close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • WIELKA BRYTANIA

  • Wielka Brytania

    •  

       Informacje o kraju


       

      1.1.  Położenie geograficzne, ludność obszar, stolica, języki urzędowe.

       

      Położenie geograficzne: Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, to państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W jego skład wchodzi Wielka Brytania (Anglia, Walia i Szkocja) oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Wielka Brytania zajmuje przeważającą część archipelagu Wysp Brytyjskich, który liczy łącznie ok. 5,5 tys., z czego 140 jest zamieszkałych. Znaczna część powierzchni kraju (ok. 94%) leży na głównej wyspie, oddzielonej od kontynentu europejskiego kanałem La Manche. Status dependencji Korony Brytyjskiej posiadają wyspy: Guernsey, Jersey i Man. Terytoria zależne, to: Anguilla, Bermudy, Brytyjskie Wyspy Dziewicze, Falklandy, Georgia Południowa i Sandwich Południowy, Gibraltar, Kajmany, Montserrat, Turks i Caicos, Św. Helena, Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego i Pitcairn. Zjednoczone Królestwo jest również członkiem-założycielem Wspólnoty Narodów zrzeszającej byłe kolonie, dominia i inne posiadłości brytyjskie.

       

      Ludność: Ludność liczy prawie 65 mln osób. Stolicą UK jest Londyn

      Obszar: Powierzchnia całkowita kraju wynosi 243.610 km2.

      Język urzędowy: Językiem urzędowym w całej Wielkiej Brytanii jest język angielski. Dodatkowo, w Walii i Szkocji językami urzędowymi są odpowiednio również walijski i szkocki.

       

      1.2.Warunki klimatyczne.

       

      Klimat Wielkiej Brytanii jest umiarkowany, ciepły, morski, z łagodzącym wpływem ciepłego Prądu Zatokowego. W wyniku zetknięcia się ciepłego prądu z zimnym powietrzem znad Arktyki i Islandii nad Wielką Brytanią powstają silne wiatry i obfite opady deszczu. Średnia temperatura powietrza i średnie opady dla stolicy kraju wynoszą: w styczniu 4°C i 54 mm, w lipcu 18°C i 57 mm. 

       

      1.3. Główne bogactwa naturalne.

       

      Ropa naftowa i gaz ziemny (wydobywane z dna Morza Północnego), węgiel kamienny, rudy żelaza, ołów, cynk, cyna, wapień, piasek krzemowy, łupki.

       

      1.4. System walutowy, kurs i wymiana.

       

      Brytyjski system monetarny został stworzony w oparciu o system dziesiętny - każdy funt (1 GBP) dzieli się na sto pensów. W obiegu są monety o wartości 1p, 2 p, 5 p, 10 p, 20 p, 50 p, £1 oraz £2, a także banknoty o wartości £5, £10, £20 i £50. Jest walutą wymienialną. 

       

      1.5. Religia.

       

      Dominującą religią jest anglikanizm, głową kościoła anglikańskiego jest królowa Elżbieta II. Istotną grupę stanowią wyznawcy prezbiterianizmu, metodyści, baptyści oraz katolicy. Wśród ludności napływowej największą grupę stanowią muzułmanie, wyznawcy hinduizmu i sikhowie. Wielka Brytania jest społeczeństwem wielowyznaniowym, w którym panuje wolność religijna.

       

      1.6. Infrastruktura transportowa.

       

      Z uwagi na położenie geograficzne kraju rolę brytyjskich przejść granicznych odgrywają lotniska i porty morskie. Sieć dróg jest jedną z najlepiej rozwiniętych w Europie (obowiązuje ruch lewostronny), podobnie sieć kolejowa. Pod kanałem La Manche zbudowano również tunel, który umożliwia połączenia kolejowe pomiędzy Wielką Brytanią a Francją i pozostałą częścią Europy.

       

      1.7. Obowiązek wizowy.

       

      Obywatele polscy korzystają z prawa do swobodnego przepływu osób w ramach Unii Europejskiej. Dokumentem uprawniającym do przekroczenia granicy jest ważny paszport lub dowód osobisty.

       

      1.8. Wykaz świąt państwowych.

       

      W Wielkiej Brytanii nie obchodzi się świąt państwowych, natomiast dni wolne od pracy, to: 1 stycznia (New Year’s Day), Wielki Piątek (Good Friday), Poniedziałek Wielkanocny (Easter Monday), pierwszy (Early May) i ostatni (Spring Bank Holiday) poniedziałek maja, ostatni poniedziałek sierpnia (Summer Bank Holiday), 25 grudnia (Christmas Day) i 26 grudnia (Boxing Day).

       

       

      System administracyjny


       

       

      2.1. Ustrój polityczny.

       

      Zjednoczone Królestwo jest monarchią parlamentarną z rządem odpowiedzialnym przed parlamentem. Obecny monarcha brytyjski królowa Elżbieta II, zasiadła na tronie w 1952 i została koronowana w 1953. Obecnie jej funkcje są głównie ceremonialne, a rzeczywiste sprawowanie władzy spoczywa w rękach premiera (Prime Minister) i jego gabinetu. W wyniku ustąpienia premiera Davida Camerona z pełnienia urzędu, w dn. 13 lipca 2016 r., premierem rządu Wielkiej Brytanii została wieloletnia członkini Partii Konserwatywnej, Theresa May. Kierownictwo w pozostałych głównych partiach politycznych, tj. opozycyjnej Partii Pracy i Partii Liberalno-Demokratycznej (Liberal Democrats) pozostało bez zmian - przewodniczą im odpowiednio Jeremy Corbin i Timm Farron.

       

      Nie istnieje tu konstytucja w znaczeniu formalnym (konstytucja spisana), o ustroju zaś stanowi konstytucja w sensie materialnym, tzn. ogół norm i zasad dotyczących sprawowania władzy.

       

      2.2. Władza ustawodawcza.

       

      Władza ustawodawcza spoczywa w rękach Parlamentu (składającego się z dwóch izb: Izby Gmin i Izby Lordów) oraz monarchy. Parlament obraduje w Pałacu Westminsterskim. Projekty ustaw podlegają rozpatrzeniu na forum obu Izb.

      Izba Gmin, niższa izba parlamentu (i właściwe ciało ustawodawcze), liczy 651 posłów. Posłowie są wybierani według ordynacji większościowej, w jednomandatowych okręgach. Organizacja i zasady działania Izby są dostosowane do systemu dwupartyjnego i podziału na rządzącą większość i opozycję.

      Izba Lordów, to wyższa izba parlamentu, która długo pełniła bardzo istotną rolę w brytyjskim systemie politycznym. Jej uprawnienia polegają przede wszystkim na inicjatywie ustawodawczej, możliwości zastosowania weta odraczającego wobec ustaw uchwalonych przez Izbę Gmin oraz na wnoszeniu poprawek do ustaw. Izba Lordów pełni również funkcje sądownicze. W jej składa wchodzą Lordowie duchowni i Lordowie świeccy, po otrzymaniu stosownej nominacji.

       

      2.3. Władza wykonawcza.

       

      Władza wykonawcza spoczywa w rękach Rządu, pod przewodnictwem premiera. Premier jest odpowiedzialny za działania Rządu przed Parlamentem. Specyficzną cechą ustroju jest rozróżnienie pomiędzy rządem a gabinetem. Rządem nazywa się ogół ministrów powoływanych przez premiera lub monarchę, a ich liczba sięga stu osób. Gabinet to znacznie węższy (21 osób), właściwy organ rządowy.

       

      2.4.  Struktura administracji gospodarczej.

       

      Administracją gospodarczą w Wielkiej Brytanii zajmuje się Her Majesty Treasury, spełniający rolę Ministerstwa Finansów i Skarbu oraz Department for Business, Energy and Industrial Strategy (BEIS), odpowiadający łącznie polskiemu Ministerstwu Rozwoju i Ministerstwu Energii. Kwestą podatków i ceł zajmuje się Her Majesty Revenue & Customs, Ministerstwo ds. Poboru Podatków i Ceł. Ciałem odpowiedzialnym za politykę monetarną w Wielkiej Brytanii jest Bank Centralny, Bank of England.

      Najważniejsze organy administracji publicznej odpowiedzialne m.in. za sprawy gospodarcze, to:

      -       Prime Minister, First Lord of the Treasury and Minister for the Civil Service (Premier Rządu Brytyjskiego), http://www.number10.gov.uk/,

      -       Her Majesty Treasury (Ministerstwo Finansów), www.hm-treasury.gov.uk

      -       Office for Budget Responsibility (Urząd ds. Odpowiedzialności Budżetowej), http://budgetresponsibility.org.uk/,

      -       Department for Exiting the European Union (Ministerstwo ds. Wyjścia Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej), https://www.gov.uk/government/organisations/department-for-exiting-the-european-union,

      -       Department for Business, Energy and Industrial Strategy (Ministerstwo ds. Biznesu, Energii i Strategy Przemysłowej), https://www.gov.uk/government/organisations/department-for-business-energy-and-industrial-strategy,   

      -       Foreign and Commonwealth Office (Ministerstwo Spraw Zagranicznych), www.fco.gov.uk,

      -       Department for International Trade (Ministerstwo ds. Handlu Zagranicznego), https://www.gov.uk/government/organisations/department-for-international-trade,

      -       Her Majesty Revenue and Customs (Ministerstwo ds. Poboru Podatków i Ceł), https://www.gov.uk/government/organisations/hm-revenue-customs,

      -       Department for Environment, Food and Rural Affairs (Ministerstwo ds. Środowiska, Żywności i Spraw Wiejskich), www.defra.gov.uk,

      -       Department for International Development (Ministerstwo ds. Rozwoju Międzynarodowego), www.dfid.gov.uk,

      -       Department of Health (Ministerstwo Zdrowia), www.dh.gov.uk,

      -       Department for Work and Pensions (Ministerstwo ds. Pracy i Emerytur), www.dwp.gov.uk,

      -       Department  for Transport (Ministerstwo Transportu), www.dft.gov.uk,

      -       Department for Communities and Local Government (Ministerstwo ds. Społeczności i Władz Lokalnych), www.communities.gov.uk,

       

       

      2.5. Sądownictwo gospodarcze.

       

      Sądownictwem zajmują się sądy okręgowe (County Courts) rozpatrujące większość spraw o charakterze cywilnym. Rozpatrywaniem odwołań od decyzji obejmujących imigrację, ubezpieczenie społeczne, alimenty, renty i emerytury, podatki oraz grunty zajmują się Trybunały (Tribunals). Sprawy związane z majątkiem i zarządem powierniczym, spółkami podatkowymi oraz upadłością leżą w gestii Wydziału Kanclerskiego (Chancery Division), wchodzącego w skład Wysokiego Trybunału (High Court). W Wydziale Kanclerskim umiejscowione są również: Sąd ds. Spółek (Companies Court) oraz Sąd ds. Patentów (Patents Court). Odwołaniami od orzeczeń sądów okręgowych w sprawach o upadłość i grunty zajmuje się Sąd Wydziałowy (Divisional Court), również wchodzący w skład Wysokiego Trybunału. Instancją odwoławczą od orzeczeń Wysokiego Trybunału, trybunałów oraz niektórych spraw przekazanych przez sądy okręgowe jest Sąd Apelacyjny (Court of Appeal). Odwołania od orzeczeń Sądu Apelacyjnego, a w wyjątkowych okolicznościach również od orzeczeń Wysokiego Trybunału, trafiają do Izby Lordów (House of Lords) brytyjskiego Parlamentu.

       

       

      Gospodarka


       

      3.1 Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej.

       

      Zjednoczone Królestwo (UK) jest państwem o gospodarce rynkowej, trzeciej pod względem wielkości PKB w Europie (po Niemczech i Francji - wg aktualnego kursu GBP). W ciągu ostatnich dwóch dekad rząd brytyjski dokonał prywatyzacji wielu przedsiębiorstw państwowych, odchodząc w znacznym stopniu od zasad tzw. państwa opiekuńczego (welfare state). Największy udział w brytyjskim PKB mają usługi, głównie bankowe i ubezpieczeniowe, a dzięki złożom gazu i ropy Wielka Brytania odgrywa dużą rolę w światowej produkcji surowców. Gospodarka UK uznawana jest za jedną z najbardziej liberalnych gospodarek Unii Europejskiej.

       

      Tabela 1. Zjednoczone Królestwo - podstawowe wskaźniki makroekonomiczne (w %)

       

       

      2016

      2017

      2018

      2019

      2020

      2021

      Wzrost PKB

      2,1

      1,4

      1,7

      2,1

      2,0

      2,0

      Inflacja (CPI)

      0,7

      2,3

      2,5

      2,1

      2,0

      2,0

      Bezrobocie

      5,0

      5,2

      5,5

      5,4

      5,4

      5,4

          źródło: prognoza Budżetu 2017

       

      Wzrost gospodarczy w Wielkiej Brytanii – po relatywnie dobrych kwartałach 2016 r. – osłabł z początkiem 2017 r. Według danych z 24 sierpnia 2017 r. - o ile w IV kw. 2016 r. PKB w WB zwiększył się w stosunku do poprzedniego kwartału o 0,7% - to w II kw. 2017 wzrósł w skali kwartału zaledwie o 0,3% (w liczbach bezwzględnych oznaczało to, że wartość dóbr i usług wytworzonych w tym okresie w gospodarce brytyjskiej oszacowano na 472,929 mld GBP). Wśród przyczyn trendu podaje się spadek tempa wzrostu wydatków gospodarstw domowych i inwestycji, które w II kw. 2017 r. wyniosło odpowiednio 0,1% i 0,0%. Nieco większy wzrost odnotowano jedynie w wypadku usług (0,5% między I a II kw. 2017 r.) oraz wydatków rządowych. Dla porównania wzrost gospodarczy w całej Unii Europejskiej wyniósł w I kw. 2017 r. 0,5%, w Niemczech 0,6%, a we Francji 0,3%.

       

      Zdaniem ekspertów w najbliższej przyszłości stopniowo uwidaczniać się będą efekty referendalnej decyzji (z czerwca 2016 r.) o wyjściu W. Brytanii z UE, powodując obniżanie perspektywy wzrostu gospodarczego w kolejnych latach. Drugim kluczowym czynnikiem determinującym perspektywy wzrostu gospodarczego w UK będzie wynik negocjacji z Unią Europejską i sposób ułożenia relacji gospodarczych po Brexicie (w przypadku twardego Brexitu obniżają się perspektywy wyrostu gospodarczego w UK). Zgodnie z raportem przedstawionym na początku czerwca 2017 OECD zwiększyła prognozę wzrostu gospodarczego UK w 2017 roku z 1,2% do 1,6%, jednocześnie jednak przewiduje jego obniżenie w 2018 roku do 1%. Głównym tego powodem miałby być właśnie tzw. twardy Brexit - w przedstawionym raporcie założono, że UK opuści UE nie posiadając wynegocjowanej szczegółowej umowy handlowej i od kwietnia 2019 roku będzie handlować z UE na bardziej restrykcyjnych zasadach WTO.

       

      3.2 Główne sektory gospodarki.

       

      UK jest jednym z najważniejszych na świecie centrów finansowych i handlowych. Usługi, a zwłaszcza bankowość, ubezpieczenia i usługi biznesowe stanowią największą część brytyjskiego PKB (ok. 78%) i zatrudniają ponad 80% ogółu siły roboczej. Produkcja przemysłowa odpowiada za ok. 15% PKB. Do najważniejszych gałęzi przemysłu należą: produkcja maszyn i urządzeń, sprzęt elektryczny, wyposażenie dla kolejnictwa, przemysł stoczniowy, lotniczy, produkcja pojazdów silnikowych i części do nich, sprzęt elektroniczny i telekomunikacyjny, przemysł metalurgiczny, chemiczny, wydobycie węgla i ropy, produkcja papieru, przetwórstwo żywności i przemysł tekstylny. Za ok. 6% brytyjskiego PKB odpowiada sektor budowlany. Rolnictwo, którego wkład w PKB wynosi ok. 1%, jest nowoczesne i wysoce zmechanizowane, zapewniając ok. 60% zapotrzebowania kraju na żywność.

       

      W obszarze polityki przemysłowej rząd T. May dokonuje korekty polityki realizowanej przez poprzedni rząd Konserwatystów (premiera D. Camerona). Zgodnie z zapowiedziami ministra ds. przedsiębiorczości Grega Clarka, rząd rozpoczął wypracowanie strategii nowej polityki przemysłowej, mającej na celu usunięcie nierówności w rozwoju gospodarczym poszczególnych regionów kraju, na co od czasu objęcia urzędu wielokrotnie zwracała uwagę premier T. May. Celem strategii miałoby być zwiększenia konkurencyjności brytyjskich przedsiębiorstw.  Premier zakłada przy tym, że celem jest nie tylko posiadanie przez UK najniższej, w ramach gospodarek grupy G-20, stawki podatku od firm, ale także zagwarantowanie, aby stworzony mechanizm był proinnowacyjny. Służyć temu ma zapowiedziany przegląd wsparcia udzielanego innowacyjnym firmom za pomocą systemu podatkowego. Odrębnym zobowiązaniem, niezwykle istotnym - w związku z planowanym Brexitem i utratą dostępu do unijnych środków – jest zapowiedziane przez T. May wyasygnowania z budżetu państwa dodatkowych 2 mld GBP rocznie na finansowanie badań i rozwoju (ogółem w przeciągu pięciu lat wydatki na infrastrukturę i innowacje w WB mają sięgnąć 23 mld GBP). Realizując te zapowiedzi w styczniu 2017 r. brytyjski rząd przyjął „Zieloną Księgę” Building our Industrial Strategy przedstawiającą koncepcję budowy nowoczesnej strategii przemysłowej.

       

      Realizacja ambitnych celów w obszarze realnej gospodarki uzależniona jest jednak od możliwości finansowych państwa. W tym kontekście niezwykle istotna była prezentacja w dniu 8 marca przez ministra finansów Philipa Hammonda budżetu państwa na rok fiskalny 2017/2018. W roku fiskalnym 2017/18 wydatki budżetu państwa zaplanowano na 802 mld GBP. Jednocześnie oszacowano, iż dochody powinny wynieść 744 mld GBP. Potrzeby pożyczkowe państwa w kończącym się roku budżetowym 2016/17 miałyby wynieść 51,7 mld GBP, natomiast w roku budżetowym 2017/18 zadłużenie państwa miałyby wzrosnąć o 58,3 mld GBP. W ujęciu procentowym oznacza to deficyt budżetowy na poziomie 2,6% PKB w mijającym roku fiskalnym 2016/17 oraz wzrost deficytu do 2,9% w roku fiskalnym 2017/18.

       

      3.3 Londyn 

       

      Zgodnie z wynikami spisu ludności, liczba mieszkańców miasta sięga 8,5 mln, co stanowi ponad 13% całej populacji UK.

       

      Londyn zajmuje szóstą pozycję w globalnym rankingu miast o najwyższym poziomie produkcji. Średnia roczna stopa wzrostu wartości dodanej brutto wytworzonej w Londynie w III kw. 2016 r. wyniosła 3,2%. Wg prognoz Rady Wielkiego Londynu (Greater London Authority, GLA) wskaźnik będzie utrzymywał się w najbliższych latach na podobnym poziomie - w 2017 r. wyniesie 2,3%, w 2018 r. 2,4% i w 2019 r. 2,9%. Londyn wytwarza ponad 22% wartości dodanej brutto dla całego UK, a jedna trzecia z 500 największych światowych firm z zestawienia magazynu Fortune ma swoją siedzibę w Londynie.

       

      Londyńska giełda jest obecnie największa na świecie. Na giełdzie w Londynie pozyskiwane jest ok. 7% kapitału światowego. Tutaj dokonuje się ok. 30% światowego obrotu akcjami i 70% światowego handlu obligacjami. Londyn stanowi także siedzibę wielu firm usługowych z sektora mediów, marketingu i świata mody, a także przemysłu wydawniczego i muzycznego.

       

      3.4 Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze ekonomicznym.

       

      Wielka Brytania jest m.in. członkiem:

       

      European Bank for Reconstruction and Development (EBRD), European Investment Bank (EIB), European Union (EU), International Bank for Reconstruction and Development (World Bank), Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD), World Trade Organization (WTO), G7, G20.

       

      3.5 Regionalne różnice gospodarcze.

       

      W UK można zaobserwować duże różnice w kluczowych wskaźnikach gospodarczych pomiędzy regionami.

      Londyn generuje prawie 30% dochodów podatkowych budżetu państwa. Pozycja stolicy kraju umocniła się szczególnie w ostatnich 10-ciu latach. Towarzyszyła temu postępująca polaryzacja na fiskalnej mapie kraju. O ile w roku podatkowym 2004/05 Londyn dostarczał do budżetu tyle, ile 24 kolejne miasta, to w roku podatkowym 2014/15 wkład Londynu dorównał wpływom dostarczanym już przez 37 kolejnych miast. Polaryzacja pogłębiła się szczególnie w okresie kryzysu finansowego w latach 2008/09. W efekcie tego procesu wkład wielu brytyjskich miast do budżetu jest dziś mniejszy niż był 10 lat temu.

       

      Wartość dodana brutto na mieszkańca w Anglii w 2014 r. wyniosła średnio 24.464 GBP, podczas gdy w Szkocji było to 22.174 GBP, w Irlandii Północnej 18.329 GBP i w Walii 17.215 GBP. Łączna wartość dodana brutto poszczególnych krajów UK, jako odsetek łącznej wartości dodanej brutto, w dużej mierze odzwierciedla proporcje populacji. W Anglii wyniosła 86,7%, 7,8% w Szkocji, 3,4% w Walii oraz 2,2% w Irlandii Płn. Produktywność na mieszkańca – mierzona wartością dodaną brutto na przepracowaną godzinę w 2014 r. – w Anglii była wyższa od średniej w UK. Przy indeksie 100 dla UK, w Anglii wyniosła 103,1, Szkocji 93,9, Walii 71,4, Irlandii Płn. 75,9.

      Wartość dodana brutto w cenach bieżących na mieszkańca w Anglii w 2015 r. wyniosła średnio 26 159 GBP, podczas gdy w Szkocji było to 23 685 GBP, w Irlandii Północnej 18 584 GBP i w Walii 18 002 GBP. Łączna wartość dodana brutto poszczególnych krajów UK, jako odsetek łącznej wartości dodanej brutto, w dużej mierze odzwierciedla proporcje populacji. W Anglii wyniosła 86,0%, 7,6% w Szkocji, 3,3% w Walii oraz 2,1% w Irlandii Płn. Produktywność na mieszkańca – mierzona wartością dodaną brutto na przepracowaną godzinę w 2015 r. – w Anglii była wyższa od średniej w UK. Przy indeksie 100 dla UK, w Anglii wyniosła 101,7, Szkocji 98,4, Irlandii Płn. 80,9, Walii 80,6.

      Udział Anglii jest dominujący także w zakresie handlu zagranicznego - udział w łącznej wartości eksportowanych dóbr z UK w I kw. 2017 r. wyniósł w Anglii 75,8%, natomiast importowanych 80,3%. W pozostałych krajach UK udział w eksporcie wyniósł 8,9% w Szkocji, 4,4% w Walii oraz 2,7% w Irlandii Płn.; w imporcie 5,6% w Szkocji, 3,3% w Walii i 2,1% w Irlandii Płn.

       

      Jeśli chodzi o rolę sektora publicznego i prywatnego, zdecydowanie największy udział tego pierwszego można zaobserwować w Irlandii Płn., gdzie wydatki na głowę na usługi publiczne w latach 2015/16 wyniosły ok. 10 983 GBP (w porównaniu do 8 816 GBP w Anglii). Udział zatrudnienia w sektorze publicznym w ogólnym zatrudnieniu utrzymywał się na koniec II kw. 2017 r. na poziomie 16,9%, co stanowi najniższy odnotowany od momentu rozpoczęcia prowadzenia tego typu statystyk w 1999 r wynik. W Anglii, w której udział sektora publicznego jest najmniejszy (pracuje w nim 16,2% ogółu zatrudnionych), widoczna jest z kolei ważna rola sektora prywatnego w gospodarce – na 10 tys. pełnoletnich obywateli znajduje się tam 1 088 przedsiębiorstw, podczas gdy w pozostałych krajach UK jest to 872 w Walii, 845 w Irlandii Płn. i 728 w Szkocji (wg danych dla 2016 r.)

       

      3.6 Wymiana handlowa Zjednoczonego Królestwa z UE i państwami trzecimi

       

      W ciągu ostatnich kilku lat, wkład eksportu w ożywienie gospodarcze w UK był nieznaczny - wartość dóbr i usług eksportowanych z UK zmieniła się w bardzo niewielkim stopniu. Wartość importu UK również utrzymała się mniej więcej zbliżonym poziomie, dlatego saldo handlu zagranicznego miało bardzo niewielki wpływ na brytyjski wzrost PKB.

      Na przestrzeni 2016 r., UK odnotowało ujemne saldo w handlu zagranicznym, przy czym zaobserwowano zmniejszenie się deficytu handlowego w związku ze wzrostem eksportu towarów, stymulowanym osłabieniem kursu brytyjskiego funta.

       

      W okresie od stycznia do grudnia 2016 r., wartość brytyjskiego eksportu do krajów Unii Europejskiej wyniosła ok. 144 mld GBP. Wartość brytyjskiego importu z krajów UE w tym samym roku wyniosła nieco ponad 239 mld GBP.

       

      W przypadku brytyjskiego eksportu do krajów spoza Unii Europejskiej, w okresie od stycznia do grudnia 2016 r., ich łączna wartość wyniosła prawie 157 mld GBP. Wartość brytyjskiego importu z krajów pozaunijnych wyniosła natomiast ok. 195 mld GBP.

       

      Łącznie, w wymienianym okresie, wartość brytyjskiego eksportu wyniosła ok. 301 mld GBP, zaś importu ok. 435 mld GBP, co daje ujemne saldo obrotów handlowych w wysokości ok. 134 mld GBP, przy czym ujemne saldo w obrocie handlowym z UE wyniosło ok. 95 mld GBP, a z państwami spoza EU ok. 38 mld. GBP.

       

      Tabela 2. Zjednoczone Królestwo – eksport do krajów UE - 1-12.2016

       

      wartość eksportu za okres 1-12/2016         (mln GBP)

      wartość eksportu za 1-12/2015

      % zmiana eksportu 2016 do 2015

      % udział w całości eksportu

      pozycja  w rankingu za 2016

      pozycja w rankingu w 2015 

      łącznie

      144 175

      110 026

      -

      -

      -

      -

      Niemcy

      32 790

      28 385

      15,5

      10,9

      2

      2

      Francja

      19 438

      16 393

      18,6

      6,4

      3

      5

      Holandia

      18 615

      15 957

      16,7

      6,2

      4

      6

      Irlandia

      17 101

      15 148

      12,9

      5,7

      5

      7

      Belgia

      11 971

      10 771

      11,1

      4,0

      7

      8

       

      Tabela 3. Zjednoczone Królestwo – import z krajów UE - 1-12.2016

       

      wartość importu za okres 1-12/2016         (mln GBP)

        wartość importu za 1-12/2015

      % zmiana importu 2016 do 2015

      % udział w całości importu

      pozycja  w rankingu za 2016

      pozycja w rankingu w 2015 

      łącznie

      239 804

      181 869

      -

      -

      -

      -

      Niemcy

      64 507

      56 492

      14,2

      14,8

      1

      1

      Holandia

      34 903

      28 562

      22,2

      8,0

      4

      4

      Francja

      25 095

      22 206

      13,0

      5,8

      5

      5

      Belgia

      24 313

      18 846

      29,0

      5,6

      6

      6

      Włochy

      17 456

      14 555

      19,9

      4,0

      7

      7

       

      Spośród państw pozaunijnych największym rynkiem zbytu dla brytyjskiego eksportu na koniec 2016 r. były Stany Zjednoczone, dalej zaś uplasowały się Chiny, a następnie Szwajcaria. Największym źródłem importu z kolei były Chiny, Stany Zjednoczone oraz Norwegia (patrz tabela 4. i 5.):

       

      Tabela 4. Zjednoczone Królestwo – eksport do krajów spoza UE - 1-12.2016

        

      wartość eksportu za okres 1-12/2016

      (mln GBP)

      wartość eksportu za 1-12/2015

      % zmiana eksportu 2016 do 2015

      % udział w całości eksportu

      pozycja  w rankingu za 2016

      pozycja w rankingu w 2015 

      łącznie

      157 230

      121 157

      -

      -

      -

      -

      USA

      47 423

      41 936

      -13,1

      15,7

      1

      1

      Chiny

      13 487

      16 530

      -18,4

      4,5

      6

      4

      Szwajcaria

      9 199

      17 951

      -48,8

      3,1

      10

      7

      UAE

      6 753

      6 289

      7,47

      2,2

      11

      11

      Hong Kong 6 380 5 530 15,4 2,1 12 12

       

       

      Tabela 5. Zjednoczone Królestwo – import z krajów spoza UE - 1-12.2016

       

      wartość importu za okres 1-12/2016         (mln GBP)

      wartość importu za 1-12/2015

      % zmiana eksportu 2016 do 2015

      % udział w całości eksportu

      pozycja  w rankingu za 2016

      pozycja  w rankingu za 2015

      łącznie

      195 668 

      129 840

      -

      -

      -

      -

      Chiny

      40 588

      33 282

      22,0

      9,3

      2

      2

      USA

      36 669

      32 674

      12,2

      8,4

      3

      3

      Norwegia

      13 671

      12 087

      13,1

      3,1

      9

      9

      Szwajcaria 10 160 8 288 22,6 2,3 11 12
      Japonia 8 245 6 907 19,4 1,9 13 16

       

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

      4.1 Polsko – brytyjska wymiana handlowa

       

      W ciągu ostatnich lat polsko - brytyjska wymiana handlowa odnotowała okres dynamicznego rozwoju, szczególnie pod względem tempa wzrostu polskiego eksportu, który w latach 2002-2016 rósł nieprzerwanie. Zjednoczone Królestwo od wielu lat należy do dziesięciu najważniejszych partnerów handlowych Polski. Zgodnie z danymi Her Majesty Revenue and Customs, w grudniu 2016 r., Polska zajęła 20 pozycję wśród największych odbiorców towarów z UK (awans w tabeli, z pozycji 21 w 2015 r.), z wartością eksportu do Polski wynoszącą ok. 4,26 mld GBP (wzrost o ok. 16,6% w skali roku). Polska zajmuje też 12 pozycję w rankingu największych eksporterów z łączną wartością eksportu do UK na poziomie 9,18 mld GBP. Na przestrzeni 2016 r., eksport towarów z UK do Polski wyniósł 1,4% całego brytyjskiego eksportu, natomiast import towarów z Polski do UK wyniósł ok. 2,1% całości brytyjskiego importu.

       

      W strukturze polskiego eksportu do UK dominują zwykle towary o wysokim stopniu przetworzenia. Najpopularniejsze kategorie w polskim eksporcie to m.in.: (i) wyroby przemysłu elektromaszynowego, (ii) urządzenia mechaniczne i elektryczne,(iii) artykuły rolno-spożywcze, (iv) pojazdy, statki powietrzne, jednostki pływające, (v) meble i części meblowe. W przypadku towarów importowanych z UK do Polski, dominują również te o wysokim stopniu przetworzenia, jak np.: (i) wyroby przemysłu elektromaszynowego, (ii) wyroby przemysłu chemicznego, (iii) urządzenia mechaniczne.

       

      4.2 Współpraca inwestycyjno-kapitałowa

       

      W 2015 r. napływ netto inwestycji bezpośrednich do Polski wyniósł 50,8 mld PLN, przy czym składały się na niego reinwestycje zysków w kwocie 30,4 mld PLN, napływ kapitału w formie akcji i innych udziałów kapitałowych w wysokości 15,5 mld PLN i napływ kapitału netto w postaci różnych instrumentów dłużnych wynoszący 4,9 mld PLN. Największy napływ zagranicznych inwestycji bezpośrednich odnotowano z Holandii (12,0 mld PLN), Wielkiej Brytanii (10,6 mld PLN) i Niemiec (9,8 mld PLN).

       

      We wskazanym roku, inwestorzy brytyjscy zainwestowali w Polsce prawie 7,32 mld PLN w formie akcji i innych form udziałów kapitałowych netto, a następnie – 7,5 mld w formie zysków reinwestowanych. W skali roku, poziom instrumentów dłużnych spadł natomiast o nieco ponad 1 mld PLN.

       

      W 2015 r. polscy inwestorzy bezpośredni zainwestowali za granicą ponad 12,1 mld PLN, z czego inwestycje w akcje i inne formy udziałów kapitałowych wyniosły 10,9 mld PLN, dywidendy z osiągniętych w poprzednim roku zysków były większe niż zyski osiągnięte w 2015 r. wskazały na poziom -0,6 mld PLN, inwestycje z tytułu instrumentów dłużnych wyniosły 1,9 mld PLN.

       

      Największy odpływ kapitału z tytułu polskich inwestycji bezpośrednich miał miejsce odpowiednio do Cypru (11, 16 mld PLN), a następnie do Szwajcarii (4 mld PLN). Odpływ polskiego kapitału w ramach bezpośrednich inwestycji do Wielkiej Brytanii wyniósł 576,5 mln PLN, z czego Akcje i inne formy udziałów kapitałowych netto wyniosły prawie 620 mln PLN, zaś wysokość instrumentów dłużnych netto – 71 mln PLN. W skali roku, wysokość reinwestowanych zysków netto spadła natomiast o 114 mln PLN.

       

      4.3 Współpraca regionalna

       

      Bezpośrednią współpracę z regionami brytyjskimi nawiązały poniższe polskie województwa: 

      • Województwo dolnośląskie – z regionem West Midlands (porozumienie o współpracy podpisane 21.10.2004 r. w Birmingham),
      • Województwo łódzkie – z regionem West Midlands (list intencyjny o współpracy podpisany 13.02.2006 r.),
      • Województwo śląskie – z Walią (porozumienie o współpracy podpisane z Rządem Walii 16.10.2002 r. w Cardiff).

       

      4.4 Współpraca samorządów gospodarczych.

       

      Współpraca organizacji samorządów gospodarczych opiera się przede wszystkim na organizowaniu wzajemnych spotkań w celu rozwoju kontaktów wzajemnych. Współpraca ma charakter pracy bieżącej i nie odnotowuje się istnienia żadnych utrudnień dla dalszego jej rozwoju.

       

       

      Dostęp do rynku


       

      5.1 Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług.

       

      Z chwilą wejścia Polski do Unii Europejskiej temat przeszkód i barier w dostawach polskich towarów i usług do Wielkiej Brytanii przestał być aktualny. Istniejące specyficzne wymagania odnośnie wprowadzania pewnych towarów na rynek brytyjski nie mają charakteru dyskryminacyjnego, gdyż stosowane są jednakowo wobec wszystkich dostawców. Dotyczy to w szczególności przepisów odnośnie kwarantanny zwierząt oraz bardziej niż w pozostałych krajach unijnych restrykcyjnych przepisów w zakresie wyrobów przemysłu meblarskiego (konieczność posiadania certyfikatów na niepalność używanych do ich produkcji materiałów).

      W odniesieniu do przewozu zwierząt domowych z innych państw UE do Wielkiej Brytanii i ich wywozu obowiązują uproszczone procedury, których szczegóły dostępne są na stronie Department for Environment, Food and Rural Affairs: https://www.gov.uk/take-pet-abroad.

       

      5.2 Dostęp do rynku pracy; świadczenie usług i zatrudnienie obywateli RP.

       

      Od 1 maja 2004 roku, po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej, obywatele polscy mają takie same prawo do pracy na terenie Wielkiej Brytanii co obywatele starej „piętnastki”. Z dn. 30 kwietnia 2011 r. zniesiono obowiązek rejestracyjny Worker Registration Scheme, co oznacza, że przestały istnieć wszelkie formalne bariery w celu podjęcia pracy przez polskich obywateli.

       

      5.3 Nabywanie i wynajem nieruchomości.

       

      W chwili obecnej nie istnieją żadne ograniczenia dla obywateli polskich w kwestii nabywania i wynajmowania nieruchomości.

       

      5.4 System zamówień publicznych.

       

      Prawo zamówień publicznych funkcjonujące w Wielkiej Brytanii jest zgodne z dyrektywami unijnymi 2004/18/WE oraz 2004/17/WE. Dyrektywy zostały implementowane do prawa brytyjskiego przepisami Public Contracts Regulations 2006 oraz Utilities Contracts Regulations 2006. Instytucją brytyjską regulującą kwestie zamówień publicznych jest niezależna jednostka w ramach Cabinet Office (odpowiednik Kancelarii Prezesa Rady Ministrów) - Efficiency and Reform Group (https://www.gov.uk/government/organisations/efficiency-and-reform-group).

       

      5.5 Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej.

       

      Instytucją brytyjską zajmującą się sprawami własności przemysłowej i intelektualnej jest UK Intellectual Property Office (www.ipo.gov.uk). Prawo brytyjskie w tej kwestii regulowane jest przepisami Copyright, Designs and Patents Act 1988 (http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1988/48/contents). Zmiany dokonywane w prawie własności intelektualnej i przemysłowej od tamtego czasu dokonywane były przede wszystkim w celu implementacji dyrektyw unijnych.

       

       

      Przydatne linki i kontakty


       

      • Wydział Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP w Londynie

      https://uk.trade.gov.pl/pl/

       

       

      6.1. Administracja gospodarcza.

       

      • British Government https://www.gov.uk/

      • Prime Minister's Office http://www.number10.gov.uk

      • Her Majesty Treasury www.hm-treasury.gov.uk

      • Office for Budget Responsibility http://budgetresponsibility.org.uk/

      • Department for Business, Energy and Industrial Relations  https://www.gov.uk/government/organisations/department-for-business-energy-and-industrial-strategy

      • Foreign and Commonwealth Office www.fco.gov.uk

      • Department for Environment, Food and Rural Affairs www.defra.gov.uk

      • Department for International Development www.dfid.gov.uk

      • Department of Health www.dh.gov.uk

      • Department for Work and Pensions www.dwp.gov.uk

      • Department for Transport www.dft.gov.uk

      • Department for Communities and Local Government www.communities.gov.uk

      • Home Office www.homeoffice.gov.uk

      • Ministry of Defence www.mod.uk

      • Department for Education http://www.education.gov.uk/   

      • Department for Culture, Media and Sport www.culture.gov.uk

      • Bank of England www.bankofengland.co.uk

      • Office for National Statistics www.ons.gov.uk

      • UK Intellectual Property Office www.ipo.gov.uk

      • Her Majesty Revenue and Customs www.hmrc.gov.uk

      • Department for International Trade https://www.gov.uk/government/organisations/department-for-international-trade  

      • Department for Exiting the Europen Union https://www.gov.uk/government/organisations/department-for-exiting-the-european-union

      • Ustawodawstwo http://www.legislation.gov.uk/

      • Financial Conduct Authority, https://www.fca.org.uk/

       

       

      6.2. Sądownictwo gospodarcze.


      • Organizacja wymiaru sprawiedliwości w Wielkiej Brytanii: http://ec.europa.eu/civiljustice/org_justice/org_justice_eng_en.pdf


      • Anglia i Walia:

      - Department of Justice www.justice.gov.uk
      - Her Majesty’s Courts Service http://www.justice.gov.uk/about/hmcts/


      • Szkocja:
      - Scottish Executive http://home.scotland.gov.uk/home
      - Scottish Courts www.scotcourts.gov.uk


      • Irlandia Północna:
      - Nortern Ireland Courts Service www.courtsni.gov.uk

       

      6.3. Samorządy gospodarcze.


      W Wielkiej Brytanii nie funkcjonuje samorząd gospodarczy w rozumieniu wspólnoty, do której należałyby wszystkie podmioty prowadzące działalność gospodarczą.


      Do najważniejszych zrzeszeń o charakterze biznesowym należą:
      • Confederation of British Industry (CBI) www.cbi.org.uk
      • Federation of Small Businesses (FSB) www.fsb.org.uk

       

      6.4. Prasa.


      • Financial Times www.ft.com
      • The Economist www.economist.com
      • The Times www.timesonline.co.uk
      • Guardian www.guardian.co.uk
      • Daily Telegraph www.telegraph.co.uk

       

      6.5. Strony o charakterze handlowym.


      • British Polish Chamber of Commerce www.bpcc.org.pl
      • British Chambers of Commerce www.britishchambers.org.uk
      • Companies House http://www.companieshouse.gov.uk/

      4 października 2013 (ostatnia aktualizacja: 9 listopada 2017)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: