dane oczyszczone z czynników kalendarzowych i sezonowych (kw./kw., %)

    Rada Monetarna Węgierskiego Banku Narodowego (MNB) nie zmieniła w marcu 2017 roku wysokości podstawowej stopy procentowej, pozostawiając ją na poziomie 0,9%.

     

    W grudniu 2016 roku produkcja przemysłowa odnotowała spadek r/r na poziomie 0,5% (po wyeliminowaniu czynników kalendarzowych produkcja wzrosła o 1,9%). W stosunku do poprzedniego miesiąca, po wyeliminowaniu czynników sezonowych i kalendarzowych, wskaźnik produkcji był wyższy w grudniu 2016 roku o 0,5% r/r. W całym 2016 roku produkcja przemysłowa wzrosła o 0,9% r/r. Wolumen eksportu produktów przemysłowych był niższy w grudniu o 4,2% r/r, a sprzedaży krajowej produktów przemysłowych był wyższy o 3,9% r/r.

     

    Ceny artykułów konsumpcyjnych w grudniu 2016 roku były wyższe w stosunku do cen z grudnia 2015 roku o 1,8%. Ceny żywności były wyższe o 1,3%, przy czym zdrożały sery i pieczywo o 2,7%, mleko o 2,6%, cukier o 16,3%, żywność sezonowa (ziemniaki, świeże owoce, warzywa) o 3,6%, staniały natomiast mięso drobiowe o 3,6%, mięso wieprzowe o 8,5%. Alkohol i wyroby tytoniowe zdrożały przeciętnie o 2,5%. W porównaniu z poziomem sprzed roku koszty energii dla gospodarstw domowych pozostały niezmienne, zaś ceny paliw wzrosły o 6,8%. Ceny odzieży zdrożały o 0,5%, usług o 1,9%, a dóbr konsumpcyjnych trwałego użytku były niższe 0,5%. W stosunku do poprzedniego miesiąca ceny artykułów konsumpcyjnych w grudniu 2016 roku były wyższe o 0,4%. Inflacja w całym 2016 roku była o 0,4% wyższa niż w 2015 roku.

     

    W okresie październik-grudzień 2016 roku bezrobocie na Węgrzech spadło do 4,4% r/r (i było o 1,7% niższe r/r). W badanym okresie liczba bezrobotnych stanowiła 205 tysiące osób i była o 76 tys. osób niższa niż rok wcześniej. W całym 2016 roku liczba bezrobotnych wynosiła średnio 235 tys. osób o 73 tys. mniej niż w 2015 roku, a 5,1% stopa bezrobocia była o 1,7% niższa r/r. W grupie wiekowej 25-54 lat bezrobocie spadło o 1,7% r/r i wyniosło 3,9%, w grupie wiekowej 55-64 skurczyło się o 1,1% do również 3,9%, a wśród osób młodszych (15-24 lat) wyniosło 11,6% i obniżyło się o 3,7% w porównaniu z analogicznym okresem sprzed roku. Spośród ogółu bezrobotnych 46,6% poszukiwało pracy przez okres dłuższy niż rok, a przeciętny okres przebywania bez zatrudnienia wynosił 17,9 miesięcy. (KSH)

     

    W okresie październik-grudzień 2016 roku zatrudnionych (w wieku 15-74 lat) na Węgrzech było 4.411 tysiące osób, co oznacza o 152 tysięcy osób więcej niż rok wcześniej (wzrost o 3,6%). W badanym okresie na rynku pierwotnym zatrudnienie znalazło 167,7 tys. osób więcej r/r (w sumie pracuje na nim 4 077,6 tys.), w ramach programów prac publicznych odeszło z pracy 14,6 tys. osób r/r (w sumie pracuje w nich 217,7 tys.), a o 1,4 tys. r/r osób spadła liczba Węgrów pracujących za granicą (w sumie oficjalnie pracuje zagranicą 115,7 tys.). Wskaźnik zatrudnienia osób w wieku 15-64 lat (4 363 tys.) wzrósł do 67,5% (o 2,7% r/r). W całym 2016 roku liczba zatrudnionych wyniosła 4.352 tys. osób, o 141 tys. więcej r/r, w kręgu osób w wieku 15-64 lat (4.309 tys.) stopa zatrudnienia stanowiła 66,5% i była o 2,6% wyższa r/r.

     

    W 2016 roku średnia płaca brutto osób zatrudnionych na pełnym etacie, bez uwzględnienia osób zatrudnionych w ramach prac publicznych, wzrosła na poziomie gospodarki narodowej o 6,5% r/r i wyniosła 278.100 HUF, przy czym w sektorze prywatnym średnia płaca brutto wzrosła o 5,4% (do 278.200 HUF), a w sferze budżetowej o 9,6% (do 280.700 HUF). Średnia płaca netto w gospodarce narodowej (liczona bez ulg rodzinnych) wzrosła w badanym okresie o 7,8% r/r i wyniosła 175.000 HUF.

     

    W grudniu 2016 roku ceny produkcji sprzedanej przemysłu były wyższe o 0,5% w stosunku do grudnia 2015 roku, a w całym 2016 roku  były o 1,7% niższe r/r. Ceny sprzedaży krajowej w grudniu wzrosły o 1,2% r/r, a sprzedaży na eksport o 0,2% r/r.

     

    Węgierski przemysł budowlany odnotował w grudniu 2016 roku spadek o 14,9% w porównaniu z grudniem 2015 roku, a w porównaniu z poprzednim miesiącem po wyeliminowaniu czynników sezonowych i kalendarzowych odnotowano wzrost o 1,4%. W całości 2016 roku produkcja budowlana była niższa o 18,8% r/r. W grudniu produkcja budynków obniżyła się o 5,8% r/r, a wykonanie robót budowlanych innego typu spadło o 25,5% r/r. W stosunku do grudnia 2015 roku w grudniu 2016 roku portfel nowych zamówień na roboty budowlane był wyższy o !!! 114,1% (zamówienia na budowę budynków wzrosły o 34,3%, a na wykonanie innego typu robót budowlanych o 172,7%), a skumulowana liczba zamówień na koniec miesiąca była wyższa o 89,0% r/r. (KSH)

     

    W grudniu 2016 roku wolumen obrotów handlu detalicznego wzrósł o 2,8%, a po wyeliminowaniu czynników kalendarzowych wzrósł o 3,3% r/r. Wartość obrotów handlu detalicznego po cenach bieżących (w tym również internetowego i wysyłkowego) w grudniu 2016 roku wyniosła 1000 mld HUF. W okresie styczeń-grudzień po wyeliminowaniu czynników kalendarzowych wolumen obrotów wzrósł o 4,6% r/r.

     

    W stosunku do grudnia 2015 roku ceny produktów rolnych spadły w grudniu 2016 roku o 4,7%, przy czym ceny upraw roślinnych spadły o 12% r/r, a zwierząt żywych i produktów pochodzenia zwierzęcego wzrosły o 8,4%. W całym 2016 roku ceny produktów rolnych obniżyły się o 3,8%, w tym ceny upraw roślinnych o 5,7%, a zwierząt żywych i produktów pochodzenia zwierzęcego o 0,6%.

     

    Według wstępnych danych Węgierskiego Banku Narodowego (MNB) zadłużenie brutto państwa w 2016 roku obniżyło się do poziomu 73,9% PKB (dla porównania: na koniec 2015 roku 74,7%). Kwota zadłużenia brutto wyniosła nominalnie 25,922 bln HUF, co stanowi wzrost o 520 mld HUF w porównaniu z rokiem 2015, ale wzrost ten został zrekompensowany przez szybsze tempo wzrostu PKB. Łącznie w całym ubiegłym roku deficyt budżetowy wyniósł 444 mld HUF, tj. 1,3% PKB.

     

    Aktualne ratingi dla Węgier:

    • Fitch Ratings – BBB- perspektywa stabilna (podniesienie ratingu nastąpiło 20 maja 2016 roku; rating zalecany dla inwestycji),
    • Standard&Poor’s – BBB-(A3) perspektywa stabilna (podniesienie ratingu nastąpiło w połowie września 2016, rating zalecany do inwestycji,
    • Moody’s – Baa3 perspektywa stabilna (podniesienie ratingu nastąpiło 4 listopada 2016, rating zalecany do inwestycji).

       

      Prognozy gospodarcze

       

      Prognoza Komisji Europejskiej. W swej najnowszej analizie KEpoprawiła prognozę wzrostu dla gospodarki Węgier. W 2017 roku dynamika wzrostu ma wynieść 3,5%, a w kolejnym może utrzymać się powyżej 3%, w czym dużą rolę mają odegrać środki budżetowe stymulujące rozwój. W listopadzie ubiegłego roku Komisja zapowiadała odpowiednio 2,6% i 2,8% wzrostu PKB. Komisja podkreśla, że zawarte w grudniu zeszłego roku porozumienie pomiędzy rządem, organizacjami pracodawców i związkami zawodowymi o znacznym podwyższeniu płacy minimalnej oraz decyzja rządu o redukcji CIT do jednolitej stawki 9% wywrą pozytywny skutek na wzrost gospodarczy. Znaczne podwyżki płac podkręcą konsumpcję, a redukcja CIT stymulująco będzie oddziaływać na inwestycje przedsiębiorstw, wskutek czego konsumpcja gospodarstw nadal będzie motorem wzrostu. Tu istotne znaczenie ma też fakt, że indeks zaufania konsumentów znajduje się na niespotykanym od czasów kryzysu poziomie i spodziewać się można dalszej poprawy. Zdaniem KE stopa bezrobocia spadnie w bieżącym roku do 4,8%, a w przyszłym roku do 4,5%.  Wcześniej zakładano, że bezrobocie może spaść nawet do 3%, lecz w nowej analizie Komisja uzasadnia wyższe wskaźniki bezrobocia występującą w gospodarce presją płacową, która zwiększyła się jeszcze poprzez podwyżki płacy minimalnej. Komisja dodaje też, że wzrost płac może stymulować firmy do zastępowania części siły roboczej inwestycjami, np. poprzez zwiększanie automatyzacji, poprawę wydajności. Według KE nominalne tempo wzrostu płac kształtować się będzie w latach 2017-18 na poziomie ok. 8%, a brak siły roboczej będzie się stawać coraz poważniejszą przeszkodą dla produkcji w niektórych sektorach i powodować będzie dalszą presję płacową w gospodarce. Zdaniem analityków Komisji Europejskiej inflacja w br. wzrośnie do 2,4%, a w przyszłym roku może przekroczyć wytyczony cel banku centralnego, czyli 3%. KE prognozuje, że deficyt - po 1,8% PKB w 2016 roku - wzrośnie do 2,4% w roku 2017 i 2,5% w 2018 roku. KE zaznacza, że wzrost deficytu w największej mierze zapisać będzie można na karb tego, że równolegle z wykorzystaniem środków unijnych nowego cyklu budżetowego wzrosnąć też mogą połączone z nimi wydatki państwowe. Rząd podjął już decyzje zwiększające wydatki, jak również redukujące podatki, co również pogarsza bilans. Głównie z powodu lepszej niż się spodziewano prognozy wzrostu gospodarczego, mimo luźniejszej polityki budżetowej nastąpi dalsza redukcja zadłużenia Węgier – do 72,3% w bieżącym roku i 71,2% PKB w roku przyszłym.

       

      Prognoza instytutu Pénzügykutató. Według Instytutu Badań Finansowych (Pénzügykutató) dynamika węgierskiej gospodarki może wzrosnąć w br. o ponad 4,2%, lecz przyczyny tego będą raczej techniczne, ponieważ ubiegłoroczny wzrost był prawdopodobnie niższy niż 1,9-2%, co wynika z korygowanych danych inwestycyjnych za 2016 rok. Centralny Urząd Statystyczny (KSH) przedstawi ostateczne dane dot. wzrostu PKB w 2016 roku dopiero we wrześniu 2017 roku. W 2016 roku dynamika gospodarki węgierskiej spowolniła i była najniższa w regionie, o niewiele przekroczyła średnią unijną. Z powodu zahamowania napływu środków unijnych inwestycje spadły o 20%. Poziom inwestycji jest niebezpiecznie niski i może się stać trwałą przeszkodą dla węgierskiej gospodarki w dogonieniu reszty Unii Europejskiej. Dobrze pokazuje to niekorzystne uzależnienie węgierskiej gospodarki od unijnych środków pomocowych. W takich warunkach dynamika PKB spowolniła do 2%, co z jednej strony przy braku środków unijnych można by uznać za wynik dobry, z drugiej jednak inne kraje regionu również funkcjonowały w podobnej rzeczywistości, a to na Węgrzech odnotowano najgorsze wyniki zarówno pod względem inwestycji, jak i wzrostu PKB. 2-procentowy wzrost PKB jest przede wszystkim wynikiem 4-procentowego wzrostu konsumpcji, wspieranej m.in. przez działania rządowe zmierzające w kierunku podwyższenia płac w niektórych sektorach sfery budżetowej, jak i przez niezwykle niski poziom bazowej stopy oprocentowania, której celem jest właśnie wzmocnienie konsumpcji, dającej impuls wzrostowy dla gospodarki. Zdaniem analityków Pénzügykutató, przy powolnym tempie wzrostu gospodarka Węgier wykazuje dobre wskaźniki równowagi, czy to pod względem inflacji, czy deficytu budżetowego, czy bilansu płatniczego (spora nadwyżka). Te czynniki odegrały dużą rolę w podniesieniu ratingów Węgier do kategorii zalecanej do inwestycji, ale wskazują też na to, że brakuje prawdziwych motorów wzrostu gospodarki. Przy niskim poziomie inwestycji i tempa wzrostu powyższe wskaźniki równowagi oddziałują także negatywnie. Pozytywnym zjawiskiem jest wzrost zatrudnienia: tylko w ubiegłym roku powstało 140 tys. nowych miejsc pracy i już nie tylko programy prac publicznych podwyższały liczbę miejsc pracy, lecz także sektor prywatny. Jednocześnie jednak wzrost zatrudnienia powiązany jest z pogarszającą się produktywnością, pociągającą za sobą też pogorszenie konkurencyjności. Wymienione zjawiska powinny były wzmocnić walutę krajową, lecz forint pozostał słaby – analitycy podejrzewają tu ingerencję banku centralnego. W 2017 roku dynamika wzrostu gospodarki zwiększy się, może przyśpieszyć powyżej 4%, w czym dużą rolę odegrają zarówno na nowo napływające środki unijne, jak i luźniejsza polityka budżetowa przed wyborami parlamentarnymi zaplanowanymi na wiosnę 2018 roku. Wzrost w bieżącym roku będzie już jednoznacznie wzrostem forsowanym, „wymuszonym”, bo przesłanki zrównoważonego wzrostu nie są realizowane. Gospodarka węgierska jest w stanie wzrastać za sprawą wzrostu zatrudnienia, przy pogarszającej się produktywności. Także po stronie inwestycyjnej nie dominują decyzje własne przedsiębiorstw, a inwestycje rządowe, finansowane ze środków unijnych, które jednak nie podwyższają konkurencyjności lub czynią to tylko w niewielkim stopniu. Według Pénzügykutató, mimo prowadzonej przeciwko Brukseli „walki o wolność gospodarczą” zależność gospodarki węgierskiej od środków unijnych jest mocna, co będzie w perspektywie długookresowej przeszkodą dla wzrostu wówczas, gdy tych środków zabraknie lub trafi na Węgry znacząco mniej. Gospodarka węgierska nadal cierpi na brak kapitału, w dużym stopniu uzależniona jest od inwestycji zagranicznych i choć w minionych latach skłonność krajowych inwestorów do lokowania swego kapitału za granicą wzrosła, to jednak nie idzie z tym w parze wzrost zagranicznych inwestycji kapitałowych na Węgrzech. Niebezpieczne może się stać także poważne uzależnienie wzrostu gospodarczego od przemysłu motoryzacyjnego. Ta branża, wraz z dostawcami, daje 30% produkcji węgierskiego przemysłu przetwórczego i podobny jest też jej udział w eksporcie. Jeśli pogorszy się pozycja przemysłu samochodowego, wpłynąć może to zarówno na obroty w handlu zagranicznym, jak i na wzrost PKB. Ukształtowały się takie związki przyczynowe i uzależnienia, które - mimo woli rządu węgierskiego - wskazują na to, że gospodarka węgierska nie jest autonomiczna. Co więcej, antyunijna postawa rządu jest kontrproduktywna, bo tworzy bariery dla inwestycji kapitału aktywnego. Po drastycznym spadku w ubiegłym roku, inwestycje w 2017 roku ponownie wzrosną, podczas gdy dynamika konsumpcji gospodarstw pozostanie na poziomie ok. 4%. Wskaźniki równowagi pozostaną korzystne, przy drobnym zmniejszeniu ich poziomu. Płace wzrosną w dużym stopniu z powodu podwyżek płacy minimalnej i świadczeń gwarantowanych dla pracowników wykwalifikowanych – w rezultacie płace realne wzrosną powyżej 7%, przy rosnącej inflacji, która wzrośnie z 0,4% w 2016 roku do 2,7% w br. W bieżącym roku powstać może 100 tys. nowych miejsc pracy. Stopa bezrobocia obniży się do 4,3%, co jest niskim poziomem, ale jednocześnie stopa zatrudnienia na Węgrzech też jest jedną z najniższych w UE. W ubiegłym roku deficyt wyniósł 1,3% PKB, a w 2017 roku - według zapowiedzi rządu - wzrośnie do 2,4% PKB.

    Prognoza instytutu Pénzügykutató

     

    2016

    2017

    PKB

    +2%

    +4,2%

    Inwestycje

    -15,5%

    +18%

    Konsumpcja gospodarstw

    +4,2%

    +4,1%

    Płace realne

    +7,4%

    +7,1%

    Rata bezrobocia

    +5,1%

    +4,3%

    Eksport

    +2,9%

    +4%

    Import

    +1,5%

    +6%

    Nadwyżka obrotów handlowych (mld EUR)

    9,935

    8,67

    Deficyt budżetowy (jako % PKB)

    1,6%

    2,4%

    Inflacja

    +0,4%

    +2,7%

    Zadłużenie (jako % PKB)

    74,1%

    72,4%

    Nominalne PKB (bln HUF)

    35,001

    37,456

     

    Prognoza Instytutu Badań nad Gospodarką (GKI). W 2016 roku dynamika gospodarki węgierskiej znacznie spowolniła w porównaniu z poprzednimi dwoma latami, głównie z powodu zmniejszenia się napływu środków unijnych, co pociągnęło też spadek poziomu inwestycji – wynika z najnowszego raportu Instytutu Badań nad Gospodarką (GKI). PKB – zgodnie z prognozami GKI - ukształtowało się dokładnie na poziomie 2% tj. rosło wolniej niż zakładały to rząd (2,5%) i bank centralny (2,8%). Według niepełnych jeszcze danych międzynarodowych w całym ubiegłym roku tempo wzrostu (1,8%) pokrywało się ze średnią unijną, a w regionie Europy Środkowo-Wschodniej rozwijały się wolniej jedynie Estonia i Łotwa wykazywały mniejszy wzrost. Dynamika gospodarki rumuńskiej i bułgarskiej była znacznie większa. Inwestycje w przeciwieństwie do blisko 2% wzrostu inwestycji w Unii Europejskiej, na Węgrzech spadły o 15%, zaś konsumpcja gospodarstw rosła szybciej od 2,7% średniej unijnej, bo o 4,2%. Jedynym motorem gospodarki jest konsumpcja. 0,8% tempo wzrostu węgierskiego PKB przemysłowego odstaje od blisko 1,5% średniej unijnej. Co do wzrostu węgierskiej gospodarki w 2017 roku, zawdzięczanego przede wszystkim wzmożonemu napływowi środków unijnych, występuje pełny konsensus rynkowy – prognozy oscylują pomiędzy 3% i 4%. GKI z powodu oddziaływania bazowego znacznie słabszej wydajności inwestycyjnej w ubiegłym roku niż to wcześniej zakładano, podwyższyło swą prognozę wzrostową na 2017 rok z 3% do 3,2%. Znajduje się ona gdzieś w połowie drogi pomiędzy prognozą MFW (3%) a przewidywaniami UE (3,5%) i jest niższa od oczekiwań rządu (4,1%). Co do branż związanych z produkcją gospodarka dynamizowana będzie przez przemysł budowlany, który w tym roku nadrobi ubiegłoroczny spadek, a także handel, którego obroty już i w ubiegłym roku rosły w szybkim tempie. Z wyjątkiem rolnictwa, gdzie po świetnych wynikach zeszłego roku spodziewany jest „naturalny ubytek”, we wszystkich sektorach gospodarki oczekiwać można wzrostu. W kwestii głównych czynników determinujących długofalowy wzrost (funkcjonowanie instytucji, regulacje prawne, stosunek do rozwiązań rynkowych, rozpoczęcie prawdziwych reform strukturalnych) nie należy się spodziewać merytorycznej poprawy. W komunikacji rządu coraz częściej się pojawia pojęcie konkurencyjności, do realizacji czego – zdaniem GKI – konieczne byłyby dwie rzeczy: więcej konkurencji i więcej umiejętności. W węgierskiej polityce gospodarczej równolegle obecne jest dążenie do zachowania ciągłości oraz konstatacja, że obecna sytuacja jest nie do utrzymania, bowiem wyczerpuje się wzrost oparty na niskich płacach, pogarsza się konkurencyjność, a kraj i gospodarka są zbyt uzależnione od środków unijnych. Wzrost populizmu na świecie rząd węgierski uważa za potwierdzenie słuszności swej polityki prowadzenia „walk wyzwoleńczych” z Unią Europejską. Proces ten natomiast został przerwany przez wybory w Holandii, podobnego wyniku należy się też spodziewać w wyborach w Niemczech i Francji. Niewiele wskazuje na to, by 2017 rok był „rokiem europejskiej kontestacji”. Wewnątrz UE nasiliły się głosy zwolenników bliższej integracji – choćby w węższym kręgu – oraz poszukiwanie sposobów zarządzania kryzysami. To wymaga poprawy konkurencyjności na poziomie jednostek (pracobiorców), poszczególnych państw członkowskich oraz całości UE. Dla zorientowanej na eksport gospodarki węgierskiej zamknięcie się, znalezienie się na marginesie, z dala od centrum decyzyjnego UE - mimo ewentualnego poszerzenia się pola manewru na arenie krajowej – byłoby strategicznym błędem – uważają analitycy GKI. Konsumpcja gospodarstw za sprawą 4,5-procentowej dynamiki z 2016 roku osiągnęła poziom sprzed 10 lat. W 2017 roku już piąty rok z rzędu trwa przyśpieszony wzrost konsumpcji. Aczkolwiek wzrost płac i dochodów rzeczywistych w 2017 roku już nieco spowolni, to dynamika konsumpcji wzrosnąć może do ok. 5% w wyniku wpływu procesów z poprzedniego okresu, powolnego wzrostu poziomu zaciągania kredytów netto oraz wzmocnionej skłonności do robienia zakupów. Ożywiony wzrost płac w sektorze budżetowym, skokowy wzrost płacy minimalnej, a w jej konsekwencji lawinowe wymuszenie podwyżek płac również w wyższych kategoriach płacowych dla uniknięcia ich zrównania z poziomem płacy minimalnej i niższymi kategoriami jest oczywistym składnikiem wyborczej polityki gospodarczej. Z drugiej strony, z punktu widzenia budżetu jest to rozwiązanie „oszczędne”, bowiem obciążenia podatkowe podwyżek płac są w stanie skompensować oddziaływanie redukcji podatków. Ponieważ jednak w gospodarce „nie ma darmowych obiadów”, ceną wspomnianych procesów jest pogorszenie się konkurencyjności przedsiębiorstw (głównie małych). Akumulacja środków trwałych w 2016 roku zmniejszyła się z powodu spadku transferów unijnych o 15,5%. W bieżącym roku z powodu na nowo ruszającego unijnego cyklu inwestycyjnego spodziewać się można 8% wzrostu. Stopa inwestycji z 21,7% w latach 2014-2015 obniżyła się do 17,8% w 2016 roku, po czym w 2017 roku podwyższy się do 18,5%, co w przypadku kraju o średnim stopniu rozwoju jest niskim poziomem. Wyniki przetargów unijnego cyklu budżetowego rozpoczętego w 2014 roku zostaną ogłoszone już w tym roku. Głównym celem rządu będzie nadal szybkie wydawanie pieniędzy. Aczkolwiek wsparcie przyznane uczestnikom przetargów wynosi 3,95 bln HUF, ze środków cyklu budżetowego 2014-2020 jak na razie doszło wydano jedynie 1,74 bln HUF. Co więcej znaczna część wypłat jest właściwie zaliczkami, a właściwe działania inwestycyjne jeszcze się nie rozpoczęły. Produkcja przemysłowa po dwóch sprzyjających latach w 2016 roku nie wzrosła nawet o 1%. Widoki na 2017 rok uzależnione są głównie od przemysłu samochodowego. Spodziewany 3,5-procentowy wzrost w 2017 roku wspierany będzie przez otwarcie fabryki opon Apollo. Przemysł budowlany po 19% spadku w ubiegłym roku w bieżącym odnotuje wzmożony wzrost. Dzięki rosnącym wypłatom środków unijnych oraz wzrostowi liczby budowanych mieszkań osiągnąć może 15-procentową dynamikę, choć  i tak pozostanie poniżej poziomu z 2015 roku. Po 10 tys. mieszkań oddanych w 2016 roku w tym roku spodziewać się można 14-16 tysięcy. PKB sektora rolnego po 17% wzrostu w ubiegłym roku w 2017 roku w przypadku przeciętnej pogody może być nieco niższe (o 5%), ponieważ z powodu stosowanych technologii wydajność jest nadal mocno uzależniona od okoliczności pogodowych, wykazuje zatem spore wahania. W rolnictwie od 2010 roku w czterech latach występował dwucyfrowy wzrost i w dwóch latach dwucyfrowy (ponad 20%) spadek i tylko raz zmiana była rzędu 5%. PKB sektora usług w 2017 roku wzrosnąć ma o ok. 3,3%, nieco powyżej dynamiki całej gospodarki narodowej oraz bardziej niż w poprzednim roku. Wzrost przeważać będzie w przypadku usług biznesowych, spośród których najszybciej rosnąć będzie w 2017 roku branża handlowo-turystyczna oraz telekomunikacja, ale lepsze wyniki odnotuje również branża usług finansowych, która w ubiegłym roku jako jedyna odnotowała spadek.Eksport towarów i usług w 2016 roku rósł w prawie identycznym tempie co import z tym, że eksport towarów nieco odstawał od importu, podczas gdy eksport usług był wyższy o 4% od importu. Nadwyżka eksportowa przyczyniła się w ubiegłym roku do ok. 0,6% z 2% wzrostu PKB. Tempo wzrostu wolumenu obrotów handlowych w 2017 roku nieco przyśpieszy, eksport nieco mniej (z 5,3% do 6%), import nieco intensywniej (z 6% do 7,5%). Wytłumaczeniem nożyc otwierających się na korzyść importu jest to, że spożycie krajowe przyśpiesza, zaś węgierska zdolność eksportowa raczej się nie poprawi. W bieżącym roku w wyniku wzrostu popytu krajowego nadwyżka obrotów towarowych z 9,9 mld EUR obniży się do 9,3 mld EUR, podczas gdy nadwyżka obrotów usług może dalej rosnąć. Zatrudnienie się poprawia, bezrobocie się zmniejsza, skłonność firm do zatrudniania jest coraz większa. W wielu przypadkach zaobserwować można brak siły roboczej, obawa społeczeństwa przed bezrobociem od 20 lat nie była taka niska. Statystyki oprócz wspomnianych tendencji poprawia gotowość do pracy za granicą, programy pracy publicznej oraz… zmiany metodologiczne Centralnego Urzędu Statystycznego (KSH). Popyt na siłę roboczą w 2017 roku mimo przyśpieszenia wzrostu gospodarczego rosnąć będzie w wolniejszym tempie niż w ubiegłym roku – o ok. 1,5-2%. Zdolność sektora prywatnego do przyjęcia siły roboczej nadal będzie rosnąć, aczkolwiek jej dynamika spowolni do ok. 3%. Liczebność sektora budżetowego może się zmniejszyć z powodu przekierowania osób pracujących w ramach programów publicznych do sektora prywatnego, jak i też po części za sprawą outsourcingu pracowników. GKI pisze, że mało ofert pracy jest dla pracowników niewykształconych, o niskiej kulturze pracy, ale w coraz większej liczbie zawodów zaobserwować można brak siły roboczej. W ubiegłym roku stopa bezrobocia w skali roku obniżyła się o 1,7% do 5,1%. Pod koniec roku wynosiła 4,5%, co jest trzecim najlepszym wynikiem w UE. Jeśli jednak uznalibyśmy 2/3 osób zatrudnionych w programach prac publicznych za bezrobotnych, wówczas stopa ta wynosiłaby 8,1% i byłaby niewiele lepsza od średniej unijnej (8,5%). Prawdopodobnie również w 2017 roku utrzyma się tendencja agresywnego „tłumienia statystycznego” bezrobocia. Jednym ze stosowanych zabiegów jest usuwanie z rejestrów urzędów pracy osób z uszczerbkiem na zdrowiu niższym niż 50%, których praktycznie nie sposób skierować do jakiejkolwiek pracy, a nie przysługuje im renta inwalidzka. Oficjalna stopa bezrobocia w 2017 roku ma wynieść ok. 4,2%. W ubiegłym roku wartość skumulowana kredytów powziętych przez przedsiębiorstwa rosła, zaś wartość skumulowana kredytów powziętych przez gospodarstwa domowe obniżyła się. Jakość bankowych portfolio znacznie się poprawiła głównie za sprawą sprzedaży kredytów niewypłacalnych. Uwolnienie rezerw celowych w dużym stopniu się przyczyniło do tego, że zyski banków były najwyższe od 10 lat. W tym roku także wartość kredytów wziętych przez gospodarstwa domowe powinna rosnąć, przede wszystkim w wyniku wzrostu w udzielaniu kredytów hipotecznych na zakup mieszkań. Produkcja PKB przez sektor finansowy po 1-procentowym spadku w ubiegłym roku wzrośnie o 2%. Deficyt budżetowy w 2017 roku już szósty z rzędu rok znajdzie się poniżej 3%, a poziom zadłużenia państwa spada. Jednak według analityków ciemną stroną tych wyników jest antywzrostowa struktura podatkowa, pogorszenie się jakości wielkich państwowych systemów dystrybucji, nieprzejrzystość polityki budżetowej, nacjonalizacja majątku otwartych funduszy emerytalnych. W poprawie równowagi dużą rolę odegrały transfery unijne (poprzez zaoszczędzenie niektórych wydatków oraz przez dodatkowe przychody pochodzące ze znacznie większej aktywności), a ostatnio także prowzrostowy kredyt podatkowy dla przedsiębiorstw. Aczkolwiek przed wyborami spodziewać się można w wielu dziedzinach większych wydatków, a co za tym idzie wyższego deficytu, to jednak pozostanie on poniżej 3% (ok. 2,5%), a zadłużenie państwa obniży się o 0,5-1% do poziomu 72,8% PKB. Ceny, po 0,4% wzrostu w 2016 roku, w styczniu 2017 roku były wyższe o 2,3%, w lutym już o 2,9%, co znajduje się już właściwie w paśmie celu inflacyjnego Węgierskiego Banku Narodowego (MNB). W minionych miesiącach inflacja rozkręciła się również w UE z powodu wzrostu cen energii na rynkach globalnych, ale do tego na Węgrzech dołącza się jeszcze inflacyjne oddziaływanie ze strony popytowej i kosztowej szybkiego wzrostu dochodów gospodarstw domowych. W bieżącym roku nawet w razie skromnego wzrostu cen energii na światowych rynkach spodziewać się można co najmniej 2,5% inflacji. Stopa bazowa prawdopodobnie się nie zmieni w ciągu 2017 roku, zatem wpływ podwyższenia oprocentowania przez Fed może spowodować osłabienie forinta – podwyższenie ubiegłorocznego średniego kursu z 311,5 HUF/EUR do 315 HUF/EUR. Rachunek bieżący i kapitałowy bilansu płatniczego Węgier pomiędzy 2009 i 2015 wykazywał niemal stale rosnącą nadwyżkę, która w 2015 roku osiągnęła 8,7 mld EUR. Nadwyżka ta mimo wybitnej nadwyżki obrotów handlowych oraz w wyniku zmniejszonego napływu środków unijnych w 2016 roku obniżyła się do ok. 7,5 mld EUR. W 2017 roku natomiast mimo lekkiego spadku nadwyżki obrotów handlowych, w wyniku ponownego napływu transferów unijnych spodziewany jest wzrost nadwyżki rachunku bieżącego i kapitałowego bilansu płatniczego Węgier do 8 mld EUR, co w  stosunku do PKB oznaczać będzie stagnację (6,7%). Napływ kapitału zagranicznego w ubiegłym roku nabrał impetu, który to proces w 2017 roku może trwać, chociaż w nieco wolniejszym tempie. Dane statystyczne za lata 2017-2018 będą prawdopodobnie korzystne, lecz wciąż nie widać oznak przygotowywania się przez państwo i gospodarkę do sytuacji spodziewanych ograniczeń w napływie funduszy unijnych po 2020 roku.

     

    Bardzo serdecznie zapraszamy na naszą stronę internetową, gdzie regularnie, w cyklu comiesięcznym, przedstawiamy aktualne dane makroekonomiczne, prognozy gospodarcze oraz mnóstwo innych ciekawych informacji na temat węgierskiej gospodarki:

     http://www.budapeszt.msz.gov.pl/pl/wspolpraca_dwustronna/informacje_ekonomiczne/.

     

    3.2. Tabela głównych wskaźników makroekonomicznych

     

    Wyszczególnienie

    2009

     

    2010

     

    2011

    2012

    2013

    2014

    2015

    2016

    PKB wartość globalna wg cen bieżących

    (ESA 2010)

    26,174 bln HUF

    93,3 mld EUR

    26,946 bln HUF

    97,8 mld EUR

    28,035 bln HUF

    100,3 mld EUR

     

    28,548 bln HUF

    98,6 mld EUR

    29,846 bln HUF

    100,5 mld EUR

    32,179 bln HUF

    103,3 mld EUR

    33,712 bln HUF 108,7 mld EUR

    33,005 bln HUF

    112,39 mld EUR

    PKB wartość na 1 mieszkańca

    9280 EUR/os.

    2,611 mln HUF/os.

    9847 EUR/os.

    2,694 mln HUF/os.

    10 100 EUR/os.

    2,811 mln HUF/os.

    9900 EUR/os.

    2,877 mln HUF/os.

    10 200 EUR/os.

    3,016 mln HUF/os.

    10 500 EUR/os.

    3,233 mln HUF/os.

    11 065 EUR/os.

    3,452 mln HUF/os.

    11 500 EUR/os.

    3,567 mln HUF/os.

    PKB wartość na 1 mieszkańca w jednostkach parytetu siły nabywczej (GDP/PPS) (EU-27-28=100%)

    65%

    65%

    66%

    66%

    66%

    68%

    68%

     

    Tempo wzrostu PKB ESA2010

    -6,6%

    0,7%

    1,8%

    -1,7%

    1,9%

    3,7%

    3,1%

    1,8%

    Relacja deficytu/nadwyżki sektora finansów publicznych do PKB

    -4,6%

    -4,2%

    +4,3%

    (-2,43%,

    elementy jednorazowe)

    -1,9%

    -2,2%

    -2,6%

     

     

    -1,6%

     

     

    -1,3%

    Relacja całkowitego długu publicznego do PKB

    78,3%

    77,5%

    80,9%

    79,2%

    79,2%

     

    76,9%

    (ESA2010)

    75,3%

    73,9%

    Stopa inflacji (indeks cen konsumpcyjnych CPI, zmiana roczna)

    4,2%

    4,9%

    3,9%

    5,7%

    1,7%

    -0,2%

    -0,1%

    0,4%

    Stopa bezrobocia

    10,0%

    11,2%

    10,9%

    10,9%

    10,2%

    7,1%

    6,8%

    5,1%

    Wartość obrotów handlu zagranicznego

    114,8 mld EUR

    137,3 mld EUR

    152,9 mld EUR

    153,2 mld EUR

    156,6 mld EUR

    163 mld EUR

    173 mld EUR

    176,2 mld EUR

    Wartość eksportu

    59,7 mld EUR

    71,4 mld EUR

    79,9 mld EUR

    80,0 mld EUR

    81,3 mld EUR

    84,7 mld EUR

    90,5 mld EUR

    93,1 mld EUR

    Wartość importu

    55,1 mld EUR

    65,9 mld EUR

    73,0 mld EUR

    73.2 mld EUR

    75,3 mld EUR

    78,3 mld EUR

    82,4 mld EUR

    83,1 mld EUR

    Bilans handlu zagranicznego

    +4,6 mld

    EUR

    +5,5 mld EUR

    +6,9 mld EUR

    +6,8 mld EUR

    +6,0 mld EUR

    +6,4 mld EUR

    +8,1 mld EUR

    +9,9 mld EUR

    Wartość rocznego napływu zagranicznych inwestycji bezpośrednich

    1,495 mld EUR

    1,795 mld EUR

     

    3,739 mld EUR

     

    10,461 mld EUR

    2,316 mld EUR

    5,333 mld EUR

    13,784 mld EUR

     

    Wartość rocznego odpływu zagranicznych inwestycji bezpośrednich

    1,938 mld EUR

    1,185 mld EUR

     3,162 mld EUR

    8,210 mld EUR

    1,701 mld EUR

    2,612 mld EUR

    14,183 mld EUR

     

    Skumulowana wartość zagranicznych inwestycji bezpośrednich w kraju urzędowania (inward)

    64,2 mld EUR

    68,5 mld EUR

    65,3 mld EUR

    78,5 mld EUR

    80,6 mld EUR

    81,3 mld EUR

    76,7 mld EUR

     

    Skumulowana wartość zagranicznych inwestycji bezpośrednich kraju urzędowania za granicą (outward)

    13,5 mld EUR

    17,5 mld EUR

    18,6 mld EUR

    26,3 mld EUR

    28,7 mld EUR

    32,1 mld EUR

    31,9 mld EUR

     

    Wartość rocznego napływu zagranicznych inwestycji  bezpośrednich  na osobę

    149 EUR/os.

    180 EUR/os.

    376 EUR/os.

    1056 EUR/os.

    234 EUR/os.

    537 EUR/os.

    -

     

    Wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych na osobę

    6401 EUR/os.

    6862

    EUR/os.

    318

    EUR/os.

    828

    EUR/os.

    172

    EUR/os

    263

    EUR/os

    -

     

    Średni kurs EUR/HUF

    281

    275,41

    279

    289,42

    296,92

    308,66

    309,90

    311,46

    Średni kurs USD/HUF

    202

    208,15

    200,72

    225,37

    223,70

    232,52

    279,46

    281,44

     

    Źródło: Centralny Urząd Statystyczny (KSH), Węgierski Bank Narodowy (MNB), Ministerstwo Gospodarki Narodowej (NGM), Kopint-Tárki Instytut Badań Koniunktur Gospodarczych Zrt., Europejski Urząd Statystyczny Eurostat

     

    3.3. Główne sektory gospodarki

     

    Wzrost wartości dodanej brutto PKB (analogiczny kwartał roku poprzedniego = 100,0):

     

    2015

    2016

    IV kw.

    I kw.

    II kw.

    III kw.

    IV kw.

    Rolnictwo

    96,4

    107,7

    120,6

    118

    117,9

    Przemysł, w tym:

    109,5

    99,2

    103,7

    101,1

    99,2

    - przemysł przetwórczy

    110,2

    99

    103,4

    101

    99,4

    Budownictwo

    99,1

    72,4

    75,8

    87,7

    87

    Usługi, w tym:

    101,7

    103

    103,3

    102,8

    103,1

    - handel, gastronomia, noclegi

    104,1

    106,3

    107,7

    105,5

    104,8

    - transport, magazynowanie

    101,8

    102,3

    102

    103,3

    102,5

    - IT, telekomunikacja

    101

    104,4

    104,7

    101,6

    104,3

    - działalność finansowa, ubezpieczeniowa

    102

    99,7

    98,1

    99,3

    98,5

    - nieruchomości

    102,9

    101,2

    100,7

    101

    101,9

    - działalność zawodowa, naukowa, techniczna

    103,4

    106,3

    106

    106,2

    106,5

    - administracja, edukacja, opieka zdrowotna

    99,1

    100,8

    101,4

    101,1

    101,8

    - sztuka, rekreacja, usługi inne

    99,4

    100,8

    102,8

    100,9

    101

    PKB razem

    103,4

    101,1

    102,8

    102,2

    101,6

    Źródło: KSH

     

    3.4. Działania rządu węgierskiego w sferze gospodarczej

     

     

    Zachęcamy do systematycznego odwiedzania naszej strony internetowej http://www.budapeszt.msz.gov.pl/pl/wspolpraca_dwustronna/informacje_ekonomiczne/, gdzie co miesiąc, na bieżąco, informujemy o działaniach rządu i najważniejszych procesach zachodzących w węgierskiej gospodarce.

     

     

    3.5. Handel zagraniczny Węgier

     

    2016 rok

     

    Według danych Centralnego Urzędu Statystycznego (KSH) w 2016 roku obroty handlowe Węgier ze światem wyniosły 176,2 mld EUR (dla porównania: 173,0 mld EUR w 2015 roku), przy dodatnim dla Węgier saldzie na poziomie 9,9 mld EUR. Wartość eksportu wyniosła 93,1 mld EUR (wzrost o 2,9%), a importu 83,1 mld EUR (wzrost o 1,5%).

     

    Najważniejsi odbiorcy węgierskiego eksportu w 2016 roku: Niemcy (25,6 mld EUR, wzrost o 3,9%), Rumunia (4,6 mld EUR, spadek o 3,8%), Słowacja (4,6 mld EUR, wzrost o 1,7%), Francja (4,4 mld EUR, wzrost  o 6,3%), Włochy (4,4 mld EUR, wzrost o 5,4%), Austria (4,4 mld EUR, wzrost o 2,2%), Czechy (3,8 mld EUR, wzrost o 9,3%), Polska (3,8 mld EUR, wzrost o 11,6%), Wielka Brytania (3,6 mld EUR, wzrost o 3,3%), USA (3,2 mld EUR, spadek o 1,2%).

     

    Najważniejsi partnerzy w węgierskim imporcie w 2016 roku: Niemcy (22,0 mld EUR, wzrost o 2,5%), Austria (5,3 mld EUR, spadek o 1,6%), Polska (4,6 mld EUR, wzrost o 2,4%; istotny awans na trzecie miejsce – jeszcze w 2015 roku Polska znajdowała się na szóstej pozycji), Słowacja (4,4 mld EUR, wzrost o 2,6%), Chiny (4,4 mld EUR, wzrost o 1,9%), Czechy (4,1 mld EUR, wzrost o 3,8%), Holandia (4,1 mld EUR, wzrost o 9,9%), Francja (4,0 mld EUR, spadek o 1,8%), Włochy (4,0 mld EUR, wzrost o 6,9%), Rumunia (2,6 mld EUR wzrost o 0,5%).

     

    Spośród głównych partnerów handlowych ujemne saldo w 2016 roku Węgry odnotowały z: Chinami (2,4 mld EUR), Holandią (1,1 mld EUR), Rosją (0,9 mld EUR), Austrią (0,9 mld EUR), Polską (0,8 mld EUR), Japonią (0,5 mld EUR), Koreą Płd. (0,5 mld EUR), Tajwanem (0,4 mld EUR), Hongkongiem (0,4 mld EUR), Irlandią (0,3 mld EUR), Belgią (0,2 mld EUR), Czechami (0,2 mld EUR), Singapurem (0,2 mld EUR), Słowenią (0,2 mld EUR), Indiami (0,2 mld EUR) i Malezją (0,2 mld EUR).

     

    Geograficzne kierunki węgierskiego handlu zagranicznego: Europa 86%, Azja 9%, Ameryka 4%, Afryka 1%, Australia i Oceania 0%.

    Struktura węgierskiego eksportu: Europa 88%, Azja 6%, Ameryka 5%, Afryka 1%, Australia i Oceania 0%.

    Struktura węgierskiego importu: Europa 85%, Azja 12%, Ameryka 3%, Afryka 0%, Australia i Oceania 0%.

     

    Najświeższe dane

     

    Według KSH w styczniu 2017 roku wartość węgierskiego eksportu wyniosła 7,7 mld EUR (wzrost -o 14,0% r/r), a importu 7.077 mln EUR (wzrost o 15,2% r/r), co oznacza, że - dodatnie dla Węgier - saldo obrotów handlowych ukształtowało się na poziomie 0,6 mld EUR.

     

    3.6. Relacje gospodarcze z UE

     

    Zapraszamy na naszą stronę internetową:

    http://www.budapeszt.msz.gov.pl/pl/wspolpraca_dwustronna/informacje_ekonomiczne/. Prezentujemy tam także najważniejsze wydarzenia w relacjach gospodarczych w kontekście Unii Europejskiej.

     

    3.7. Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze ekonomicznym

     

    Węgry są członkiem Organizacji Narodów Zjednoczonych od 1955 roku i jej instytucji stowarzyszonych (ILO, UNESCO, FAO, WHO itp.). W 1982 roku zostały członkiem Międzynarodowego Funduszu Walutowego (IMF), Banku Światowego oraz IFC (Międzynarodowej Korporacji Finansowej). Ponadto są sygnatariuszami GATT, członkiem WTO, OECD, Międzynarodowego Banku Odbudowy i Rozwoju (EBRD), Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO). W 1999 roku Węgry przystąpiły do NATO, a od 2004 roku są członkiem Unii Europejskiej.

     

    Członkostwo Węgier w organizacjach międzynarodowych w kolejności alfabetycznej: ACCT (obserwator), Grupa Australijska (Australia Group), BIS, CE, CEI, CERN, CPLP (obserwator od 1.11.2016), EAPC, EBRD, EIB, ESA (pełnoprawny członek od 25.11.2015), UE, FAO, G-9, IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICCt, ICFTU, ICRM, IDA, IEA, IFC, IFRCS, ILO, IMF, IMO, Interpol, IOC, IOM, IPU, ISO, ITU, MIGA, MINURSO, NAM (gość), NATO, NEA, NSG, OAS (obserwator), OECD, OIF (obserwator), OPCW, OSCE, PCA, SECI, UN, UNCTAD, UNESCO, UNFICIP, UNHCR, UNIDO, UNOMIG, UPU, WCL, WCO, WEU (stowarzyszony), WFTU, WHO, WIPO, WMO, WToO, WTO, ZC i wiele innych.

     

    Dwustronna współpraca gospodarcza


     

    4.1. Gospodarcze umowy dwustronne

     

    Mając na uwadze międzynarodowe zobowiązania prawne zarówno Polski, jak i Węgier w Traktacie Akcesyjnym do Unii Europejskiej, dokonano przeglądu umów dwustronnych pomiędzy Rzeczpospolitą Polską i Republiką Węgierską, po czym 17 czerwca 2005 roku został podpisany protokół, w myśl którego część dotychczasowych umów utraciła moc obowiązującą. 

     

    Obowiązujące umowy o charakterze gospodarczym:

     

    • Traktat koncyliacyjno-arbitrażowy między Polską a Węgrami. (Data podpisania: 1928-11-30;  Data wejścia w życie: 1930-02-28); Publikacja: 1930/13/93 Dz. U.,
    • Umowa między Rządem PRL a Rządem Węgierskiej Republiki Ludowej o międzynarodowej komunikacji samochodowej. (Data podpisania: 1965-07-18;  Data wejścia w życie: 1965-11-19); Publikacja: 2003/4/36 MP,
    • Porozumienie między Rządem RP a Rządem Republiki Węgierskiej o zmianie art. 22 Umowy między Rządem PRL a Rządem Węgierskiej Republiki Ludowej o międzynarodowej komunikacji samochodowej sporządzonej w Budapeszcie dnia 18 lipca 1965 r. (Data podpisania: 2003-08-21; Data wejścia w życie: 2003-09-22); Publikacja: 2003/48/734 MP,
    • Umowa między Rządem PRL i Rządem Węgierskiej Republiki Ludowej o komunikacji lotniczej.  (Data podpisania: 1976-02-12;  Data wejścia w życie: 1976-10-23); dotychczas nie opublikowano,
    • Układ między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Węgierską o przyjacielskiej i dobrosąsiedzkiej współpracy.  (Data podpisania: 1991-10-06; Data wejścia w życie: 1992-06-15); Publikacja: 1992/59/298 Dz. U.,
    • Umowa między Rzeczpospolitą Polską i Republiką Węgierską w sprawie wzajemnego popierania i ochrony inwestycji. (Data podpisania: 1992-09-23;  Data wejścia w życie: 1995-06-16); Publikacja: 1995/113/542 Dz. U.,
    • Konwencja między RP i Republiką Węgierską w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku.  (Data podpisania: 1992-09-23;  Data wejścia w życie: 1995-09-10); Publikacja: 1995/125/602 Dz. U.,
    • Protokół do Konwencji o unikaniu podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, podpisanej w Budapeszcie dnia 23 września 1992 r.  (Data podpisania: 2000-06-27; Data wejścia w życie: 2002-05-01); Publikacja: 2002/108/946 Dz. U.,
    • Umowa między Rządem RP a Rządem Republiki Węgierskiej o współpracy w dziedzinie usług transportowych. (Data podpisania: 1993-01-05;  Data wejścia w życie: 1993-09-23); dotychczas nie opublikowano,
    • Umowa o współpracy w dziedzinie nauki i techniki między Rządem RP a Rządem Republiki Węgierskiej. (Data podpisania: 1996-11-19;   Data wejścia w życie: 1997-04-25); dotychczas nie opublikowano,
    • Umowa między Rządem RP a Rządem Republiki Węgierskiej o współpracy i wzajemnej pomocy w sprawach celnych.   (Data podpisania: 1997-04-03;   Data wejścia w życie: 1997-10-21); dotychczas nie opublikowano,
    • Umowa między Rządem RP a Rządem Republiki Węgierskiej w sprawie międzynarodowych towarowych przewozów kombinowanych. (Data podpisania: 1998-04-15;  Data wejścia w życie: 1999-10-08); dotychczas nie opublikowano.

     

    4.2. Polsko-węgierskie relacje handlowe

     

    Cały 2016 rok

     

    Według danych węgierskiego Centralnego Urzędu Statystycznego (KSH) polsko-węgierskie obroty handlowe wyniosły w badanym okresie 8.417,7 mln EUR, co oznacza wzrost o 6% w stosunku do 2015 roku. Polski eksport wyniósł 4.626,5 mln EUR (+2,4%), import 3.791,2 mln EUR (+11,6%), a dodatnie dla Polski saldo 835,4 mln EUR. Polska awansowała na pozycję 3. dostawcy na rynek węgierski (po Niemczech i Austrii) i jest 8. odbiorcą towarów węgierskich (po Niemczech, Rumunii, Słowacji, Francji, Włoszech, Austrii, i Czechach).

     

    Z kolei według danych polskiego GUS obroty wyniosły 8.014,5 mln EUR, co oznacza wzrost o 4,6% w stosunku do 2015 roku. Polski eksport wyniósł 4.828,4 mln EUR (+1,1%), import 3.186,1 mln EUR (+10,3%), a dodatnie dla Polski saldo 1.642,3 mln EUR.

    Najświeższe dane:

     

    Według danych KSH polsko-węgierskie obroty handlowe w styczniu 2017 roku wyniosły 715 mln EUR (polski eksport 379,8 mln EUR /+18,4%/, import 335,2 mln EUR /+22,1/, dodatnie dla Polski saldo 44,6 mln EUR).

     

    4.3. Współpraca inwestycyjna (według danych NBP za 2015 rok)

     

    Węgierskie inwestycje bezpośrednie w Polsce

     

    Napływ węgierskich inwestycji do Polski w 2015 roku wyniósł ogółem 122,6 mln EUR. Dla porównania: 105,5 mln EUR w 2014 roku, 23 mln w 2013 roku, 183,4 mln EUR w 2012 roku, 91,1 mln EUR w 2011 roku, 197,2 mln EUR w 2010 roku, przy czym wartość kapitału własnego wyniosła 101,4 mln EUR, kwota reinwestowanych zysków - 13,1 mln EUR, a instrumenty dłużne netto - 8,2 mln EUR.

     

    Zobowiązania Polski z tytułu węgierskich inwestycji bezpośrednich wyniosły w 2015 roku 510,6 mln EUR. Dla porównania: 648,3 mln EUR w 2014 roku, 503,7 mln EUR w 2013 roku, 939,2 mln EUR w 2012 roku, 604,4 mln EUR w 2011 roku, 556,8 mln EUR w 2010 roku, przy czym na zobowiązania te złożyły się: kapitał własny - 414,8 mln EUR oraz instrumenty dłużne netto - 95,9 mln EUR.

     

    W 2015 roku dochody węgierskich inwestorów z tytułu zaangażowanego w Polsce kapitału wyniosły 32,5 mln EUR. Dla porównania: 31,8 mln EUR w 2014 roku, 26,7 mln EUR w 2013 roku, 42,0 mln EUR w 2012 roku, 29,3 mln EUR w 2011 roku, 18,5 mln EUR w 2010 roku, w następującym rozbiciu: dywidendy - 17,9 mln EUR, reinwestowane zyski - 13,1 mln EUR, odsetki - 1,6 mln EUR.

     

    Polskie inwestycje bezpośrednie na Węgrzech

     

    Odpływ kapitału z tytułu polskich inwestycji na Węgrzech w 2015 roku wyniósł ogółem 144,4 mln EUR. Dla porównania: 9,8 mln EUR w 2014 roku, 52,3 mln EUR w 2013 roku, 206,9 mln EUR w 2012 roku, -5,8 mln EUR w 2011 roku, 37,2 mln EUR w 2010 roku, przy czym wartość kapitału własnego wyniosła 130,1 mln EUR,, a kwota instrumentów dłużnych netto - 4,4 mln EUR.

     

    Stan należności Polski z tytułu polskich inwestycji bezpośrednich na Węgrzech na koniec 2015 roku wyniósł 431,8 mln EUR. Dla porównania: 331,3 mln EUR w 2014 roku, 351,1 mln EUR w 2013 roku, 482,7 mln EUR w 2012 roku, 380 mln EUR w 2011 roku, 404,1 mln EUR w 2010 roku, przy czym na należności te złożyły się: kapitał własny - 380,5 mln EUR oraz instrumenty dłużne netto - 51,3 mln EUR.

     

    Dochody rezydentów z tytułu polskich inwestycji bezpośrednich na Węgrzech wyniosły w 2015 roku 45,4 mln EUR. Dla porównania: -14,4 mln EUR w 2014 roku, -10,9 mln EUR w 2013 roku, 10,2 mln EUR w 2012 roku, -43,2 mln EUR w 2011 roku, 13,0 mln EUR w 2010 roku, w następującym rozbiciu: dywidendy - 38,4 mln EUR, reinwestowane zyski - 10,2 mln EUR, odsetki - -3,2 mln EUR.

     

    4.4. Współpraca regionalna

     

    Na płaszczyźnie dwustronnej współpracują ze sobą samorządy lokalne. Poniżej zarejestrowane porozumienia i umowy o współpracy województw:

     

    • Porozumienie między Województwem Lubelskim a Komitatem Hajdu-Bihar (podpisane 18 kwietnia 2000 r. w Lublinie),
    • Porozumienie między Województwem Świętokrzyskim a Komitatem Zala (podpisane),
    • Porozumienie między Województwem Śląskim a Komitatem Borsod-Abauj-Zemplen (podpisane 9 kwietnia 2001 r. w Katowicach),
    • Porozumienie między Województwem Opolskim a Komitatem Fejer (podpisane 21 sierpnia 2000 r.),
    • Porozumienie między Województwem Mazowieckim a Komitatem Peszt (podpisane 27 maja 2002 r.),
    • Umowa o współpracy między Województwem Łódzkim a Komitatem Csongrad (podpisane 3 września 2004 roku w Łodzi).
    • List Intencyjny o współpracy pomiędzy Województwem Świętokrzyskim a Komitatem Komarom-Esztergom (podpisany)
    • List Intencyjny (czterostronny) między Województwem Zachodniopomorskim a  Parkiem natury Albufera (Hiszpania), Związkiem Zlewni Jeziora Grandieu (Loara Atlantycka, Francja), Związkiem Zlewni Jeziora Tisza (Region Tisza, Węgry) na rzecz stworzenia europejskiego projektu „Sieć Jezior Nizinnych (Reseau de lacs de plaine), 2007.

    Współpraca na poziomie partnerskich miast i gmin (ponad 100) jest także bardzo ożywiona, czego wyrazem było powołanie kilka lat temu, Forum Miast Partnerskich Polski i Węgier, które służy jako płaszczyzna wymiany poglądów i doświadczeń, oraz jest przykładem dla kolejnych inicjatyw. Gospodarzem I Forum w 2006 r. było miasto Győr. Następne fora miały miejsce kolejno: w 2007 r. w Przemyślu, w 2008 r. w Debreczynie, w 2009 r. w Krośnie, w 2010 roku w Budapeszcie (III dzielnica), a w 2011roku w Poznaniu. W marcu 2012 roku gospodarzem Dnia Przyjaźni Polsko-Węgierskiej był komitat Csongrád, w roku 2013 - Tarnów, w 2014 - Eger, w 2015 - Katowice, w 2016 roku - Budapeszt, a w 2017 roku będzie nim Piotrków Trybunalski.

     

     4.5. Współpraca samorządów gospodarczych

     

    Na poziomie krajowym pomiędzy Węgierską Izbą Handlowo-Przemysłową a Krajową Izbą Gospodarczą istnieje formalne porozumienie o współpracy z 1991 r. Obie izby są członkami EUROCHAMBRES, ICC i współpracują na roboczo w różnych zakresach – wspólne programy, szkolenia, wymiana informacji itp. Izby na poziomie regionalnym i lokalnym najczęściej współpracują ad hoc przy okazji różnych imprez (targi, wystawy, spotkania biznesowe itp). Od czasu przystąpienia do UE izby współpracują na poziomie organizacji unijnych, jak również przy realizacji wspólnych projektów.

     

    Dostęp do rynku


     

    5.1 Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług

     

    Formy prawne i zasady podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej na Węgrzech reguluje kodeks cywilny (ustawa V z 2013 roku), który obowiązuje od 15 marca 2014 roku. Węgierskie regulacje dot. firm i spółek są podobne do tych, jakie obowiązują w innych krajach UE. Natomiast kwestie dot. ewidencji działalności gospodarczej oraz procedur związanych z zakończeniem działalności reguluje ustawa V z 2006 r.

     

    Firmy zagraniczne mogą rejestrować swoje oddziały i przedstawicielstwa w Węgierskim Sądzie Rejestrowym (Cégbíróság).

     

    Podstawowe formy prowadzenia działalności gospodarczej na Węgrzech to:

    • spółka jawna Kkt. (Közkereseti Társaság, Unlimited Partnership),
    • spółka komandytowa Bt. (Betéti Társaság, Limited Partnership),
    • spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Kft. (Korlátolt Felelősségű Társaság, Limited Liability Company),
    • spółka akcyjna Rt. (Részvénytársaság, Company Limited by Shares).

    Rozróżnia się dwa rodzaje spółek akcyjnych:

    • spółki o zamkniętym akcjonariacie Zrt. (Zártkörűen működő részvénytársaság, Closed Company Limited by Shares)
    • spółki o akcjonariacie publicznym Nyrt. (Nyilvánosan működő részvénytársaság, Public Company Limited by Shares).

    Firmy zagraniczne wybierają zazwyczaj formę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (Kft.) lub spółki akcyjnej (Rt.).

     

    Z dniem 1 lipca 2009 roku dotychczasowe spółki użyteczności publicznej (węg. Kht. - tworzone przez samorządy i państwo ze środków publicznych) zostały wyprowadzone z systemu prawnego, przez ich wcześniejszą likwidację lub przekształcenie i wcielenie do organu budżetowego.

     

    Nie odnotowano żadnych przeszkód/barier dla polskich firm w handlu i prowadzeniu działalności gospodarczej na terenie Węgier.

     

    5.2 Dostęp do rynku pracy. Świadczenie usług i zatrudnianie obywateli RP

     

    Na Węgrzech obywatele RP mogą swobodnie podejmować zatrudnienie. Obywatele krajów Europejskiego Obszaru Gospodarczego nie muszą posiadać zezwolenia na pracę. Od 1 stycznia 2008 roku rejestracja cudzoziemców podejmujących pracę na Węgrzech odbywa się na podstawie zgłoszenia przez pracodawcę do terenowego urzędu pracy (bez personalizacji – podaje się wyłącznie liczbę osób).

     

    Podstawowe regulacje dot. zatrudnienia zawarte są w nowym węgierskim kodeksie pracy, obowiązującym od 1 lipca 2012 roku. Stosunek pracy nawiązuje się poprzez umowę o pracę, którą należy sporządzić na piśmie. Na nieważność umowy pracy z powodu nie sporządzenia pisemnej umowy może powoływać się tylko pracownik w ciągu 30 dni od przystąpienia do pracy. Umowa o pracę powinna zawierać co najmniej wynagrodzenie podstawowe określone tylko i wyłącznie w walucie krajowej oraz określać stanowisko pracy. Strony mogą zastrzec okres próbny na maksymalny okres 3 miesięcy. Pracodawca zobowiązany jest powiadomić pracownika w ciągu 15 dni od podjęcia pracy o godzinach pracy, dodatkowych składnikach wynagrodzenia (premie, system kafeterii itp.), terminie wypłaty wynagrodzenia, o zakresie zadań przypisanych do stanowiska, wymiarze urlopu i porządku jego udzielania, o regułach dotyczących obliczania okresu wypowiedzenia umowy przez pracownika i pracodawcę, o osobie wykonującej obowiązki pracodawcy oraz czy pracownik jest objęty mocą układu zbiorowego pracy.

     

    Minimalna płaca pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze (40 godzin tygodniowo) jest określona przepisami (rozporządzenia rządu nr 430/2016 z 15.XII. 2016 r.). Rozporządzenie rządu określa wysokość płacy minimalnej i świadczeń gwarantowanych pracowników wykwalifikowanych nie tylko na 2017 rok, ale również już 2018 rok. Płaca minimalna  wynosi od 1 stycznia 2017 roku 127 500 HUF brutto. W przypadku innej formuły czasowej zatrudnienia minimalna stawka godzinowa wynosi 733 HUF, minimalna stawka dzienna 5870 HUF, a stawka tygodniowa 29 310 HUF. Od 2018 roku miesięcznie 138 000 HUF, tygodniowo 31 730 HUF, dziennie 6350 HUF, godzinowo 794 HUF. Odrębnie określono stawkę gwarantowanej płacy minimalnej pracowników wykwalifikowanych, którzy od 1 stycznia 2017 roku otrzymują co najmniej 161 000 HUF miesięcznego wynagrodzenia brutto (stawka godzinowa 926 HUF, stawka dzienna 7410 HUF, a stawka tygodniowa 37 020 HUF). Od 2018 roku miesięcznie 180 500 HUF, tygodniowo 41 500 HUF, dziennie 8300 HUF, godzinowo 1038 HUF.

     

    Z danych węgierskiej Narodowej Służby ds. Zatrudnienia (Nemzeti Foglalkoztatási Szolgálat, www.afsz.hu) wynika, że w całym 2016 roku dokonano nowego zgłoszenia zatrudnienia 253 osób z Polski.

     

    5.3 Nabywanie i wynajem nieruchomości

     

    Do 1989 r. większość nieruchomości znajdowała się w rękach państwa, a tylko niewielka część była w rękach prywatnych. Firmy mogły jedynie dzierżawić ziemię od państwa. W latach 90. procent inwestorów zagranicznych i liczba posiadanych przez nich nieruchomości wzrosły w szybkim tempie, szczególnie w Budapeszcie i niektórych miastach zachodnich Węgier. W szybkim tempie wzrastały także ceny. Na Węgrzech prowadzony jest publiczny rejestr nieruchomości.

     

    Nabywanie nieruchomości przez nierezydentów: nierezydenci, osoby prywatne oraz podmioty prawne mogą nabywać nieruchomości za wyjątkiem ziemi uprawnej, pod warunkiem, że posiadają zezwolenie władz miejscowych. Pozwolenie może być wydane, jeśli nie narusza interesów lokalnych i społecznych. Pozwolenie musi być zaopiniowane przez radę lokalnego samorządu. Zezwolenie nie jest wymagane w przypadku dziedziczenia, jak również w odniesieniu do obywateli krajów UE i EOG (poza specyficznymi wyjątkami).

     

    Ograniczenia w kwestii nabywania określonych gruntów (rolnych i leśnych)

    21 czerwca 2013 r. węgierski parlament uchwalił ustawę CXXII o obrocie gruntów rolnych i leśnych, wchodzącą w życie w czterech fazach, począwszy od 15 grudnia 2013 roku (ostatecznie z początkiem maja 2014). Ustawa ta reguluje jedynie zasady obrotu ziemią, w odrębnym akcie zostały umieszczone normy o działalności rolniczej, prowadzeniu gospodarstw i zakładów rolnych, pozostają też w mocy odrębne przepisy ustawy regulującej zasady gospodarki leśnej. Prolongata Komisji Europejskiej w kwestii obowiązywania moratorium na zakup ziemi przez cudzoziemców na Węgrzech wygasła wiosną 2014 roku.

    Regulacja maksymalnego obszaru gruntów rolnych i leśnych posiadanych na własność pozostała bez zmian, wynosi 300 ha.

    W wyniku ww. ustawy dotychczasowy maksymalny obszar gruntów użytkowanych (np. dzierżawa) przez jeden podmiot (2500 ha) ograniczony został do 1200 ha, a w przypadku hodowli zwierząt i producentów materiału siewnego do 1800 ha. Umowy dzierżawy można zawierać na maksymalny okres 20 lat.

    Podmioty uprawnione do nabycia własności ziemi (w art. 6-16):

    • krajowe osoby fizyczne,
    • obywatele UE,
    • kościoły,
    • instytucje finansowe podlegające mocy ustawy o listach zastawnych i bankach hipotecznych – na czas określony w ustawie,
    • samorządy lokalne,
    • państwo (Narodowy Fundusz Ziemi).

     

    Zarówno krajowe osoby fizyczne, jak i obywatele UE mogą nabyć maksymalnie 1 ha ziemi na terenie Węgier jeżeli:

    • nie są w stanie się wykazać wykształceniem rolniczym lub z zakresu gospodarki leśnej; lub
    • nie prowadzą od trzech lat (w sposób udokumentowany), we własnym imieniu i na własne ryzyko działalności rolniczej lub leśnej na terenie Węgier, z której czerpią dochody albo brak dochodów pochodzących z tej działalności wynika z tego, że przedsięwzięta inwestycja rolno-leśna jeszcze się nie zwróciła; lub
    • nie są członkami rolno-leśnej spółdzielni produkcyjnej zarejestrowanej na Węgrzech (posiadającymi co najmniej 25% jej udziałów i wnoszącymi osobisty wkład pracy).

     

    Nie są uprawnione do nabycia własności ziemi na Węgrzech:

    • zagraniczne osoby fizyczne spoza UE;
    • inne państwa lub ich prowincje, obce samorządy i ich jakikolwiek organ; 
    • osoby prawne, które uzyskałyby w czasie lub przed obowiązywaniem nowej ustawy ziemie od swojego poprzednika prawnego w wyniku przekształcenia organizacyjnego (fuzja, podział, przyłączenie, wyodrębnienie), z wyjątkiem gdy mowa o uznanym przez państwo kościele.

    Dla ważności aktu sprzedaży ziemi, jak i zawarcia umów o przeniesienie praw dzierżawy konieczne jest - oprócz wymogu adwokata przy kupnie-sprzedaży ziemi i rygoru notarialnego dla dzierżawy - uzyskanie zezwolenia odpowiedniego urzędu (departament rolny centralnej administracji w terenie, szczebla wojewódzkiego). W postępowaniu o uzyskanie zezwolenia urząd ten zobowiązany jest zwrócić się o wydanie opinii w poszczególnych sprawach zakupu ziemi do nowo powstałych „lokalnych komitetów ziemskich” (ciała przedstawicielskie rolników i spółdzielni, powstałe w obrębie granic administracyjnych danego samorządu lokalnego, w którym grunty miały być nabyte). Wydana przez komitety opinia w sprawie zakupu ziemi nie jest wiążąca dla postępującego w sprawie urzędu wydającego ostateczne pozwolenie. Umowy o kupnie-sprzedaży można zawierać tylko na formularzach o numerach porządkowych ściśle księgowanych przez państwo.

    Nabywający nieruchomości obowiązani są do uiszczania podatku od nieruchomości w wysokości 10% od wartości rynkowej. Opłata ta jest zmniejszona do 2% dla firm, których głównym profilem działalności jest obrót nieruchomościami (w tym przypadku praktycznie każda nieruchomość musi zostać zbyta w przeciągu 2 lat). Podatek od nieruchomości mieszkalnych wynosi 2% od wartości rynkowej do 4 mln HUF, powyżej 4 mln HUF zaś 4%. Zajmujący się obrotem nieruchomościami zobowiązani są do składania zeznań VAT (nie koniecznie oznacza to płatność VAT), za wyjątkiem sprzedaży nieruchomości prywatnych. Niemniej jednak od 1 stycznia 2008 r. ustawa o VAT wprowadziła nowy element – prywatne osoby zobowiązane są do płatności VAT, jeżeli prowadzona przez nich sprzedaż nieruchomości nie jest jednostkowa, a charakter sprzedaży wskazuje na działalność handlową.

    Generalna stawka VAT wynosi 27% od sprzedaży i wynajmu nieruchomości. W związku z nieruchomościami mogą być pobierane następujące podatki: podatek od budynków, podatek od gruntów, lokalny podatek od prowadzenia działalności gospodarczej, podatek komunalny.

     

    5.4 System zamówień publicznych

     

    System zamówień publicznych reguluje obowiązująca od 1 stycznia 2012 roku ustawa nr CVIII z 2011 r. z późniejszymi nowelizacjami, której zapisy są zgodne z dyrektywami unijnymi w tym zakresie.

     

    Tłumaczenie na angielski pierwotnej wersji ustawy przeczytać można na stronie Urzędu ds. Zamówień Publicznych (Közbeszerzési Hatóság http://kozbeszerzes.hu/nyelvi-verziok/english/) pod poniższym linkiem: http://kozbeszerzes.hu/data/documents/2012/11/07/PPA-01-01-2012.pdf

     

    Ze wszystkimi wersjami dalszych nowelizacji aktu prawnego zapoznać się można w wersji angielskiej pod:  http://www.kozbeszerzes.hu/nyelvi-verziok/hungarian-act-on-public-procurement/

     

    5.5 Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej

     

    Na Węgrzech kwestiami własności intelektualnej, w tym własnością przemysłową oraz prawami autorskimi zajmuje się, od 1 stycznia 2011 roku, Narodowy Urząd Własności Intelektualnej (www.sztnh.gov.hu) (wcześniej Węgierski Urząd Patentowy).

     

    Uwarunkowania prawne:

    • Ustawa nr XXXIII z 1995 r. o ochronie wynalazków.
    • Ustawa nr XXXVIII z 1991 r. o ochronie wzorów użytkowych.
    • Ustawa nr XI z 1997 r. o ochronie znaków towarowych i oznaczeń geograficznych.
    • Ustawa nr LXXVI z 1999 r. o ochronie praw autorskich.
    • Ustawa nr XLVIII z 2001 r. o ochronie wzorów projektowania przemysłowego.

       

    Na Węgrzech honorowane są patenty uzyskane w procedurze krajowej lub europejskiej lub w ramach PCT (Układ o Współpracy Patentowej) pod warunkiem, że zgłoszenie i wynalazek odpowiadają odpowiednim przepisom prawnym. Postępowania zainicjowane w urzędach narodowych w przypadku krajów-sygnatariuszy Konwencji o udzielaniu patentów europejskich (EPC) mogą być obecnie inicjowane także w procedurze europejskiej. Zgłoszenia należy dokonać bezpośrednio bądź w ramach Układu o Współpracy Patentowej (PCT). Prawo ochronne na wzór użytkowy upoważnia właściciela do wyłącznego korzystania ze wzoru użytkowego w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Węgier. Czas trwania prawa ochronnego na wzór użytkowy jest znacznie krótszy od czasu trwania patentu i wynosi 10 lat od daty dokonania zgłoszenia w Węgierskim Urzędzie Patentowym. Ochronę wzoru użytkowego można uzyskać także w postępowaniu w ramach Układu o Współpracy Patentowej (PCT). Na podstawie ochrony wzoru użytkowego na Węgrzech w ciągu 12 miesięcy można zgłosić wniosek o ochronę europejską. Ochrona znaków towarowych na Węgrzech odbywa się poprzez wpisanie do rejestru i ważna jest przez 10 lat. Na prośbę zainteresowanego podmiotu ochrona może być przedłużana o kolejne 10 lat. Przystąpienie do UE nie oznaczało automatycznego rozszerzenia ochrony zarejestrowanych wcześniej znaków towarowych na obszar Unii. Dla uzyskania ochrony należy przeprowadzić postępowanie o ochronę unijną. Zgłoszenia należy dokonać w OHIM, tj. Urzędzie Harmonizacji Rynku Wewnętrznego w Alicante, w Hiszpanii.

     

    Na stronie http://www.nevado.hu/nevazonossag.php można dokonać pełnego darmowego przeglądu nazw.

     

    Od 1 stycznia 2002 r. obowiązuje na Węgrzech nowa ustawa (nr XLVIII z 2001 r.) o ochronie wzorów przemysłowych, która traktuje wzory przemysłowe jako wzory projektowania przemysłowego. Ochrona na wzór przemysłowy jest w mocy przez 5 lat; można ją przedłużyć najwyżej czterokrotnie każdorazowo na 5 lat. Po upływie 25 lat ochrony nie można odnowić.

     

    Ochrona na gatunki roślin jest ograniczona geograficznie i czasowo. Geograficznie obowiązuje na obszarze kraju, w którym została wydana. Czasowo wynosi 25 lat; w przypadku drzew 30 lat. Zgłoszenia można dokonać w Węgierskim Urzędzie Patentowym lub poprzez zgłoszenie wspólnotowe składając zgłoszenie w CPVO. Podmiot zagraniczny w postępowaniu przed Węgierskim Urzędem Patentowym w większości przypadków zobowiązany jest występować za pośrednictwem urzędowego przedstawiciela, tak jak w niektórych przypadkach węgierskie podmioty zobowiązane są do występowania przed urzędami zagranicznymi za pośrednictwem urzędowych przedstawicieli (jeśli zapisy umowy międzynarodowej nie stanowią inaczej). Na Węgrzech przedstawicielami mogą być rzecznicy patentowi lub adwokaci.

     

    (www.szabadalmikamara.hu)

    (www.magyarugyvedikamara.hu)

    • Baza rzeczników uprawnionych do reprezentacji w postępowaniach przed Europejskim Urzędem Patentowym - organem wykonawczym Europejskiej Organizacji Patentowej.  http://www.epo.org
    • Rzecznicy patentowi na świecie www.piperpat.com

     

    Od 1990 roku organizowane są coroczne spotkania szefów urzędów patentowych państw Grupy Wyszehradzkiej.

     

    Od 1 lipca 2016 roku działa Wyszehradzki Instytut Patentowy (WIP; WPI) http://www.vpi.int/index.php/pl/ , http://www.uprp.pl/wyszehradzki-instytut-patentowy/Text02,57,16067,7,index,pl,searchresult/.

     

    Przydatne linki i kontakty


     

    Ambasada RP w Budapeszcie

    www.budapeszt.msz.gov.pl

     

     

    Uwaga!

     

    W związku z likwidacją Wydziału Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP w Budapeszcie z dniem 31 marca 2017 roku uprzejmie informujemy, że dotychczasowe zadania WPHI Budapeszt w zakresie wsparcia informacyjnego przedsiębiorstw przejęło Zagraniczne Biuro Handlowe PAIH S.A.

     

    Zagraniczne Biura Handlowe (ZBH) Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu S.A. to sieć przedstawicielstw, których zadaniem jest wspieranie eksportu oraz inwestycji polskich przedsiębiorstw na rynkach zagranicznych, jak również przyciąganie inwestorów do Polski.

     

    Przedsiębiorstwa zainteresowane pozyskaniem informacji na temat węgierskiego rynku proszone są o przesyłanie zapytań na dotychczasowy adres e-mail: budapest@trade.gov.pl . Więcej informacji na www.paih.gov.pl .

     

    6.1 Administracja rządowa

     

    Rząd węgierski
    www.kormany.hu

     

    Kancelaria Premiera (jako ministerstwo konstytucyjne)
    MINISZTERELNÖKSÉG
    Premier Węgier: Viktor ORBÁN

    Szef Kancelarii Premiera: János LÁZÁR
    http://www.kormany.hu/hu/miniszterelnokseg

     

    Gabinet Premiera (jako ministerstwo konstytucyjne)
    MINISZTERELNÖKI KABINETIRODA
    Szef Gabinetu Premiera: Antal ROGÁN
    http://www.kormany.hu/hu/miniszterelnoki-kabinetiroda

     

    Ministerstwo Spraw Zagranicznych i Handlu
    KÜLGAZDASÁGI  ÉS KÜLÜGYMINISZTÉRIUM
    Minister: Péter SZIJJÁRTÓ
    http://www.kormany.hu/hu/kulgazdasagi-es-kulugyminiszterium

     

    Ministerstwo Rozwoju Narodowego
    NEMZETI FEJLESZTÉSI MINISZTÉRIUM
    Minister: Miklós SESZTÁK
    http://www.kormany.hu/hu/nemzeti-fejlesztesi-miniszterium

     

    Ministerstwo Gospodarki Narodowej
    NEMZETGAZDASÁGI MINISZTÉRIUM
    Minister: Mihály VARGA
    http://www.kormany.hu/hu/nemzetgazdasagi-miniszterium

     

    Ministerstwo Rolnictwa
    FÖLDMŰVELÉSÜGYI MINISZTÉRIUM
    Minister: Sándor FAZEKAS
    http://www.kormany.hu/hu/foldmuvelesugyi-miniszterium

     

    Ministerstwo Sprawiedliwości
    IGAZSÁGÜGYI MINISZTÉRIUM
    Minister: László TRÓCSÁNYI
    http://www.kormany.hu/hu/igazsagugyi-miniszterium

     

    Ministerstwo Spraw Wewnętrznych
    BELÜGYMINISZTÉRIUM
    Minister: Sándor PINTÉR
    http://www.kormany.hu/hu/belugyminiszterium

     

    Ministerstwo Obrony Narodowej
    HONVÉDELMI MINISZTÉRIUM
    Minister: István SIMICSKÓ
    http://www.kormany.hu/hu/honvedelmi-miniszterium

     

    Ministerstwo Zasobów Ludzkich
    EMBERI ERŐFORRÁSOK MINISZTÉRIUMA
    Minister: Zoltán BALOG
    http://www.kormany.hu/hu/emberi-eroforrasok-miniszteriuma

     

    6.2 Samorządy gospodarcze

     

     

    6.3 Prasa ekonomiczna

     

     

    6.4 Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym

     

    • Centralny Urząd Statystyczny (Központi Statisztikai Hivatal) www.ksh.hu
    • Węgierski Bank Narodowy (Magyar Nemzeti Bank) www.mnb.hu
    • Węgierska Agencja ds. Promocji Inwestycji (Hungarian Investment Promotion Agency - HIPA) www.hipa.hu
    • KRS przy Sądzie Stołecznym (Fővárosi Bíróság Cégbírósága) www.fovarositorvenyszek.hu
    • Najwyższa Izba Kontroli (Állami Számvevőszék) www.asz.hu
    • Narodowy Urząd ds. Podatków i Ceł (Nemzeti Adó és Vám Hivatal) www.nav.gov.hu
    • Budapeszteńska Giełda Papierów Wartościowych S.A. (Budapesti Értéktőzsde ZRt.) www.bet.hu
    • b. państwowy Nadzór Instytucji Finansowych (Pénzügyi Szervezetek Állami Felügyelete) (wcielony w 2013 roku w struktury MNB) felugyelet.mnb.hu  
    • Rada Zamówień Publicznych (Közbeszerzési Tanács) www.kozbeszerzes.hu
    • Narodowa Agencja Rozwoju (Nemzeti Fejlesztési Ügynökség) www.nfu.hu
    • Urząd Ochrony Konkurencji (Gazdasági Versenyhivatal) www.gvh.hu
    • Narodowy Urząd Ochrony Konsumenta (Nemzeti Fogyasztóvédelmi Hatóság) www.nfh.hu
    • Urząd Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich (Mezőgazdasági és Vidékfejlesztési Hivatal) www.mvh.gov.hu
    • Węgierski Urząd ds. Energii i Regulacji Mediów (Magyar Energetikai és Közmű-szabályozási Hivatal) www.mekh.hu
    • Krajowy Urząd Energii Atomowej (Országos Atomenergia Hivatal) www.haea.gov.hu
    • Narodowy Urząd Własności Intelektualnej (Szellemi Tulajdon Nemzeti Hivatala) www.sztnh.gov.hu
    • GKI - Badania nad Gospodarką S.A. (GKI -Gazdaságkutató ZRt.) www.gki.hu
    • Instytut Badań Finansowych S.A. (Pénzügykutató ZRt.) www.penzugykutato.hu
    • Instytut Badań nad Gospodarką Światową Węgierskiej Akademii Nauk (MTA Világgazdasági Kutatóintézet) www.vki.hu
    • Węgierski Związek Banków (Magyar Bankszövetség) www.bankszovetseg.hu
    • Państwowa Służba ds. Zatrudnienia (Nemzeti Foglalkoztatási Szolgálat) www.afsz.hu
    • Węgierski Komitet Normalizacyjny (Magyar Szabványügyi Testület) www.mszt.hu
    • Krajowa Kasa Ubezpieczeń Zdrowotnych (Országos Egészségbiztosítási Pénztár) www.oep.hu.
     

    [1] Monety znajdują się w obrocie od 15.06.2009 r., natomiast banknoty o tym nominale zostały wycofane z obrotu z dniem 15.11.2009 r.

     

    Aktualizacja - 11.04.2017

    10 lipca 2013 (ostatnia aktualizacja: 9 maja 2017)

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: